Home Blog Full Width

CIEPŁO SYSTEMOWE NARZĘDZIEM POLITYKI ENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJ CZ. 1 Sticky

Jacek Szymczak, prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie.

Polska należy do grupy krajów UE w których dostarczanie ciepła z wykorzystaniem systemów ciepłowniczych stanowi najbardziej istotny sposób pokrywania potrzeb na ciepło.

Jacek Szymczak,
prezes IGCP

fot. IGCP

Zgodnie z informacjami pochodzącymi z ostatniego Spisu Narodowego z roku 2011, około 42 proc. gospodarstw domowych korzysta z ciepła systemowego. Jako że ta forma zaopatrzenia w ciepło jest domeną miast, w tej grupie odbiorców końcowych jego udział wynosi prawie 60 proc. Jest wiele aglomeracji, gdzie udział ten sięga nawet 80 proc. Na znaczącą pozycję ciepła systemowego w zaopatrzeniu w ciepło wpływa między innymi fakt, że jest to jedno z najważniejszych narzędzi dla kreowania gospodarki niskoemisyjnej, między innymi dzięki pozytywnemu skonsumowaniu „efektów skali”. Dotyczy to obszarów: technologicznego, ekonomicznego i ekologicznego – w zakresie ograniczania i likwidacji zarówno wysokiej jak i niskiej emisji. W obszarze oddziaływania ciepłownictwa systemowego oprócz obiektów mieszkalnych jest znacząca liczba obiektów użyteczności publicznej, oświatowych, służby zdrowia, kultury oraz usługowych, których liczba i ogrzewana powierzchnia rośnie z roku na rok.

Biorąc pod uwagę potencjał sektora, jak również fakt, że jest to sektor interdyscyplinarny, można wskazać przynajmniej sześć ważnych obszarów społeczno-gospodarczych, w których ciepłownictwo systemowe odgrywa istotna rolę:
– klienci/odbiorcy końcowi – konieczny wzrost świadomości pozwalający na przeprowadzanie reform, poprzez prowadzenie długoterminowych programów edukacyjnych kształtujących racjonalne zachowania,
– budynki – dążenie do redukcji zużycia energii przez budynki, dekarbonizacja budynków nie jest celem samym w sobie,
– efektywność energetyczna – odnosi się do obszarów produkcji i dystrybucji ciepła w zakresie poprawy efektywności energetycznej,
– ochrona środowiska – analizowana z dwóch punktów widzenia:
emisji ze źródeł podmiotów gospodarczych (odniesienie do dyrektyw IED i MCP) oraz niskiej emisji (z indywidualnych pieców),
– bezpieczeństwo energetyczne – ważne z nie tylko z uwagi na pewność dostaw ciepła, ale również z punktu widzenia sektora elektroenergetycznego. Bezpieczeństwo to oznacza możliwości budowy nowych źródeł kogeneracyjnych (CHP ), co pozwala na uzupełnienie mocy w systemie elektroenergetycznym Polski i redukcje skutków wyłączeń awaryjnych w elektrowniach oraz zwiększenie elastyczności systemu (CHP plus akumulatory ciepła),
– polityka paliwowa – niezbędne jest szerokie podejście do struktury paliwowej zapewniające bezpieczeństwo energetyczne oraz właściwe wykorzystywanie krajowych zasobów paliw, co oznacza również zwiększenie niezależności energetycznej wszystkich państw UE.

Ciepłownictwo systemowe stanowi zatem efektywne narzędzie realizacji wielu celów krajowej i unijnej polityki energetyczno-klimatycznej.

grafika: Jacek Gonciarz/Studio Graficzne Svart

IGCP O PLANIE NA RZECZ ENERGII I KLIMATU Sticky

Do 18 lutego trwały konsultacje dokumentu „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030” (KPEiK). Swoje uwagi w imieniu branży ciepłowniczej zgłosiła Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie, podkreślając m.in. że określone w projekcie krajowe cele mogą być zbyt niskie w stosunku do celów zawartych w polityce energetyczno-klimatycznej całej unii.

Ponadto pozytywnie oceniając uwzględnienie ciepłownictwa systemowego w projekcie ciepłownicy wskazali na niewystarczające wykorzystanie jego potencjału w kontekście współpracy z sektorem elektroenergetycznym i w walce z niską emisją.

Przedstawiony do konsultacji projekt Krajowego Planu na rzecz energii i klimatu ma zapewnić rzetelne, wszechstronne, racjonalne pod względem kosztów, przejrzyste i przewidywalne zarządzanie unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, które zagwarantuje osiągnięcie założeń i celów unii energetycznej na rok 2030 oraz w perspektywie długoterminowej, zgodnie z Porozumieniem paryskim z 2015 r. w sprawie zmian klimatu. Jego opracowanie wynika z obowiązku nałożonego na państwa członkowskie UE rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. Finalna wersja polskiego dokumentu ma zostać zgłoszona do Komisji Europejskiej w terminie do 31 grudnia 2019 r.

Krajowe założenia i cele

Projekt polskiego dokumentu bazuje na zaniżonych celach dla udziału OZE (21 proc., podczas gdy Dyrektywa OZE mówi o celu 32 proc.) oraz efektywności energetycznej (na poziomie 23 proc. przy obowiązującym 32,5 proc.), stąd niebezpieczeństwo, iż w takiej formie projekt może wywołać zastrzeżenia KE.

Według Ministerstwa Energii nadal jedynym instrumentem wspierającym poprawę efektywność energetycznej ma być system „białych certyfikatów”, co biorąc pod uwagę negatywne doświadczenia z jego działaniem, jest zawężeniem narzędzi i środków. Obecny system jest nie tylko kosztotwórczy, ale również niewydolny organizacyjnie i nie przynoszący wymiernych efektów poprawy efektywności w tych obszarach, które są najbardziej oczekiwane. IGCP stoi na stanowisku, które wyrażała już wcześniej w ramach kolejnych nowelizacji przepisów z zakresu efektywności energetycznej, że dla uzyskania racjonalnych kosztowo i realnych fizycznie efektów konieczne jest rozszerzenie wachlarza środków, z wykorzystaniem systemu dobrowolnych zobowiązań czy systemu podatkowego lub innych zachęt finansowych.


