Home Archive by category Bruksela

Bruksela

REFORMA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA LITWIE

15 stycznia Komisja Europejska uruchomiła konsultacje publiczne przedstawionego przez Litwę planu reformy oraz rozwoju rynku energii elektrycznej.

Celem tych konsultacji jest uzyskanie opinii na temat środków zaproponowanych przez Litwę w przekazanych przez nią do KE planie reform. Państwa i strony zainteresowane, które wezmą udział w konsultacjach powinny rozważyć, czy środki zaproponowane przez Litwę realnie przyczynią się do usunięcia istniejących zakłóceń regulacyjnych i niedoskonałości rynku. Termin składania stanowisk w ramach konsultacji upływa 31 stycznia br.

W kontekście planowanej reformy warto również wspomnieć, że pozostałe państwa członkowskie UE również są zobowiązane do przyjęcia środków zmierzających do wyeliminowania możliwych zakłóceń na rynku energii. W opracowywanych przez nich planach musi się także znaleźć harmonogram realizacji reform.

Komisja bowiem uznała, że rynki mogą zapewnić odpowiednią ilość i rodzaj mocy wytwórczych w celu zaspokojenia potrzeb użytkowników wyłącznie, jeśli są uprzednio dobrze zaprojektowane, wolne od zakłóceń regulacyjnych i wystarczająco zintegrowane z siecią elektryczną w UE.

To właśnie w celu spełnienia wymienionych wymogów Litwa podjęła inicjatywę przeprowadzenia reformy rynków energii elektrycznej. Mechanizmy zdolności wytwórczych będą wprowadzane wyłącznie w celu rozwiązania pozostałych problemów, których nie można rozwiązać poprzez zwykłe usunięcie zakłóceń.

Plan przekazany przez Litwę do Komisji Europejskiej mogą Państwo znaleźć tutaj.

Źródło: KE
Fot. KE

PLAN INWESTYCYJNY DLA ZIELONEGO ŁADU. NA STOLE BILION EURO

Plan inwestycyjny na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu i mechanizm sprawiedliwej transformacji zakłada bilion euro, które zostaną przeznaczone na inwestycje.

Do 2050 r. Unia Europejska jest zdecydowana stać się pierwszym na świecie blokiem państw neutralnych dla klimatu. Wymaga to znacznych inwestycji zarówno ze strony UE i krajowego sektora publicznego, jak i sektora prywatnego. Przedstawiony dzisiaj plan inwestycyjny na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu – plan inwestycyjny na rzecz zrównoważonej Europy – zmobilizuje inwestycje publiczne i pomoże uruchomić fundusze prywatne przy pomocy unijnych instrumentów finansowych, w szczególności InvestEU, prowadząc do inwestycji o wartości co najmniej 1 bln euro.

Wprawdzie wszystkie regiony i sektory będą musiały wnieść swój wkład w transformację, jednak skala wyzwania nie jest wszędzie taka sama. Niektóre regiony będą szczególnie narażone na negatywny wpływ zjawisk, a przemiany gospodarcze i społeczne będą tam szczególnie głębokie. Specjalne wsparcie finansowe i praktyczne z mechanizmu sprawiedliwej transformacji przeznaczone zostanie na pomoc pracownikom i uruchamianie koniecznych inwestycji na tych obszarach.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała: Ludzie są najważniejszym elementem Europejskiego Zielonego Ładu, który jest naszą koncepcją osiągnięcia do 2050 r. neutralności klimatycznej Europy. Skala stojącej przed nami transformacji jest bezprecedensowa. Okaże się ona skuteczna tylko wtedy, gdy będzie miała sprawiedliwy charakter – i będzie możliwa dla wszystkich. Będziemy wspierać społeczności i regiony UE, które będą musiały włożyć więcej wysiłku w tę transformacji, tak by nie pozostawić nikogo w tyle. Z Europejskim Zielonym Ładem wiążą się duże potrzeby inwestycyjne, które staną się dla nas nowymi szansami. Przedstawiony dziś plan, który ma uruchomić co najmniej 1 bln euro, będzie wskazywać kierunek i wyzwoli falę zielonych inwestycji.

Wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw Europejskiego Zielonego Ładu, Frans Timmermans, powiedział: Konieczne przejście na neutralność klimatyczną poprawi dobrostan obywateli i zwiększy konkurencyjność Europy. Będzie to jednak wymagało większych wysiłków ze strony obywateli, sektorów i regionów, których funkcjonowanie w większym stopniu niż innych zależy od paliw kopalnych. Mechanizm sprawiedliwej transformacji pomoże wspierać tych najbardziej dotkniętych skutkami transformacji przez zwiększenie atrakcyjności inwestycji i zaproponowanie pakietu wsparcia finansowego i praktycznego o wartości co najmniej 100 mld euro. Jest to nasze zobowiązanie dotyczące solidarności i sprawiedliwości.

Valdis Dombrovskis, wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw gospodarki służącej ludziom, dodał: Aby Europa mogła przejść na gospodarkę neutralną dla klimatu, potrzebujemy zarówno zaangażowania politycznego, jak i ogromnych inwestycji. Zielony ład jest wyrazem naszej determinacji w walce ze zmianą klimatu i obecnie wspieramy go planem finansowania. Po pierwsze, wykorzystamy budżet UE, aby zapewnić efekt dźwigni w odniesieniu do prywatnych funduszy finansujących ekologiczne projekty w całej Europie oraz wspierać regiony i osoby najbardziej dotknięte transformacją. Po drugie, stworzymy odpowiednie zachęty regulacyjne, aby rozwijać ekologiczne inwestycje. Po trzecie, będziemy pomagać organom publicznym i uczestnikom rynku w identyfikowaniu i rozwijaniu takich projektów. Unia Europejska nie powstała w jeden dzień. Zielona Europa nie stanie się rzeczywistością z dnia na dzień. Aby zrównoważony rozwój stał się podstawową przesłanką w sposobie naszego inwestowania, konieczna jest zmiana sposobu myślenia. Poczyniliśmy dzisiaj ważny krok, aby to osiągnąć.

Plan inwestycyjny na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu

Plan inwestycyjny na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu udostępni finansowanie unijne oraz stworzy ramy ułatwiające i pobudzające inwestycje publiczne i prywatne niezbędne do przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu, zieloną, konkurencyjną i sprzyjającą włączeniu społecznemu. Uzupełniając inne inicjatywy zapowiedziane w ramach zielonego ładu, plan opiera się na trzech wymiarach:

finansowania: uruchomienie w następnym dziesięcioleciu zrównoważonych inwestycji o wartości co najmniej 1 biliona euro. Większy niż kiedykolwiek dotąd udział w budżecie UE wydatków przeznaczonych na działania służące klimatowi i ochronie środowiska pomoże przyciągnąć prywatne finansowanie; główną rolę w tym zakresie będzie odgrywał Europejski Bank Inwestycyjny.

Możliwości: oferowanie zachęt służących do uruchomienia i przekierowania inwestycji publicznych i prywatnych. UE dostarczy inwestorom narzędzi przez nadanie zrównoważonemu finansowaniu głównego znaczenia w systemie finansowym. Ułatwi ona też zrównoważone inwestycje publiczne przez zachęcanie do ekologicznego planowania budżetu i zielonych zamówień publicznych oraz przez opracowanie sposobów uproszczenia procedur zatwierdzania pomocy państwa dla regionów objętych sprawiedliwą transformacją.
wsparcia praktycznego: Komisja zapewni organom publicznym i promotorom projektów wsparcie w planowaniu, opracowaniu i realizacji zrównoważonych projektów.

