Home Archive by category Bruksela (Page 2)

Bruksela

ROŚNIE ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZEŃSTWA DOT. ZNACZENIA ZMIAN KLIMATYCZNYCH

Z opublikowanego nowego badania Eurobarometru wynika, że obywatele Europy uważają zmiany klimatyczne za najpoważniejszy problem, przed którym stoi świat. Ponad dziewięć na dziesięć osób objętych badaniem uważa zmiany klimatyczne za poważny problem (93%), a prawie osiem na dziesięć (78%) za bardzo poważny. Poproszeni o wskazanie jednego najpoważniejszego problemu, przed którym stoi świat, ponad jedna czwarta (29%) wybrała zmiany klimatyczne (18%), pogorszenie stanu przyrody (7%) lub problemy zdrowotne spowodowane zanieczyszczeniem środowiska (4%).

Jeśli chodzi o reakcję polityczną, dziewięciu na dziesięciu Europejczyków (90%) zgadza się, że emisje gazów cieplarnianych powinny zostać ograniczone do minimum przy jednoczesnym zrównoważeniu pozostałych emisji, tak aby do 2050 r. UE stała się neutralna dla klimatu. Niemal dziewięciu na dziesięciu Europejczyków (87%) uważa, że ważne jest, aby UE wyznaczyła ambitne cele w zakresie zwiększenia wykorzystania energii odnawialnej, a taki sam odsetek uważa, że ważne jest, aby UE wspierała poprawę efektywności energetycznej.

Większość (64%) obywateli UE podejmuje już indywidualne działania na rzecz klimatu i świadomie dokonuje zrównoważonych wyborów w swoim codziennym życiu. Zapytani o to, kto jest odpowiedzialny za przeciwdziałanie zmianom klimatu, obywatele podkreślili potrzebę reformy strukturalnej, która towarzyszyłaby indywidualnym działaniom, wskazując na rządy krajowe (63 proc.), przedsiębiorstwa i przemysł (58 proc.) oraz UE (57 proc.). Ponad ośmiu na dziesięciu ankietowanych Europejczyków (81%) zgadza się, że czysta energia powinna otrzymywać większe publiczne wsparcie finansowe, nawet jeśli prowadzi to do zmniejszenia dotacji dla paliw kopalnych. Trzy czwarte Europejczyków (75%) uważa, że inwestycje w ramach ożywienia gospodarczego powinny być ukierunkowane głównie na nową, ekologiczną gospodarkę.

Istnieje wyraźne przekonanie, że przeciwdziałanie zmianom klimatu stwarza możliwości dla obywateli UE i gospodarki europejskiej. Prawie ośmiu na dziesięciu Europejczyków (78%) zgadza się, że podjęcie działań w dziedzinie klimatu doprowadzi do innowacji, które zwiększą konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw. Niemal ośmiu na dziesięciu (78%) zgadza się, że promowanie wiedzy specjalistycznej UE w zakresie czystych technologii w krajach spoza UE może pomóc w tworzeniu nowych miejsc pracy w UE. Siedmiu na dziesięciu Europejczyków (70%) uważa, że zmniejszenie importu paliw kopalnych może przynieść UE korzyści gospodarcze. Ponad siedmiu na dziesięciu Europejczyków (74%) zgadza się, że koszty szkód spowodowanych zmianą klimatu są znacznie wyższe niż inwestycje niezbędne do ekologicznej transformacji.

W specjalnym badaniu Eurobarometru 513 na temat zmian klimatu wzięło udział 26 669 obywateli z różnych grup społecznych i demograficznych ze wszystkich 27 państw członkowskich UE. Badanie przeprowadzono między 15 marca a 14 kwietnia 2021 r. Tam, gdzie było to możliwe, przeprowadzono wywiady bezpośrednie, ale niektórzy respondenci wypełnili ankietę online, zgodnie z ograniczeniami związanymi z pandemią COVID-19.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W UE – DEEP 2.0

Komisja Europejska uruchomiła ulepszoną i zaktualizowaną wersję “De-risking Energy Efficiency Platform” (DEEP). DEEP 2.0 to baza danych typu open-source służąca do monitorowania i porównywania wyników inwestycji w efektywność energetyczną. Ma ona na celu pomóc użytkownikom lepiej zrozumieć rzeczywiste ryzyko i korzyści płynące z inwestycji w efektywność energetyczną w oparciu o dowody rynkowe i konkretne osiągnięcia.