NASA/Goddard/Flickr

Według ciepłowników rozwój ekologicznych i efektywnych systemów ciepłowniczych jest istotnym narzędziem obniżenia emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy efektywności energetycznej, przyczyniając się także do zrównoważonego rozwoju miast i poprawy jakości powietrza oraz wsparcia gospodarki o obiegu zamkniętym. W 2017 r. tylko 20 proc. systemów spełniało kryterium efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego lub chłodniczego. Jest to poziom dalece niesatysfakcjonujący i odbiegający od potencjału Polski w tym zakresie. Dlatego dla mobilizacji działań i narzędzi oraz środków w tym zakresie, zasadne jest określenie w KPEiK mierzalnego i ambitnego celu jakim jest „Wszystkie systemy ciepłownicze do 2030 r. powinny osiągnąć status efektywnych systemów zgodnie z definicją zawartą w ustawie Prawo energetyczne.” Zwiększenie liczby efektywnych energetycznie systemów ciepłowniczych i chłodniczych przede wszystkim powinno nastąpić poprzez rozwój źródeł kogeneracyjnych i OZE. Projekt dokumentu nie uwzględnia natomiast potencjału rozwoju kogeneracji także w aspekcie bezpieczeństwa energetycznego oraz dywersyfikacji krajowych źródeł energii elektrycznej. Tymczasem przy wykorzystaniu technologii kogeneracyjnej realnym jest wygenerowanie 3-4 tys. MWe w perspektywie do 2030 roku. Oznacza to realne wsparcie dla sektora elektroenergetycznego w kraju ( nowe źródła w sposób stabilny produkujące energię elektryczną ) ale również racjonalną dywersyfikację nośników energetycznych ( systematyczny wzrost udziału gazu oraz różnego rodzaju OZE ). Już dzisiaj energia elektryczna produkowana w kogeneracji stanowi ok.14 proc. w całym systemie. Koniecznym jest zapewnienie warunków dla co najmniej podwojenia tego udziału.

Polityki i działania

Według ciepłowników ważnym narzędziem poprawy jakości powietrza i walki z niską emisją będzie rozwój i modernizacja ciepłownictwa, w tym w szczególności poprzez budowę efektywnych energetycznie systemów ciepłowniczych. Na terenach, na których istnieją techniczne i ekonomiczne warunki dostarczenia ciepła z systemu ciepłowniczego, odbiorcy w pierwszej kolejności powinni korzystać z ciepła systemowego, o ile nie zastosują bardziej ekologicznego rozwiązania. W 2015 r. do sieci ciepłowniczej na obszarach miejskich przyłączonych było 61 proc. gospodarstw domowych – celem jest sukcesywne zwiększanie tego wskaźnika. Aktualnie istnieje obowiązek podłączenia do efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego, ale tylko dla obiektów, których przewidywana szczytowa moc cieplna instalacji i urządzeń do ogrzewania wynosi co najmniej 50 kW. Obowiązek ten powinien zostać rozszerzony na wszystkie scentralizowane systemy ciepłownicze, w odniesieniu do wszystkich obiektów budowlanych. Zwiększenie liczby przyłączonych odbiorców i odchodzenie od indywidualnego ogrzewania tam gdzie zlokalizowana jest sieć, przyczyni się do walki z niską emisją, a jednocześnie zwiększy się komfort życia mieszkańców dotychczas wykorzystujących piece na paliwa stałe. Równocześnie powinno być zapewnione funkcjonowanie mechanizmu egzekwowania obowiązku przyłączenia obiektów do sieci ciepłowniczej w trakcie procesu budowlanego, co umożliwi powszechną realizację tego obowiązku. W celu pełnego wykorzystania ciepła systemowego, w tym kogeneracji, w rządowej Strategii rozwoju i transformacji ciepłownictwa powinny być szczegółowo określone działania legislacyjne i pozalegislacyjne, narzędzia i środki dla realizacji tego celu. Jako element niezbędny do zrealizowania celów w tym zakresie jest stworzenie (a nie jedynie rozważenie) także mechanizmów wsparcia dla przebudowy infrastruktury wewnętrznej w budynkach. W zakresie efektywnej ochrony powietrza ciepłownicy wskazują na konieczność wprowadzenia zasady łączenia w jednorodne obszary zurbanizowane indywidualnych projektów likwidacji palenisk węglowych z wykorzystaniem ciepła systemowego.

Eksperci podkreślają też, iż KPEiK wąsko patrzy na wachlarz możliwych do wykorzystania technologii OZE, nie wspominając o potencjale energetycznym energii słonecznej, odpadowej i termicznej utylizacji odpadów komunalnych.

Ocena skutków planowanych polityk i środków

Założenia realizacji zaproponowanego w KPEiK scenariusza nie w pełni pokrywają się z celami UE w perspektywie 2030. Co więcej w przypadku ciepłownictwa niesłusznie zakłada się, że wzrost celu krajowego zostanie oparty tylko na ciepłownictwie systemowym, co jest niezgodne z obszarem energetycznym, jakim jest ciepłownictwo, a skutkowałoby niekorzystnie ekonomicznie dla odbiorców ciepła systemowego. Cele UE w ciepłownictwie powinni realizować wszyscy uczestnicy „rynku ciepła”, a nie tylko zawodowi dostawcy ciepła.

Ocena skutków planowanych polityk i środków Założenia realizacji zaproponowanego w KPEiK scenariusza nie w pełni pokrywają się z celami UE w perspektywie 2030. Co więcej w przypadku ciepłownictwa niesłusznie zakłada się, że wzrost celu krajowego zostanie oparty tylko na ciepłownictwie systemowym, co jest niezgodne z obszarem energetycznym, jakim jest ciepłownictwo, a skutkowałoby niekorzystnie ekonomicznie dla odbiorców ciepła systemowego. Cele UE w ciepłownictwie powinni realizować wszyscy uczestnicy „rynku ciepła”, a nie tylko zawodowi dostawcy ciepła.