Mechanizm sprawiedliwej transformacji

Mechanizm sprawiedliwej transformacji jest kluczowym narzędziem służącym zapewnieniu, by transformacja na rzecz gospodarki neutralnej dla klimatu przebiegała w sposób sprawiedliwy, nie pozostawiając nikogo w tyle. Wprawdzie wszystkie regiony będą potrzebowały finansowania i w planie inwestycyjnym na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu zostało to przewidziane, mechanizm zapewnia jednak ukierunkowane wsparcie, aby w latach 2021–2027 uruchomić co najmniej 100 mld euro w regionach najbardziej dotkniętych negatywnymi społeczno-gospodarczymi skutkami transformacji i złagodzić te skutki. Mechanizm pozwoli uruchomić inwestycje niezbędne, aby udzielać wsparcia pracownikom i społecznościom, których funkcjonowanie zależy od łańcucha wartości paliw kopalnych. Za pośrednictwem wszystkich instrumentów bezpośrednio związanych z transformacją będzie on uzupełniał znaczny wkład z budżetu UE.

Mechanizm sprawiedliwej transformacji będzie opierał się na trzech głównych źródłach finansowania:

1) Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, który otrzyma nowe środki UE w wysokości 7,5 mld euro, które powiększą kwotę środków przewidzianych we wniosku Komisji dotyczącym następnego długoterminowego budżetu UE. Aby wykorzystać przynależne im środki z funduszu, państwa członkowskie, prowadząc dialog z Komisją, będą musiały wskazać kwalifikujące się obszary w tzw. terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji. Będą musiały się także zobowiązać, że do środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji państwa członkowskie dołożą taką samą kwotę ze środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oraz udostępnią dodatkowe zasoby krajowe. Łącznie zapewni to finansowanie w wysokości 30–50 mld euro, co przyciągnie jeszcze więcej inwestycji. Fundusz będzie przede wszystkim służył do udzielania dotacji regionom. Będzie on na przykład wspierał pracowników w rozwijaniu umiejętności i kompetencji potrzebnych w przyszłości na rynku pracy, a także pomagał MŚP, przedsiębiorstwom typu start-up i inkubatorom przedsiębiorczości przy tworzeniu nowych możliwości gospodarczych w tych regionach; Będzie również wspierał inwestycje służące przechodzeniu na czystą energię, na przykład zwiększające efektywność energetyczną.

2) specjalnym systemie sprawiedliwej transformacji w ramach InvestEU służącym uruchomieniu inwestycji o wartości do 45 mld EUR. Jego celem będzie przyciąganie prywatnych inwestycji, m.in. w zrównoważoną infrastrukturę energetyczną i transportową, przynoszących korzyści dotkniętym regionom i pomoc tym gospodarkom w znalezieniu nowych źródeł wzrostu;

3) instrumencie pożyczkowym Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla sektora publicznego gwarantowanym przez budżet UE, służącym uruchomieniu inwestycji o wartości 25–30 mld euro. Zostanie on wykorzystany na pożyczki dla sektora publicznego, na przykład na inwestycje w sieci ciepłownicze i renowację budynków. W marcu 2020 r. Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy w celu ustanowienia tego instrumentu.

W mechanizmie sprawiedliwej transformacji chodzi o coś więcej niż finansowanie: za pośrednictwem platformy sprawiedliwej transformacji Komisja będzie udzielać państwom członkowskim i inwestorom pomocy technicznej oraz dbać o zaangażowanie zainteresowanych społeczności, władz lokalnych, partnerów społecznych i organizacji pozarządowych. Mechanizm sprawiedliwej transformacji będzie obejmował solidne ramy zarządzania oparte na tzw. terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji.

Kontekst

W dniu 11 grudnia 2019 r. Komisja przedstawiła Europejski Zielony Ład, będący wyrazem aspiracji, aby do 2050 r. Europa stała się pierwszym blokiem państw neutralnym dla klimatu. Przejście Europy na zrównoważoną gospodarkę oznacza znaczne wysiłki inwestycyjne we wszystkich sektorach: osiągnięcie aktualnych celów na 2030 r. w zakresie klimatu i energii będzie wymagało dodatkowych inwestycji w wysokości 260 mld euro rocznie do 2030 r.