Platforma DEEP 2.0 obejmuje ponad 17 000 projektów w zakresie efektywności energetycznej od 30 dostawców. Ta zaktualizowana wersja platformy oferuje:

  • nową strukturę z większą ilością informacji dostępnych bezpośrednio na stronie docelowej, dostępnej bez konieczności rejestracji lub logowania;
  • nowe pola danych dla budynków z wbudowanymi odnawialnymi źródłami energii;
  • dostosowanie do nowej taksonomii UE;
  • ulepszone narzędzie do benchmarkingu, które pozwala użytkownikom na porównanie własnego portfela z danymi innych inwestorów, jak również na porównanie różnych zdefiniowanych przez użytkownika podzbiorów danych;
  • bardziej zaawansowane wskaźniki ryzyka (skośność, kurtoza i wartość narażona na ryzyko);
  • łatwiejszy dostęp do analiz DEEP poprzez interfejs programowania aplikacji (API).

Baza danych DEEP 2.0 jest wynikiem prac Grupy Instytucji Finansowych ds. Efektywności Energetycznej (EEFIG), utworzonej w 2013 r. przez Komisję Europejską i Inicjatywę Finansową Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP FI).

Dostęp do bazy można uzyskać tutaj.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

EBI PRZYZNAJE WSPARCIE NA POPRAWĘ EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW MIESZKALNYCH

Komisja Europejska wraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) po raz kolejny przyznają fundusze na europejską pomoc dla lokalnej energetyki (ELENA). Tym razem dotyczy to projektu Primavera: 2,48 mln euro finansowania dla Nasuvinsa (Navarra de Suelo y Vivienda, S.A.) na promowanie efektywności energetycznej i energii odnawialnej w istniejących budynkach mieszkalnych w regionie. Przy wsparciu ELENA, Nasuvinsa sfinansuje działania w zakresie pomocy technicznej (plan komunikacji, badania techniczne, audyty energetyczne, studia wykonalności), które umożliwią modernizację energetyczną jednostek mieszkalnych w regionie.

Program ELENA, skierowany do podmiotów z całej Europy, zapewnia wsparcie finansowe dla działań mających na celu osiągnięcie większej efektywności energetycznej oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Dzięki temu wsparciu Unia Europejska promuje inwestycje, zwłaszcza w budynki, sieci grzewcze, oświetlenie publiczne i ekologiczny transport miejski.

Projekt Primavera przyczyni się do wdrożenia środków efektywności energetycznej w około 1 900 prywatnych i publicznych jednostkach mieszkalnych. Około 90% inwestycji zostanie zastosowane w budynkach prywatnych, natomiast pozostałe 10% zostanie przeznaczone na budynki socjalne będące własnością publiczną. Ostatecznym celem jest zmniejszenie zużycia energii związanej z ogrzewaniem o 70 %.

Projekt obejmuje takie działania jak izolacja i poprawa stanu przegród zewnętrznych (ścian, dachów i podłóg), wymiana okien i poprawa stanu oszklenia, ogrzewanie, chłodzenie, wentylacja, urządzenia do ciepłej wody i oświetlenie wewnętrzne, a także rozwiązania w zakresie energii odnawialnej (panele słoneczne i fotowoltaiczne oraz kotły na biomasę) i punkty ładowania pojazdów elektrycznych.

Oczekiwane rezultaty po wdrożeniu projektu Primavera to całkowita roczna oszczędność energii w wysokości 13,1 GWh, co stanowi 70% redukcję w porównaniu z punktem wyjścia (zużycie energii związanej z ogrzewaniem), a także wdrożenie 0,32 GWh z energii odnawialnej oraz redukcja emisji CO2 o 2 786 ton rocznie.

Oczekuje się, że projekt uruchomi do 40 mln EUR i będzie miał pozytywny wpływ na zatrudnienie – w fazie realizacji (do kwietnia 2024 roku) powstanie 189 nowych miejsc pracy.

Wiceprezes EBI Ricardo Mourinho Félix, który jest odpowiedzialny za operacje banku UE w Hiszpanii, powiedział: „Jesteśmy bardzo dumni, że możemy wspierać nowe środki na rzecz efektywności energetycznej i łagodzenia skutków zmian klimatycznych w Hiszpanii poprzez finansowanie pomocy technicznej w ramach programu europejskiej pomocy na rzecz energii lokalnej. Projekt Primavera zwiększy efektywność energetyczną w 1 900 domach w Nawarze, zmniejszając zużycie energii i emisję CO2. Ta operacja jest dowodem naszego silnego zaangażowania na rzecz ochrony klimatu i środowiska, co jest kluczowym celem EBI w Hiszpanii”.