Autor: Jacek Szymczak, prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie
Opr. Agnieszka Kołogrecka
Fot. Chuckyeager/Flickr
Fot. Pixabay

NOWY PROGRAM PILOTAŻOWY “CIEPŁOWNICTWO POWIATOWE” Sticky

Wybrane przedsiębiorstwa ciepłownicze otrzymują z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informację oraz zaproszenie do pilotażowego programu „Ciepłownictwo Powiatowe”. To instrument wsparcia, który wynika z potrzeby dostosowywania się do zaostrzających norm emisyjnych oraz ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko polskiego sektora ciepłowniczego na szczeblu powiatowym.

Program kierowany jest do średnich przedsiębiorstw ciepłowniczych (do 50 MW), w których większościowym udziałowcem są jednostki komunalne. Warunkiem otrzymania wsparcia jest zrealizowanie inwestycji, która pozwoli na wcześniejsze dostosowanie się do wymogów UE.

W najbliższych latach polskie ciepłownictwo systemowe musi zrealizować szereg, niezwykle kapitałochłonnych, inwestycji w zakresie odpylania, odsiarczania i odazotowania instalacji, aby dostosować się do restrykcyjnych wymogów unijnych. Konkretnie chodzi tu o sprostanie przepisom tzw. Dyrektywy IED (dotyczącej emisji przemysłowych), aktualnych konkluzji dotyczących najlepszych dostępnych technik (tzw. Konkluzje BAT) oraz normom emisyjnym wynikającym z Dyrektywy o średnich źródłach spalania (tzw. Dyrektywa MCP). Według szacunków nakłady niezbędne na dostosowanie bloku energetycznego do nowych standardów wynoszą ok. 30-40 mln zł dla źródeł poniżej 50 MW, ok. 100 – 150 mln zł (dla 500 MW) oraz 300-600 mln zł dla (1000 MW).

Ciepło systemowe okrywa aż 42 proc. krajowego zapotrzebowania na ciepło (15 mln odbiorców i 21 tys. km długość sieci ciepłowniczych). Likwidacja nieefektywnych i najbardziej trujących indywidualnych źródeł ciepła i podłączenie odbiorców do sieci ciepła systemowego jest jednym z najbardziej skutecznych i efektywnych ekonomicznie mechanizmów działania na rzecz czystego powietrza i ograniczania niskiej emisji. Oprócz korzyści środowiskowych i ekonomicznych rozwój ciepła systemowego wpłynie na poprawę bezpieczeństwa energetycznego, a także będzie przeciwdziałał zjawisku ubóstwa energetycznego.

Jednym z podstawowych czynników ograniczających możliwość rozwoju systemów ciepłowniczych jest to, że przepisy pozwalają na udzielenie pomocy publicznej jedynie na modernizację systemów spełniających definicję „efektywnego systemu ciepłowniczego” (czyli takiego, w którym do produkcji ciepła lub chłodu wykorzystuje się co najmniej: w 50 proc. energię z OZE lub w 50 proc. ciepło odpadowe lub w 75 proc. ciepło pochodzące z kogeneracji lub w 50 proc wykorzystujące połączenie ww. energii i ciepła). W Polsce prawie 90 proc. systemów ciepłowniczych nie spełnia tego warunku. Dotyczy to głównie przedsiębiorstw w mniejszych miastach do 100 tys. mieszkańców.

Problem „nieefektywności” oraz braku możliwości ubiegania się o pomoc publiczną dotyczy głównie ciepłownictwa „powiatowego”.

W dużych miastach powyżej 500 tys. mieszkańców 100 proc. ciepła jest produkowane w oparciu o efektywne systemy. Zatem problem „nieefektywności” oraz braku możliwości ubiegania się o pomoc publiczną dotyczy głównie ciepłownictwa „powiatowego”. Przekształcenie nieefektywnego systemu w efektywny oraz sprostanie unijnym standardom emisyjnym wymaga kapitałochłonnych inwestycji, których realizacja z uwagi na słabą kondycję finansową mniejszych przedsiębiorstw (zwłaszcza tych komunalnych), bez dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania jest niemalże niemożliwa. pilotażowy program wsparcia „Ciepłownictwo Powiatowe” skierowany został tylko do 130 przedsiębiorstw o całkowitej mocy cieplnej do 50 MW, w których większościowym właścicielem są jednostki samorządu lub miasta i w których udział prywatnego kapitału nie przekracza 30 proc.

Program wdrażany będzie do 2025 roku. Jego budżet oszacowano na 500 mln zł, z czego 300 mln zł będzie niskooprocentowanym wsparciem zwrotnym, a 150 mln bezzwrotnym finansowaniem (pożyczki umarzane do wysokości 5 mln zł oraz dotacje do 30 proc. kosztów kwalifikowanych lub do 50 proc. kosztów przy inwestycjach w technologię ORC pozwalającą na wykorzystanie ciepła o niskich parametrach np. odpadowego lub energii geotermalnej).

„Ciepłownictwo Powiatowe-pilotaż” oferuje wsparcie dla przedsięwzięć z zakresu: ograniczenia lub uniknięcia szkodliwych emisji do atmosfery, zmniejszenia zużycia surowców pierwotnych, poprawy efektywności energetycznej, nowych źródeł ciepła i energii elektrycznej, modernizacji i rozbudowy sieci ciepłowniczych oraz energetycznego wykorzystania zasobów geotermalnych.

Autor: Bogusław Regulski, wiceprezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie
Opr. Agnieszka Kołogrecka
fot. Sebastian Marek/Flickr

WIDEOKONFERENCJA MINISTRÓW UE DS. ŚRODOWISKA I KLIMATU

Ożywienie gospodarcze w kontekście transformacji energetyki i Europejskiego Zielonego Ładu to główne tematy wideokonferencji Ministrów UE ds. środowiska i klimatu, która odbywała się 13-14 lipca 2020 r. W spotkaniu wziął udział wiceminister klimatu Adam Guibourgé-Czetwertyński.