Powodzenie planu inwestycyjnego na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu będzie zależało od zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron. Niezbędne jest, aby w trakcie negocjacji w sprawie przyszłych ram finansowych państwa członkowskie i Parlament Europejski zachowały ambitny charakter wniosku Komisji. Zasadnicze znaczenie będzie miało szybkie przyjęcie wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

Komisja będzie uważnie monitorować i oceniać postępy w tej transformacji. W ramach działań w tej dziedzinie Komisja będzie co roku organizować szczyt w sprawie zrównoważonych inwestycji z udziałem wszystkich zainteresowanych stron i będzie nieustannie pracować na rzecz promowania i finansowania procesu transformacji. Komisja zwraca się do inwestorów o pełne wykorzystanie stwarzających możliwości warunków regulacyjnych i szybciej niż kiedykolwiek dotąd rosnących potrzeb w zakresie zrównoważonych inwestycji, a do organów państwowych o aktywne zaangażowanie się w identyfikację potrzeb i promowanie takich inwestycji.

Źródło: Komisja Europejska

Fot. Pixabay

PRIORYTETY PREZYDENCJI CHORWACKIEJ W RADZIE UNII EUROPEJSKIEJ

1 stycznia Chorwacja objęła przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Będzie tę funkcję sprawować przez kolejne pół roku – do 30 czerwca – aż do przekazania pałeczki Niemcom.

Chorwacja po raz pierwszy pokieruje pracami Rady Unii Europejskiej. Wyzwaniem w tym kontekście będą prace związane z nowymi Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2021-2027. Na motto swojej prezydencji wybrała hasło: „Silna Europa w świecie wyzwań”.

Nas wstępie warto podkreślić, że okres chorwackiej prezydencji przypada na czas wielkich zmian w UE związanych z początkiem nowego cyklu instytucjonalnego i legislacyjnego (m. in. rozpoczęcie kadencji nowej Komisji Europejskiej), a także w czasie wyzwań wynikających z Brexit’u. Nowa prezydencja będzie również dążyć do osiągnięcia kompleksowego porozumienia w celu umożliwienia terminowego wdrożenia wszystkich polityk i programów Unii oraz dalszego budowania Europy tak silnej, jak to możliwe, w ciągle zmieniającym się i trudnym świecie.

Priorytety chorwackiej prezydencji

W opublikowanym programie prezydencji Chorwacja zwraca uwagę na 4 istotne obszary. Hasła z nimi związane to:

  • Europa, która się rozwija – Działania w tym zakresie związane są z wyzwaniami stojącymi przed UE tj. rewolucją cyfrową, przyspieszoną globalizacją oraz postępującymi zmianami demograficznymi. Kluczowe w tym zakresie będzie pogłębianie jednolitego rynku, zachęcanie do cyfryzacji, inwestycji w badania i innowacje, zwiększenie dostępności wysokiej jakości kształcenia oraz rozwijanie nowych umiejętności dostosowanych do przyszłych miejsc pracy.
  • Europa, która łączy – Zadaniami w tym zakresie będzie wsparcie polityki wzmacniającej łączność infrastrukturalną Unii, przede wszystkim poprzez edukację, kulturę i sport.
  • Europa, która chroni – Prezydencja chorwacka skoncentruje się także na dalszym tworzeniu Unii jako przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, opartej na wspólnych wartościach, demokracji i praworządności.
  • Europa, która się liczy – Prezydencja chorwacka będzie dążyć do kontynuacji wiarygodnej i skutecznej polityki rozszerzenia, jako inwestycji w stabilność i bezpieczeństwo, a także dalszego rozwoju gospodarczego i synergii na kontynencie europejskim.

Działania w zakresie ochrony klimatu

Zmiany klimatu, degradacja środowiska i utrata różnorodności biologicznej to jedne z największych wyzwań współczesnego świata. Prezydencja chorwacka rozpocznie zatem kompleksowe dyskusje na temat głównych inicjatyw Europejskiego Zielonego Ładu. Będzie ona kontynuowała debatę na temat przejścia na zasobooszczędną, niskoemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym. Będzie również działać na rzecz wzmocnienia odporności na zmiany klimatu i zachowania różnorodności biologicznej. Szczególny nacisk zostanie położony na jakość powietrza oraz zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi.