Wiceprezydent rządu Nawarry, José María Aierdi, podkreślił „decydującą interwencję władz publicznych w wielkie europejskie wyzwanie, jakim jest odnowa naszych miast” i zaznaczył, że w tej dziedzinie “renowacja energetyczna jest obecnie najlepszym sposobem, aby budynki mieszkalne wniosły decydujący wkład w zieloną transformację, ale również aby znacznie poprawić oszczędność energii i jakość życia miejscowej ludności w ich domach i ich środowiskach miejskich”.

Primavera umożliwi Nasuvinsa – części rządu Nawarry – sfinansowanie sześciu zespołów technicznych i zawodowych, które do 2024 r. będą prowadzić i promować projekty renowacji energetycznej we wspólnych budynkach mieszkalnych, przy wsparciu społeczności lokalnych i z pomocą publiczną.

Europejski komisarz ds. energii Kadri Simson powiedział: „Cieszę się z kolejnego udanego projektu ELENA, tym razem w Nawarze. Dzięki pomocy EBI mieszkańcy znacznie poprawią swoją efektywność energetyczną i uzyskają dostęp do większej ilości energii odnawialnej. Przyczyni się to do wysiłków całej UE na rzecz ograniczenia naszych emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 r., a docelowo do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.”.

Źródło: EIB
Fot. Pixabay

NIEMIECKIE WSPARCIE DLA ENERGII WYTWARZANEJ W CHP

Komisja Europejska zatwierdziła, zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa, przedłużenie i zmianę istniejącego niemieckiego programu wspierania produkcji energii elektrycznej w nowych, zmodernizowanych i zmodernizowanych wysokosprawnych elektrociepłowniach (z wyjątkiem elektrociepłowni opalanych węglem kamiennym i brunatnym). Program ten (“Kraft-Wärme-Kopplungsgesetz” – “KWKG 2020”), zatwierdzony do 2026 r., będzie w dalszym ciągu wspierał efektywność energetyczną, doprowadzi do lepszej integracji energii wytwarzanej w kogeneracji z niemieckim rynkiem energii elektrycznej oraz do obniżenia emisji CO2, bez nadmiernego zakłócania konkurencji.

Wiceprzewodnicząca wykonawcza Margrethe Vestager, odpowiedzialna za politykę konkurencji, powiedziała: „Niemiecki program będzie promował efektywność energetyczną i przyczyni się do dalszej redukcji emisji CO2, zgodnie z celami europejskiego Zielonego Ładu. W porównaniu z istniejącym niemieckim systemem wspierania kogeneracji energii elektrycznej, system wprowadza nowe elementy, których celem jest dalsze zapewnienie konkurencyjności przetargów, w ramach których udzielane będzie wsparcie, a także utrzymanie niskich cen energii elektrycznej dla konsumentów oraz zachęcanie zakładów kogeneracji do działania w okresach zwiększonego zapotrzebowania na energię elektryczną, czyli wtedy, gdy jest ona najbardziej potrzebna”.

Niemcy zgłosiły Komisji zamiar przedłużenia i zmiany – na mocy niemieckiej ustawy o wytwarzaniu energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu z energią elektryczną 2020 (“Kraft-Wärme-Kopplungsgesetz” – “KWKG 2020”) – istniejącego programu pomocy na rzecz wspierania nowych i zmodernizowanych wysokosprawnych elektrociepłowni, a także budowy i rozbudowy efektywnych energetycznie komunalnych sieci ciepłowniczych/chłodniczych oraz budowy i modernizacji obiektów magazynowania energii cieplnej/chłodniczej. Komisja zatwierdziła pierwotny program na mocy przepisów dotyczących pomocy państwa w ramach swojej decyzji z 2016 r. w sprawie KWKG 2016 (SA.42393).

W ramach programu, podobnie jak w istniejącym programie, operatorzy instalacji CHP będą musieli oferować swoją energię elektryczną na rynku i będą otrzymywać wsparcie w postaci stałej premii w stosunku do ceny rynkowej, z wyjątkiem bardzo małych instalacji, które będą kwalifikować się do otrzymywania taryf gwarantowanych.

Roczny budżet przeznaczony na wsparcie dla instalacji CHP, magazynów i sieci ciepłowniczych/chłodniczych wynosi 1,8 mld EUR.