W trakcie konferencji podkreślono, że Europejski Zielony Ład stanowi jeden z fundamentów strategii wyjścia Unii Europejskiej z kryzysu wywołanego pandemią COVID-19.

„Ożywienie gospodarcze powinno wzmocnić zieloną i sprawiedliwą transformację. W świetle aktualnej trudnej sytuacji chcemy jeszcze bardziej inwestować w efektywność energetyczną, energię odnawialną, badania i innowacje jako siły napędowe odbudowy gospodarczej z perspektywy sektora energetycznego” – powiedział wiceminister klimatu Adam Guibourgé-Czetwertyński.

„Musimy także wziąć pod uwagę różnice między wyzwaniami w poszczególnych branżach i regionach, tak aby zachować elastyczność w dostosowywaniu działań do potrzeb zidentyfikowanych w każdym z sektorów i państw członkowskich” – dodał wiceminister.

W trakcie wideokonferencji ministrowie rozmawiali także o wykorzystaniu technologii cyfrowych dla wsparcia ochrony klimatu i środowiska.

„Polska popiera transformację cyfrową jako kluczowy element planu naprawy gospodarczej, jednak powinna ona być przeprowadzana w taki sposób, aby była społecznie integracyjna, sprzyjała wyrównaniu różnic i przywracała równowagę na rynku. Jednocześnie musimy skorzystać z transformacji cyfrowej zgodnie z potrzebami nisko- i zeroemisyjnego przemysłu” – podkreślił podsekretarz stanu. „Główne priorytety ożywienia gospodarczego, tj. Europejski Zielony Ład i cyfryzacja, muszą się uzupełniać” – dodał.

Na konferencji przedyskutowano również jeden z priorytetowych tematów niemieckiej prezydencji UE – projekt rozporządzenia ws. Europejskiego prawa klimatycznego w kontekście dążenia UE do neutralności klimatycznej.

Przed nieformalną videokonferencją ministrów UE ds. środowiska i klimatu wiceminister klimatu Adam Guibourgé-Czetwertyński przeprowadził w ramach polskiej prezydencji w Grupie Wyszehradzkiej (V4) robocze konsultacje ze swoimi odpowiednikami z V4 oraz Bułgarii i Rumunii.

Źródło: Ministerstwo Klimatu
Fot. Ministerstwo Klimatu

POLSKI PKB POTRZEBUJE ENERGII

Niemal 300 mld zł – taka kwota może w najbliższej dekadzie zasilić polski PKB, jeśli zdecydujemy się na odpowiednie inwestycje w energetyce – wynika z najnowszego raportu Instytutu Jagiellońskiego. Eksperci przekonują, że dobrze zaprojektowane zmiany w miksie energetycznym, mogą zapewnić polskiej gospodarce stabilny rozwój nawet na 30 lat.

Transformacja energetyki w kierunku zero i niskoemisyjnym to wyzwanie, ale również szansa, z której może skorzystać Polska. Ambicją naszego kraju jest budowa nowoczesnej gospodarki jutra w oparciu o inwestycje w OZE, które mogą dać impuls do jej rozwoju po pandemii koronawirusa. – mówi Ireneusz Zyska, pełnomocnik rządu ds. OZE i wiceminister klimatu.

W najnowszym raporcie eksperci z Instytutu Jagiellońskiego przekonują, że odpowiednio zaprojektowana transformacja energetyczna rzeczywiście może przyczynić się do znacznego wzrostu polskiego PKB.

Projektując miks energetyczny Polski, ważne, aby jak największy odsetek inwestycji energetycznych pozostał w kraju i rozwijał lokalną gospodarkę oraz przedsiębiorstwa. W przypadku propozycji z PEP 2040, w Polsce wzrost PKB wynikły z inwestycji wyniesie 75-80% ich kwoty, czyli ok. 280-298 mld zł. Jednak, wystarczy dokonać pewnych modyfikacji miksu, aby zwiększyć ten odsetek do poziomu 82-85%. – wyjaśnia Marcin Roszkowski, prezes Instytutu Jagiellońskiego.

Wielokrotnie pada pytanie, czy przedsiębiorców stać na inwestycje w nowoczesne źródła energii oraz w efektywność energetyczną. Tymczasem właściwe pytanie brzmi, czy przedsiębiorców stać na to, by w te obszary nie inwestować. To z jednej strony oszczędności, a z drugiej innowacje i technologie – czyli potencjalna przewaga konkurencyjna i wyższe zyski. Teraz jest idealny moment do podjęcia tej decyzji, ponieważ Unia Europejska zapewni szeroki strumień środków finansowych wspomagających transformację energetyczną. – dodaje Piotr Wołejko, ekspert ds. społeczno-gospodarczych Pracodawców RP.

Teraz jest czas na decyzje

Na efekty zmian w miksie energetycznym, o których zdecydujemy dzisiaj, będziemy musieli poczekać – tylko zbudowanie odpowiedniej infrastruktury może zająć od 5 do 10 lat. Z tego powodu o inwestycje w energetykę warto zadbać jak najszybciej.

Jeśli z kryzysu gospodarczego chcemy, jako kraj wyjść obronną ręką, to musimy zacząć inwestować. Kluczową rolę mogą mieć tutaj inwestycje w sektorze energetycznym – stabilne dostawy wysokiej jakości energii elektrycznej na potrzeby przemysłu pozwalają rozwijać się sektorom takim jak high tech, komunikacja i technologie komputerowe. W obu tych obszarach Polska posiada przewagę konkurencyjną, mimo że się w nich nie specjalizuje. Trzeba wreszcie zacząć na nie stawiać. – mówi Marek Lachowicz, główny analityk Instytutu Jagiellońskiego.

Przede wszystkim elastycznie

Jeśli podejmowane dziś decyzje o zmianach w miksie energetycznym Polski, mają wpływać na kształt polskiej gospodarki przez najbliższe kilkadziesiąt lat, to muszą być precyzyjnie zaprojektowane i głęboko przemyślane. Oznacza to, że powinny uwzględniać nie tylko warunki rynkowe, takie jak m.in. prognozowane zmiany cen paliw, ale także możliwości ich wdrożenia.