Działania w zakresie zachowania konkurencyjności

Konkurencyjny jednolity rynek jest podstawową gwarancją rozwoju potencjału europejskich przedsiębiorców i ochrony interesów konsumentów. Wydajność gospodarki europejskiej można zwiększyć, usprawniając wdrażanie istniejących przepisów dotyczących jednolitego rynku, upraszczając prawodawstwo i ograniczając nadmierną regulację rynku. Szczególny nacisk w działaniach prezydencji chorwackiej zostanie więc położony m. in. na rozwój długoterminowej strategii zrównoważonej polityki przemysłowej UE, dostosowanej do wymogów ery cyfrowej.

Działania w kwestii energii

Synergie są jednym z najważniejszych warunków funkcjonowania jednolitego rynku UE oraz osiągnięcia spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej między państwami członkowskimi. Aby uwolnić pełny potencjał tego rynku i zminimalizować różnice w jakości i dostępności infrastruktury, należy poprawić synergie m. in. w sektorze energetycznym, uwzględniając jednocześnie potrzebę ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko.

Chorwacja jest po Finlandii trzecim państwem z grupy sprawującej prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Kolejną grupę państw otwierać będą Niemcy (Niemcy – lipiec-grudzień 2020, Portugalia – styczeń-czerwiec 2021, Słowenia – lipiec-grudzień 2021).

Źródło: eu2020.hr
Fot. eu2020.hr

CORAZ BLIŻEJ KONKRETÓW DOT. FUNDUSZU SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI

Bieżący tydzień obfituje w wydarzenia związena z Green Deal’em. Posiedzenia i debaty w tej sprawie odbędą się w dwóch parlamentach – polskim i europejskim.

4 stycznia (wtorek) ok. 15:00 w Parlamencie Europejskim Komisja Europejska ma przedstawić oficjalne oświadczenie dot.:

  • Planu zrównoważonych inwestycji,
  • Sprawiedliwej transformacji,
  • Planu działań na rzecz Europy socjalnej.

Po oświadczeniu zaplanowana jest również debata. Z naszych informacji wynika, że debata poświęcona będzie kształtom Funduszu Sprawiedliwej Transformacji oraz Funduszu Przejściowego. Co istotne, dnia 15 stycznia (środa) Parlament Europejski będzie głosował w sprawie projektu rezolucji dot. Europejskiego Zielonego Ładu.

W tym samym czasie tj. 15 stycznia (środa) na godz. 12:00 (sala nr 412, bud. U) odbędzie się posiedzenie połączonych sejmowych komisji – Komisji ds. Unii Europejskiej oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Podczas posiedzenia ma zostać rozpatrzona informacja na temat Europejskiego Zielonego Ładu wraz ze stanowiskiem RP.

Fot. Pixabay

GLOBALNY KONSENSUS KLIMATYCZNY ODDALA SIĘ

Azjatyckie potęgi gospodarcze nadal budują swoją prosperitę na węglu mimo deklaratywnego przywiązania do konsensusu klimatycznego. Dokąd taka postawa doprowadzi świat?

Ciekawe wnioski prezentuje najnowszy raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA). Według niego zużycie węgla w Stanach Zjednoczonych i Europie spada, ale poza krajami tzw. Zachodu rośnie. Jeszcze w 1990 r. udział Azji w globalnej produkcji energii z węgla wynosił 20%, a dziś jest to 80%. Co więcej, dokument przewiduje, że popyt na „czarne złoto” w krajach azjatyckich w horyzoncie 2024 r. będzie rósł o ponad 5% rok do roku. Co potem? Wiele będzie zależało od postawy Chin i Indii.