W porównaniu z dotychczasowym systemem nastąpią zmiany:

  • Próg dla operatorów, którzy muszą uczestniczyć w konkurencyjnym procesie przetargowym, aby otrzymać wsparcie, został obniżony z 1 megawata (MW) do 500 kilowatów (kW) mocy zainstalowanej. Oczekuje się, że zwiększy to pulę potencjalnych oferentów i podniesie konkurencyjność aukcji.
  • W świetle niskiego poziomu uczestnictwa odnotowanego w ostatnich przetargach wprowadzono automatyczną zasadę dostosowywania oferowanych ilości w przypadku niewystarczającej liczby zgłoszeń, aby zapewnić konkurencyjność aukcji i utrzymać koszty dla konsumentów i podatników na minimalnym poziomie.
  • Zmniejszono liczbę godzin pracy kwalifikujących się do wsparcia, aby dodatkowo zachęcić beneficjentów do wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji wtedy, gdy jest ona najbardziej potrzebna, tj. w okresach zwiększonego zapotrzebowania na energię elektryczną.

Komisja oceniła środek na podstawie unijnych zasad pomocy państwa, w szczególności wytycznych z 2014 r. w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i energetykę.

Komisja stwierdziła, że wsparcie jest konieczne, aby pomóc Niemcom w osiągnięciu celów w zakresie efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Stwierdziła również, że pomoc jest proporcjonalna i ograniczona do niezbędnego minimum, zwłaszcza że poziom pomocy będzie w większości przypadków ustalany w drodze przetargów. W przypadkach, w których wynagrodzenie jest ustalane na drodze administracyjnej, pomoc jest ograniczona do kosztów produkcji, których nie można odzyskać poprzez dochody z rynku.

Wreszcie Komisja stwierdziła, że pozytywne skutki środka, w szczególności w zakresie ochrony środowiska, przewyższają jego negatywne skutki w zakresie możliwego zakłócenia konkurencji.

Ponadto Niemcy opracowały szczegółowy plan oceny KWKG 2020 przez niezależnego eksperta gospodarczego i zobowiązały się do poprawy gromadzenia danych i stosowania metodologii empirycznych w tym zakresie. Niemcy ocenią nowe cechy programu oraz skuteczność środka w osiąganiu redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Na tej podstawie Komisja stwierdziła, że program jest zgodny z unijnymi zasadami pomocy państwa, ponieważ wspiera projekty promujące efektywność energetyczną i redukcję emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z europejskim zielonym ładem, bez nadmiernego zakłócania konkurencji.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

BUKARESZT: 216 MLN EURO NA MODERNIZACJĘ SIECI CIEPŁOWNICZEJ

Komisja zatwierdziła inwestycję w wysokości 216 mln euro z Funduszu Spójności na modernizację systemu przesyłu energii cieplnej w Bukareszcie, stolicy Rumunii.

Komisarz ds. spójności i reform, Elisa Ferreira, stwierdziła: „Ta inwestycja UE w modernizację kluczowej infrastruktury dla stolicy Rumunii jest dobrym przykładem projektu, który może jednocześnie osiągnąć cel poprawy codziennego życia obywateli oraz realizacji celów Zielonego Ładu i zmiany klimatu”.

Miejski system przesyłu energii cieplnej jest jednym z największych na świecie i zaopatruje ponad 1,2 mln osób w ciepło i ciepłą wodę. 211,94 km rur, co odpowiada 105,97 km sieci przesyłowej, zostanie wymienionych, aby rozwiązać obecny problem utraty około 28% ciepła między źródłem a odbiorcą. Ponadto zainstalowany zostanie nowy system wykrywania wycieków. Projekt zapewni zrównoważony i niedrogi system przesyłu energii cieplnej, zwiększając efektywność energetyczną sieci dla lepszej jakości życia mieszkańców i lepszej jakości powietrza dzięki znacznemu zmniejszeniu ilości spalanego gazu. Przyczyni się to do osiągnięcia celu kraju, jakim jest redukcja emisji gazów cieplarnianych zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem.

Źródło: EC
Fot. EC

OSTATNIA PROSTA FUNDUSZU MODERNIZACYJNEGO

Wdrożenie do prawa krajowego regulacji dotyczących tzw. Funduszu Modernizacyjnego to jedna z najważniejszych kwestii, które reguluje uchwalona 15 kwietnia 2021 r. przez Sejm RP ustawa o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy stanowić będą jeden z elementów systemu finansowania transformacji klimatycznej w Polsce. 20 maja br. Sejm odrzucił zaproponowane przez Senat poprawki do ustawy kończąc tym samym etap prac parlamentarnych nad ustawą. Teraz ustawa zostanie przekazana do podpisu Prezydenta RP.