W Fortum specjalizujemy się w czystej energii – nasza wizja to dosłownie „dążenie do czystszego świata”. Jednak traktujemy ją, jako swego rodzaju drogowskaz – aby dotrzeć do celu musimy patrzeć nie tylko na mapę, która nas do niego prowadzi, ale też na to, co się dzieje na drodze, po której jedziemy. Jeśli w Polsce chcemy dotrzeć do celu, jakim jest czysta energia, musimy kierować się realizmem i zaproponować jakiś etap przejściowy. Przykładem może być tutaj nasza elektrociepłownia w Zabrzu, w której połączyliśmy węgiel i RDF, czyli paliwo z odpadów. Przy tym, nasza instalacja jest elastyczna – zakłada też możliwość wykorzystania biomasy. – mówi Piotr Górnik, dyrektor ds. energetyki cieplnej w Fortum, firmie, która jest partnerem najnowszego raportu Instytutu Jagiellońskiego.

Elastyczność paliwowa to w kontekście zmian w miksie energetycznym kluczowe pojęcie – trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić, które paliwa będą dostępne za 30 lat. Są jednak źródła, których dostępności możemy być pewni – odpady będziemy generować zawsze, dlatego projektując zmiany w miksie energetycznym warto uwzględnić koncepcję waste-to-energy, czyli wytwarzania energii właśnie z odpadów. W Polsce mamy coraz więcej doświadczenia w tym zakresie – niedawno z inicjatywy Fortum, pod patronatem Pracodawców RP, powstała koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski”, której celem jest m.in. rozwój polskiej energetyki w oparciu o zasady gospodarki obiegu zamkniętego.

Link do pełnej wersji raportu: http://jagiellonski.pl/news/736/paliwa_i_motory_wzrostu_gospodarczego_wplyw_cen_surowcow_i_produkcji_energii_na_polske_raport

Źródło: Fortum
Fot. Pixabay

BADANIE TERMOWIZYJNE PGE TORUŃ POZWOLI ZMNIEJSZYĆ ZUŻYCIE CIEPŁA

PGE Toruń, spółka należąca do PGE Energia Ciepła z Grupy PGE, przygotowała dla mieszkańców kolejną usługę, która pozwoli oszczędzić ciepło i zwiększyć efektywność energetyczną budynku. Usługa polega na wykonaniu za pomocą kamery termowizyjnej badania instalacji ciepłowniczej wewnątrz i na zewnątrz budynku. Efektem badania będzie zestaw wskazówek, co należy zrobić, aby ciepło „nie uciekało” z naszego domu.

PGE Toruń, producent i dostawca ciepła, od wielu lat prowadzi działania oferujące kompleksowe usługi, m.in. zwiększające efektywność energetyczną w budynkach.

Nowa usługa polega na przeprowadzeniu za pomocą kamery termowizyjnej badania stanu zewnętrznej i wewnętrznej instalacji odbiorczej centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, klimatyzacji wraz z wykonaniem raportu z badania. Raport zawierać będzie informacje o stanie instalacji ze wskazaniem nieprawidłowości oraz rekomendacjami, co należy zrobić, aby dobrze zarządzać ciepłem, zmniejszając jego zużycie.

„Usługa, którą wprowadziliśmy w lipcu dostępna jest dla wszystkich naszych klientów – administratorów osiedli mieszkaniowych, właścicieli domów jednorodzinnych, budynków usługowo- handlowych. Celem jest wspieranie odbiorców w działaniach, pozwalających im oszczędzać ciepło. Naszą rolą, jako dostawcy ciepła, jest dbałość o efektywność energetyczną zarówno sieci ciepłowniczej, jaki i budynków korzystających z ciepła sieciowego” – mówi Robert Kowalski, prezes zarządu PGE Toruń.

PGE Toruń od 2005 roku prowadzi badanie termowizyjne swojej sieci ciepłowniczej, dzięki czemu można szybciej identyfikować nieszczelności ciepłociągów. Zdjęcia termowizyjne, wykonywane są z powietrza z samolotu, w którym zainstalowana jest kamera termowizyjna. Badanie pozwala na reagowanie z wyprzedzeniem na ewentualne zakłócenia pracy sieci, jeszcze zanim dostrzeże je klient. Wykonane podczas badania zdjęcia, pokazują szczelność sieci ciepłowniczej i jednocześnie stan izolacji cieplnej dachów wszystkich toruńskich budynków. Ze zdjęć termowizyjnych (w podczerwieni) mogą korzystać właściciele i administratorzy budynków w ramach dodatkowych usług, oferowanych przez PGE Toruń. Zdjęcia termowizyjne wskazują jaka jest szczelność dachów, czy budynek wymaga termoizolacji lub innych koniecznych działań, zwiększających efektywność energetyczną. Efektem tych badań jest nowa usługa skierowana do mieszkańców, dotycząca badania termowizyjnego zewnętrznej i wewnętrznej instalacji odbiorczej w budynku klienta.

PGE Toruń, jako kompleksowy dostawca ciepła, oferuje również inne usługi (np. telemetria, analiza wykorzystania mocy cieplnej, raport efektywności energetycznej i ekonomicznej dla budynków, pozyskanie białych certyfikatów), które wpływają na obniżenie zużycia ciepła przez klienta.

Źródło: PGE EC
Fot. PGE EC

KE: 1Q2020 CIĘŻKIM OKRESEM DLA ENERGII I GAZU

Dla europejskich rynków energii, zgodnie z opublikowanymi wczoraj przez Komisję Europejską kwartalnymi raportami na temat sytuacji na rynkach gazu i energii elektrycznej, pierwszy kwartał 2020 r. był szczególnie burzliwy – zarówno pod względem podaży, jak i popytu. W tym czasie udział OZE w produkcji energii notował rekordowe wartości – 40%. Kolejny rekord – tym razem w zakresie zmniejszenia swojego udziału zanotowały paliwa kopalne – 33%.