Dane zaprezentowane przez IEA pokazują jak trudno będzie wdrożyć globalny konsensus klimatyczny i ograniczać emisję CO2 w taki sposób by nie rosła średnioroczna temperatura na świecie. Mimo rozwoju megatrendu jakim są odnawialne źródła energii węgiel w większości krajów nadal trzyma się mocno, a krótkoterminowe modele prognostyczne pokazują, że w nadchodzących latach niewiele w tej kwestii się zmieni. Na wyobraźnię liderów głównych gospodarek azjatyckich najwyraźniej nie działają obrazki z Australii, którą trawią rekordowe pożary i innych nasilających się symptomów zmian klimatu. Ich priorytetem pozostaje walka o wzrost gospodarczy, nadal kosztem środowiska.

Drugi wniosek płynący z raportu IEA dotyczy oczywiście konkurencyjności gospodarek Zachodu w stosunku do szybko rozwijającej się Azji Południowo-Wschodniej, która swój szybki rozwój buduje na tanim węglu tak jak niegdyś, u zarania rewolucji przemysłowej, robiły to kraje europejskie (ten argument jest zresztą podnoszony przez wschodzące potęgi ekonomiczne). Pytanie czy w tym kontekście europejska pogoń za neutralnością klimatyczną wytworzy mechanizmy, które pozwolą koncernom ze Starego Kontynentu zachować konkurencyjność? Z technologicznego punktu widzenia nie wiadomo. Z politycznej perspektywy nieuchronne wydaje się wdrożenie podatku od śladu węglowego, które zapobiegnie przenoszeniu emisji (produkcji) firm poza Unię Europejską. Zjawisko to nałoży się jednak z pewnością na szersze tendencje związane z demontażem globalnego wolnego handlu i powrotem protekcjonizmu. Takie realia mogą jeszcze bardziej oddalić realne wdrożenie globalnego konsensusu klimatycznego.

Fot. Pixabay

UE WSPIERA GLOBALNE WYSIŁKI NA RZECZ WYKORZYSTANIA OZE

Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej, której zadaniem jest promowanie światowego upowszechnienia energii odnawialnej. W dniach 10–12 stycznia w Abu Dhabi odbyła się 10. sesja Zgromadzenia IRENA, w której udział wziął europejski komisarz ds. energii, Kadri Simson.

W ramach sesji odbył się szereg dwustronnych spotkań z partnerami regionalnymi i globalnymi w celu omówienia bieżącej sytuacji geopolitycznej w regionie UE i wpływu na bezpieczeństwo energetyczne.

Zgromadzenie IRENA gromadzi szefów państw i rządów, ministrów energii oraz szefów organizacji międzynarodowych i regionalnych, podmiotów publicznych i prywatnych oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Głównym celem Zgromadzenia jest zintensyfikowanie globalnych wysiłków na rzecz wykorzystania energii odnawialnej oraz omówienie ich wpływu na transformację energetyczną i zrównoważony rozwój.

Podczas otwarcia wydarzenia Kadri Simson wygłosiła przemówienie a następnie wzięła udział w okrągłym stole ministerialnym na temat zielonego wodoru. Wieczorem weźmie udział w Uczestniczyła również w dyskusji panelowe Rady Atlantyckiej na temat geopolityki i bezpieczeństwa energetycznego oraz spotka się z liderami młodzieży w celu omówienia europejskiego zielonego porozumienia.

Dziś rozpoczął się Dzień Energii, w ramach wydarzeń towarzyszących UE podczas Światowego Szczytu Energii Przyszłości. Omówione zostaną nowe propozycje polityki w ramach europejskiego zielonego porozumienia.

Źródło: KE
Fot. KE

CIEPŁOWNICTWO BEZ ŚRODKÓW NA MODERNIZACJĘ. KONIECZNY WZROST CEN CIEPŁA

Branża ciepłownicza musi się modernizować, ale nie ma dziś na to pieniędzy. Winny jest model regulacyjny, który powoduje, że spółki nie generują odpowiedniej nadwyżki finansowej.