Środki związane z epidemią COVID-19 w UE, w połączeniu ze stosunkowo ciepłą i wietrzną zimą doprowadziły do 3% zmniejszenia zużycia energii elektrycznej w państwach UE w pierwszym kwartale 2020 r. i gwałtownego spadku popytu na gaz w sektorze przemysłowym. Trend ten będzie prawdopodobnie jeszcze wyraźniejszy w drugim kwartale br.

Raport rynku energii elektrycznej podkreśla dramatyczną zmianę w strukturze koszyka energetycznego UE-27 – z jednej strony 30% spadek produkcji energii z węgla (-38 TWh) w stosunku do pierwszego kwartału 2019 r. oraz spadek zużycia gazu o 3 TWh, a z drugiej strony gwałtowny wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych – tj. osiągnięcie 40% udziału w miksie energetycznym, co jest najwyższym jak dotąd kwartalnym wynikiem. Ogólnie udział energii elektrycznej wytwarzanej w wyniku spalania węgla, gazu i ropy spadł z 38% w I kwartale 2019 r. do 33%. Jest to najniższy kwartalny rekord w historii.

Odejście od paliw kopalnych spowodowało zmniejszenie śladu węglowego wytwarzania energii elektrycznej w państwach UE o 20% rok do roku w pierwszym kwartale 2020 r. W związku z dalszym postępem związanym z dekarbonizacją, sektor energetyczny wydaje się być na dobrej drodze do kolejnego dwucyfrowego zmniejszenia emisji CO2 w 2020 r.

W wyniku spadającego popytu i rosnącego wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych ceny energii elektrycznej osiągnęły w kwietniu poziom najniższy w historii.

Raport dotyczący gazu również oddaje niestabilność na rynku. Ceny energii, w tym gazu ziemnego, gwałtownie spadły, a unijny rachunek za import gazu spadł poniżej 10 miliardów euro, co było najniższą kwartalną sumą od sześciu lat. Na ceny gazu w UE wpłynął wzrost importu LNG i intensywne wycofywanie surowca z magazynów, co zapewniło obfitą podaż na rynku, podczas gdy popyt na gaz był ograniczony przez łagodną pogodę (co spowodowało zmniejszenie zapotrzebowania na ogrzewanie i zmniejszenie zapotrzebowania na gaz).

Raporty kwartalne można znaleźć tutaj tutaj.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

INTENSYWNE PRACE REMONTOWE NA TERENIE RZESZOWSKIEJ ELEKTROCIEPŁOWNI

W rzeszowskiej elektrociepłowni, należącej do PGE Energia Ciepła, spółki z Grupy PGE, trwa intensywny okres remontowy. Niektóre prace w tym roku rozpoczęły się już na przełomie kwietnia i maja. Pozostałe są w trakcie realizacji. Ich celem jest zapewnienie właściwego stanu technicznego urządzeń gwarantujących ciągłość i bezpieczeństwo produkcji energii elektrycznej i ciepła.

Lato to czas na wykonanie niezbędnych i ściśle określonych prac remontowo-serwisowych potrzebnych do przygotowania jednostek wytwórczych do kolejnego sezonu grzewczego. W trakcie kampanii remontowej urządzenia rzeszowskiej elektrociepłowni podlegają przeglądom, naprawom i modernizacjom.

Na Bloku Gazowo – Parowym (BGP) została wymieniona pompa oleju hydraulicznego turbiny gazowej. W trakcie remontu dokonano też przeglądu zaworu bezpieczeństwa z urządzeniem sterującym, wymianę zaworu odcinającego na odwodnieniu rurociągu pary oraz wymianę zaworu odcinającego chłodnicę wtryskową. Przeprowadzono również przeglądy pozostałych urządzeń bloku oraz zaplanowane badania, na podstawie których zostały wydane decyzje o dopuszczeniu urządzeń do dalszej eksploatacji.

„Prowadzone przez nas remonty zagwarantują ciągłość i bezpieczeństwo produkcji oraz dostaw energii i ciepła dla Rzeszowa. Specyficzna sytuacja związana z zaistniałą pandemią ma wpływ na wykonanie tegorocznych remontów. Wszystkie prace odbywają się z zachowaniem zasad reżimu sanitarnego. Przedstawiciele firm remontujących zostali poinformowani o obowiązujących zasadach i w pełni ich przestrzegają” – powiedział Paweł Majewski, dyrektor Elektrociepłowni PGE Energia Ciepła w Rzeszowie.

Tegoroczne prace remontowe objęły także Blok Gazowo-Silnikowy (BGS) wyposażony w cztery silniki Rolls – Royce. Kluczowe prace w trakcie remontu kapitalnego to wymiana głowic cylindrowych, wymiana tulei cylindrowych i remonty kapitalne turbosprężarek. W bieżącym sezonie remontowym, zaplanowane zostały również przeglądy 4 generatorów tego bloku.

Remonty prowadzone są również na urządzeniach podstawowych elektrociepłowni.

„W obecnych realiach nie możemy sobie pozwolić na dłuższe postoje remontowe gazowych bloków kogeneracyjnych, ze względu na określoną ich dyspozycyjność i gotowość do ruchu przez cały rok. Mimo trwających remontów, elektrociepłownia w Rzeszowie nie przerywa produkcji, gwarantując niezawodność dostaw zamówionego ciepła i energii elektrycznej” – powiedział Tadeusz Kępski, dyrektor techniczny Elektrociepłowni PGE Energia Ciepła w Rzeszowie.

W najbliższym czasie zaplanowano też prace remontowe w zakresie elektryki i automatyki. Główne prace prowadzone będą na układach wyprowadzenia mocy z bloków BGP oraz BGS. Najważniejszym zadaniem w zakresie elektrycznym jest zmiana układu fazowego stacji 110 kV, wiążąca się z koniecznością wykonania prac w wielu punktach układu elektroenergetycznego poszczególnych obiektów elektrociepłowni.

Prace remontowe w Instalacji Termicznego Przetwarzania z Odzyskiem Energii (ITPOE) zaplanowane są na jesień i będą obejmowały przegląd turbozespołu SIEMENS oraz wymianę podgrzewacza powietrza pierwotnego wraz z niewielką zmianą konstrukcji wsporczej i tras rurociągów.

Źródło: PGE
Fot. PGE

STRATEGIA INTEGRACJI SYSTEMÓW ENERGETYCZNYCH A SEKTOR CIEPŁOWNICZY

W ubiegłym tygodniu Komisja Europejska opublikowała długo oczekiwaną strategię integracji systemów energetycznych, która ma na celu nakreślić wizję transformacji do bardziej zintegrowanego systemu energetycznego rozumianego jako całość. Ponadto, dokument ma także wesprzeć proces dekarbonizacji, jednocześnie wspierając wzrost i innowacje technologiczne.

Co istotne, dokument jasno wskazuje na dużą rolę sektora ciepłowniczego w osiągnieciu ww. celów. Strategia podkreśla znaczny potencjał sieci ciepłowniczych w zakresie przyczyniania się do transformacji energetyki w Europie oraz potrzebę wsparcia regulacyjnego i finansowego. Po analizie dokumentu można zidentyfikować kilka kluczowych punktów mających fundamentalne znaczenie dla sektora:

Ciepło odpadowe
Strategia podkreśla potrzebę większego wykorzystania ciepła odpadowego z zakładów przemysłowych, centrów danych lub innych źródeł za pośrednictwem sieci ciepłowniczych i przewiduje nowe środki w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii i dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (obie mają się pojawić w czerwcu 2021 r.).

Sieci ciepłownicze – infrastruktura umożliwiająca budowę inteligentnego systemu energetycznego
W dokumencie Mapa Ciepła EU wielokrotnie wspomniano o tym, że ciepłownictwo może przyczynić się do rozwoju inteligentniejszego i bardziej elastycznego systemu energetycznego, zwłaszcza dzięki interakcji z sieciami elektrycznymi i gazowymi. Ta koncepcja wspiera postrzeganie ciepłownictwa nie tylko jako lokalnego rozwiązania w zakresie zaopatrzenia w ciepło, ale także jako strategicznego atutu dla całej Europy.

Opodatkowanie i pomoc państwa
Strategia wyraźnie odnosi się do braku równych warunków w zakresie internalizacji kosztów emisji CO2 w sektorze ciepłowniczym i określa rozszerzenie ETS oraz przegląd dyrektywy w sprawie opodatkowania energii jako możliwe środki zaradcze.

Źródło: Euroheat & Power
Fot. Pixabay

TRWAJĄ ROSZADY W NFOŚIGW

Po rezygnacji Piotra Woźnego z funkcji prezesa NFOŚiGW wewnątrz Funduszu trwają roszady kadrowe.

6 lipca br. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów ogłosiła nabór na stanowisko prezesa NFOŚiGW. Już 2 dni później ogłoszono także nabór na stanowisko z-cy prezesa. Czy oba nabory są ze sobą połączone? Całkiem możliwe…

Pod koniec maja br. Piotr Woźny, ówczesny prezes NFOŚiGW nagle złożył rezygnację z pełnionego stanowiska. Zastąpił go jeden z wiceprezesów – Dominik Bąk. W związku z trwającymi negocjacjami nowego budżetu UE na lata 2021-2027 i wynikającymi z niego programami finansowymi, za którego w kontekście energetyki i spraw związanych z klimatem będzie odpowiadać NFOŚiGW, osoba prezesa jest niezwykle ważna. Będzie bowiem odpowiadać za kluczowe przemiany Polski w zakresie spełnienia określonych zobowiązań klimatycznych.

Dlaczego zatem ogłoszona dwa konkursy? Ponieważ, według naszych analiz konkurs tak naprawdę został już rozstrzygnięty… Prezesem pozostanie Dominik Bąk i stąd też konieczność otwarcia nowego konkursu na stanowisko z-cy prezesa. Jednak na oficjalne wyniki przyjdzie nam jeszcze poczekać…,

Fot. Pixabay

KE ZAKOŃCZYŁA PRACE NAD FUNDUSZEM MODERNIZACYJNYM

W czwartek KE przyjęła przepisy dotyczące funkcjonowania Funduszu Modernizacji, mającego na celu wsparcie 10 państw członkowskich UE w ich przejściu na neutralność klimatyczną.

Środki z Funduszu mają pomóc zmodernizować systemy energetyczne, a także poprawić efektywność energetyczną. Państwa członkowskie, które będą mogły skorzystać ze środków z Funduszu to Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Rumunia i Słowacja.

Wysokość Funduszu Modernizacji zgodnie ze zmienioną dyrektywą EU ETS wyniesie ok. 14 miliardów euro pochodzących z aukcji uprawnień do emisji w latach 2021-2030 (pełna pula środków uzależniona jest od ceny emisji dwutlenku węgla). Każde państwo członkowskie będące beneficjentem ma swój własny „udział” uprawnień do wykorzystania w ramach Funduszu.

Docelowo Fundusz ma wesprzeć inwestycje: w wytwarzanie i wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, efektywność energetyczną, magazynowanie energii, modernizację sieci energetycznych, w tym ciepłownictwo, rurociągi i sieci, oraz sprawiedliwą transformację w regionach zależnych od emisji dwutlenku węgla. Każde państwo członkowskie będące beneficjentem może określić własną strategię inwestycyjną w tych obszarach.

Co istotne, Fundusz zacznie funkcjonować w styczniu 2021 r. Beneficjenci Funduszu będą musieli ściśle współpracować z EBI, KE oraz Komitetem Inwestycyjnym utworzonym na potrzeby Funduszu.

Źródło: Pixabay
Fot. KE

NOWOCZESNE WYPOSAŻENIE LABORATORIUM OD TAURONA

Nowoczesne wyposażenie laboratorium elektronicznego trafi do Technikum Elektronicznego nr 4 w Tarnowskich Górach. To kolejna proedukacyjna inicjatywa TAURONA kierowana do szkół średnich na Śląsku.

Statystyki pokazują, że w niedalekiej przyszłości na rynku może zabraknąć specjalistów z dziedziny energetyki. Dlatego słuchamy młodego pokolenia i staramy się zapewnić im dogodne i atrakcyjne warunki rozwoju zawodowego – mówi Marek Wadowski, wiceprezes TAURON Polska Energia ds. finansów.