Dzisiejsza polityka URE nie służy modernizacji sektora ciepłowniczego. Przede wszystkim poziom taryf na ciepło nie gwarantuje ciepłowniom odpowiedniej stopy zwrotu. Firmy mają niewielką „górkę” zysku, którą mogłyby przeznaczyć na inwestycje. Wiele z nich, szczególnie mniejszych, balansuje na granicy rentowności, inne jak w Chełmie znalazły się już „pod kreską” i zostały wystawione na sprzedaż.

Tymczasem skala wyzwań jest ogromna – dominującym paliwem w sektorze jest nadal węgiel, a polityka klimatyczna Unii Europejskiej zaostrza się. Nie chodzi jedynie o ceny uprawnień do emisji CO2, które dławią ciepłownictwo szczególnie na poziomie powiatowych, miejskich spółek. Powoli choć nieubłaganie zmieniają się również realia pozyskiwania taniego kredytu na inwestycje gazowe, które stanowią naturalny etap przejściowy w przekształceniu ciepłowni w kierunku niskoemisyjnym.

Drugim istotnym czynnikiem blokującym chęć modernizacji branży jest sytuacja, w której przedsiębiorstwo się restrukturyzuje, zwiększa swoją rentowność, a URE widząc poprawę wyników finansowych obniża taryfę na ciepło. W efekcie firmy nie widzą sensu w podejmowaniu wysiłku transformacyjnego. Taka sytuacja nie odpowiada celom unijnym i wymaga zmiany.

Komisja Europejska zamierza wdrażać swoją strategię Nowego Zielonego Ładu, której centralną osią ma być cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. (to sytuacja, w której emisje zbilansują się z ich naturalnym bądź technologicznym pochłanianiem). Bruksela dostrzega rolę ciepłownictwa i zaczyna traktować go jako odrębny od energetyki sektor, który może poprawić jakość powietrza. Bardzo możliwe, że w ramach funduszy dedykowanych swojej wizji transformacji gospodarek europejskich wesprze ciepłownie. Jednak to może nie wystarczyć by zmodernizować cały sektor.

Konieczna wydaje się również zmiana podejścia krajowego. Wzrost cen ciepła jest nieunikniony jeśli jego wytwarzanie ma być ekologiczne. Nie chodzi tu jedynie o wymianę paliwa czy kotłów, ale również środki na modernizację sieci i nowe przyłączenia. Warto także zastanowić się dlaczego rząd jest gotowy rekompensować spółkom energetycznym wzrost kosztów cen energii w taki sposób by nie pogorszyła się ich kondycja finansowa, a większych cen nie odczuł „Kowalski”, a zupełnie odmienne podejście prezentuje się w kontekście ciepłownictwa?

Fot. Pixabay

RYNKI ENERGETYCZNE UE INTEGRUJĄ SIĘ CORAZ SZYBCIEJ

1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie energii elektrycznej UE/2019/943. Jest to jeden z kluczowych elementów nowej struktury rynku energii elektrycznej, uzgodnionej w ramach pakietu „Czysta energia dla całego pakietu europejskiego”, rozporządzenie ustanawia podstawowe zasady efektywnego rynku energii elektrycznej.

Pozwala to na lepszą integrację rynków krajowych i zwiększenie zdolności do handlu transgranicznego, generując niższe ceny. Umożliwi również większy dostęp do energii odnawialnej, zapewniając lepszą reakcję na popyt i magazynowanie, zapewniając w ten sposób większą moc konsumentom i przyspieszając przejście na energię.

Rozporządzenie zawiera zasady lepszej koordynacji i ściślejszej współpracy między operatorami systemów przesyłowych, poprawiając bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej.

Wreszcie położyło ono kres pomocy państwa, która wspiera nową generację zanieczyszczającej energii elektrycznej, tym samym czyniąc konkretny postęp w kierunku dekarbonizacji.

Nowe rozporządzenie w sprawie energii elektrycznej EU/2019/943 zastępuje rozporządzenie w sprawie energii elektrycznej WE/714/2009.