Od nowego roku szkolnego uczniowie klas profilowanych będą mogli korzystać ze specjalistycznych urządzeń, które ułatwią prowadzenie zajęć technicznych. W skład nowoczesnego laboratorium weszło pięć kompletnych zestawów trenażerów do ćwiczeń elektroniki cyfrowej oraz tablica multimedialna wraz z oprzyrządowaniem. Sprzęt ufundował TAURON w ramach współpracy ze szkołami branżowymi.

– Tego typu inicjatywy firm działających na Śląsku to doskonały przykład współpracy biznesu i szkolnictwa branżowego. Dziś inwestujemy w młodych ludzi, by w przyszłości ich kompetencje wzmacniały innowacyjność firm w regionie – ocenił Marcin Ślęzak, dyrektor Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Tarnowskich Górach.

Przekazanie laboratorium elektronicznego to kolejna proedukacyjna inicjatywa firmy. TAURON od lat wspiera szkoły i inne placówki edukacyjne, m.in. tworząc w technikach klasy patronackie, w których obecnie uczy się aż 1300 uczniów. Najlepsi z nich mogą liczyć na stypendia naukowe fundowane przez firmę. TAURON organizuje również zajęcia praktyczne, a także praktyki i staże zawodowe w rzeczywistych warunkach pracy.

W proces nauczania zaangażowani są także sami pracownicy TAURONA, wcielający się w rolę wykładowców i prowadzących warsztaty merytoryczne.

Wiosną tego roku TAURON na platformie YouTube uruchomił kanał edukacyjny w ramach programu „Bezpieczniki TAURONA – włącz dla dobra dziecka”’. Można na nim znaleźć filmy dla dzieci i młodzieży, które w przystępny i atrakcyjny sposób przedstawiają zagadnienia z dziedziny fizyki i energetyki. Ponad to na stronie https://edukacja.bezpieczniki.tauron.pl/ znajdują się, m.in. gotowe scenariusze lekcji, gry online, quizy i ćwiczenia, a nawet instrukcje krok po kroku, jak w bezpieczny sposób, w domowych warunkach przeprowadzić ciekawe doświadczenia.

Co roku TAURON organizuje również konkurs na najlepszą pracę dyplomową z dziedziny energetyki, zaś pod koniec kwietnia w porozumieniu z Kuratorium Oświaty w Krakowie ufundował dzieciom w trudnej sytuacji ekonomicznej sprzęt komputerowy, który pozwolił im na udział w lekcjach on-line.

Źródło: Tauron
Fot. Tauron

LPEC S.A. W CZOŁÓWCE NAJLEPSZYCH PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYKI CIEPLNEJ

Z dumą i satysfakcją informujemy, że kolejny rok z rzędu LPEC S.A. znalazł się w czołówce Ogólnopolskiego Rankingu Przedsiębiorstw Energetyki Cieplnej. W plebiscycie, który przygotowuje magazyn „Strefa Gospodarki”, lubelska spółka zajęła trzecie miejsce.

Jak czytamy na stronie organizatora, w tym roku przy ocenie przedsiębiorstw energetyki cieplnej z całego kraju brano pod uwagę cały zakres zmiennych od danych technicznych, poprzez politykę kadrowo-szkoleniową, aż na współpracy z lokalnymi społecznościami i wspieranie inicjatyw z zakresu CSR skończywszy.

Jesteśmy dumni, że nasze zaangażowanie i konsekwencja w działaniu zyskały odzwierciedlenie w wysokiej pozycji w rankingu. Od naszej firmy, która dba o bezpieczeństwo dostaw ciepła dla niemal całego miasta, wymaga się szczególnej odpowiedzialności. Dlatego też taktujemy ten sukces również jako zobowiązanie do dalszego doskonalenia naszych standardów – podkreśla Marek Goluch, prezes zarządu LPEC S.A.

Obecnie LPEC jest w trakcie realizacji trzech projektów inwestycyjnych dotyczących: modernizacji i rozbudowy sieci ciepłowniczej w Lublinie oraz przebudowy węzłów grupowych na indywidualne. Łączna wartość tych projektów wynosi 151 mln zł. Wartość dotacji z UE to 73,6 mln zł. Najważniejsze korzyści prowadzonych inwestycji to zmniejszenie strat ciepła, spadek zużycia paliw, ograniczenie emisji zanieczyszczeń i dwutlenku węgla do atmosfery oraz poprawa dostępności do czystego ciepła systemowego dla mieszkańców Lublina.

Lubelskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. dostarcza ciepło systemowe do lubelskich mieszkań, szkół, szpitali, centrów handlowych, urzędów, budynków sakralnych, obiektów sportowych oraz dba o niezawodność systemu ciepłowniczego. Strategiczną grupą klientów Spółki jest budownictwo mieszkaniowe. LPEC dostarcza ciepło do prawie 75% gospodarstw domowych w Lublinie, ogrzewając blisko 250 tysięcy jego mieszkańców. Spółka obsługuje jeden z największych systemów ciepłowniczych w Polsce, zarządza siecią ciepłowniczą o długości 460 km, dostarczając ciepło za pośrednictwem ponad 2000 węzłów cieplnych. LPEC S.A. obecnie zatrudnia 384 pracowników.

Poniżej przedstawiamy tegoroczny ranking:

  1. Gdańskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o.
  2. Miejska Energetyka Cieplna Sp. z o.o. w Koszalinie oraz Komunalne Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Bydgoszczy
  3. Lubelskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A.
  4. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Gnieźnie Sp. z o.o. oraz
    Radomskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej „RADPEC” S.A.
  5. Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Tarnowie oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej – Krośnieński Holding Komunalny Sp. z o.o., a także Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Olsztynie
  6. Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Kielcach
  7. ENGIE EC Słupsk Sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Świnoujściu
  8. Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej – Konin Sp. z o.o.
  9. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Radzyniu Podlaskim
  10. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Geotermia Podhalańska S.A.

Źródło: LPEC
Fot. LPEC