Fot. KE
Źródło: KE

EUROSTAT: 7% EUROPEJCZYKÓW NIE STAĆ NA OGRZEWANIE

W 2018 r. 7% populacji Unii Europejskiej (UE) stwierdziło w unijnym badaniu, że nie stać ich na wystarczające ogrzewanie domu. Odsetek ten osiągnął najwyższy poziom w 2012 r. (11%) i stale spadał w kolejnych latach.

Sytuacja w państwach członkowskich UE jest różna. Największy odsetek osób, które twierdziły, że nie mogą sobie pozwolić na utrzymanie odpowiednio ciepłego domu, odnotowano w Bułgarii (34%), a następnie na Litwie (28%), w Grecji (23%), na Cyprze (22%), w Portugalii (19 %) i Włoch (14%). Natomiast najniższe, bo około 2% wyniki odnotowano w Austrii, Finlandii, Luksemburgu, Holandii, Estonii i Szwecji.

Powyższe dane zostały zebrane w ramach corocznego badania UE dotyczącego dochodów i warunków życia (EU-SILC).

Fot. Eurostat
Źródło: Eurostat

BRYTYJSKI EKSPERYMENT KLUCZOWY DLA NEUTRALNOŚCI KLIMATYCZNEJ UE

Eksperyment uczelni wyższej z Wielkiej Brytanii może okazać się kluczowy dla przyszłości wodoru w Unii Europejskiej. Skuteczne mieszanie tego gazu z tradycyjnym paliwem może stanowić najważniejszy pomost dla wdrażania celu neutralności klimatycznej do 2050 r.

Brytyjski Keele University był jedną z pierwszych uczelni, które przestrzegały przed kryzysem klimatycznym. Z tego względu warto dziś przyglądać się inicjatywom jakie są tam podejmowane. W ostatnim czasie władze tej szkoły wyższej zdecydowały o rozpoczęciu bardzo ciekawego eksperymentu. Ponad sto budynków będzie ogrzewanych gazem ziemnym z 20 proc. domieszką wodoru wytwarzanego przez elektrolizer. Równie istotne wydaje się to, że energii elektrycznej do podziału wody na m.in. wodór dostarczą lokalne turbiny wiatrowe. W założeniu eksperyment powinien pokazać efektywny sposób uzyskiwania ciepła, a cały proces będzie miało dużo mniejszą emisję CO2 aniżeli w przypadku wykorzystania tradycyjnego paliwa w postaci gazu ziemnego.

Dlaczego prace badawcze Keele University są takie ważne? Oczywiście ze względu na kontekst celu osiągnięcia naturalności klimatycznej przez Unię Europejską do 2050 r. To proces, w którym emisje CO2 zbilansują się z ich naturalnym pochłanianiem przez lasy bądź pochłanianiem przez nowe technologie. Ta szeroka transformacja gospodarek Starego Kontynentu ma umożliwić skuteczną walkę ze zmianami klimatu oraz uzyskanie przewag konkurencyjnych w skali globalnej.

Wizja przemian jakie dotkną Europę dopiero się kształtuje, ale już wiadomo, że głębokie zmiany będą potrzebowały paliwa przejściowego, które pozwoli bez zbędnych wstrząsów przejść na nowe technologie. Do tej pory sądzono, że będzie to gaz ziemny spalany w turbinach elektrowni, które w dalszej perspektywie zostaną zmodernizowane do wykorzystywania wodoru. Badania prowadzone w Keele University być może pokażą, że efektywne będzie mieszanie obu gazów dzięki czemu zostanie istotnie zmniejszona emisyjność procesu technologicznego. To ważne także pod kątem infrastrukturalnym np. wykorzystywania gazociągów, które powinny tolerować wodór w niewielkich proporcjach wewnątrz przesyłanej mieszanki.

Docelowo eksperyment prowadzony w Keele University rozwiązałby także kwestię taniego kredytowania nowych inwestycji opartych o gaz w Europie. Przypomnijmy, że Europejski Bank Inwestycyjny uzależnił swoją pomoc inwestycyjną od spełnienia normy 250 g/KWh. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że instalacje spalające docelowo gaz z wodorem będą spełniać ten wymóg.

Fot. Wikipedia