Zgodnie z ustawą utworzony zostanie Fundusz Modernizacyjny – nowy instrument, który wspierać będzie realizację celów polityki energetyczno-klimatycznej. Jego celem będzie wspieranie modernizacji systemu energetycznego oraz poprawa efektywności energetycznej krajów Unii Europejskiej, w których PKB per capita jest niższe niż 60% średniej dla całej UE (odnosząc do roku 2013). Fundusz, którego funkcjonowanie ma rozpocząć się od połowy 2021 roku, będzie bazował na środkach pochodzących ze sprzedaży przez Komisję Europejską uprawnień do emisji. Polska będzie jego największym beneficjentem – prognozowana (zależna od cen uprawnień do emisji) pula środków dla naszego kraju przewiduje najmniej 20 mld zł w okresie 2021-2030.

Jak podkreśla minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka, wsparcie inwestycyjne spowoduje pobudzenie obszarów gospodarki zaangażowanych w transformację energetyczną, jednocześnie przyczyniając się do poprawy konkurencyjności polskich firm na arenie międzynarodowej.

„Dzięki realizacji inwestycji przy wsparciu Funduszu mamy szansę na przyspieszenie modernizacji sektora energetycznego. Dotyczy to m.in. ciepłownictwa, które wymaga znaczących nakładów finansowych. Realizacja tych inwestycji przyczyni się do osiągnięcia przez Polskę zobowiązań wynikających z polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej” – dodał minister.

Modernizacja polskiego sektora energetycznego, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz innych zanieczyszczeń powietrza, które przełożą się na stan zdrowia i lepszą jakość życia Polaków, to niektóre z korzyści z wdrożenia finansowania w ramach Funduszu Modernizacyjnego. Realizacja inwestycji przyczyni się również do osiągnięcia polskich zobowiązań wynikających z polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej.

Działanie Funduszu Modernizacyjnego

Zarządzanie Funduszem Modernizacyjnym ma być realizowane poprzez tzw. Krajowy system wdrażania Funduszu Modernizacyjnego. Na szczeblu krajowym za zarządzanie Funduszem Modernizacyjnym odpowiedzialny będzie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Nadzór nad systemem będzie sprawował minister właściwy do spraw klimatu.

Dofinasowanie inwestycji ze środków Funduszu Modernizacyjnego będzie się odbywało w ramach programów priorytetowych. Na ich kształt będzie miała wpływ powołana Rada Konsultacyjna składająca się z przedstawicieli właściwych ministrów. Każdy program priorytetowy będzie zatwierdzany przez ministra właściwego do spraw klimatu, przed przekazaniem do Europejskiego Banku Inwestycyjnego lub komitetu inwestycyjnego, ustanowionego na mocy dyrektywy EU ETS.

Zgodnie z dyrektywą Fundusz Modernizacyjny będzie wspierał inwestycje przede wszystkim z zakresu: wytwarzania i użytkowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych; ciepłownictwa; magazynowania energii i modernizacji sieci energetycznych, w tym rurociągów należących do systemów ciepłowniczych, sieci elektroenergetycznej; transformacji regionów uzależnionych od stałych paliw kopalnych, sprawiedliwych przemian tych regionów; efektywności energetycznej, w tym w sektorach transportu, budownictwa, rolnictwa i odpadów.

Poza ustanowieniem systemu zarządzania Funduszem Modernizacyjnym, w projekcie został zawarty szereg zmian związanych m.in. z: dostosowaniem przydziałów uprawnień do emisji dla podmiotów objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, oceną poziomów działalności instalacji czy funkcjonowaniem Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych oraz innych substancji.

Ustawa dopełnia pełnej transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych (…), która wyznacza ramy funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS w latach 2021-2030.

Źródło: MKiŚ
Fot. MKiŚ

KOMISARZ SIMSON Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE SPRAWOZDANIE ONZ W SPRAWIE EMISJI METANU

Program Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (UNEP) oraz Koalicja na rzecz Klimatu i Czystego Powietrza (CCAC) opublikowały dziś nowe sprawozdanie na temat światowych emisji metanu, w którym podkreślono istotną rolę metanu w zmianach klimatu i zanieczyszczeniu powietrza oraz znaczenie ograniczenia emisji tego niezwykle silnego gazu cieplarnianego.

Z zadowoleniem przyjmując dzisiejsze sprawozdanie, unijny komisarz ds. energii Kadri Simson powiedziała:

„To sprawozdanie ONZ podkreśla, jak szkodliwy może być metan dla klimatu, środowiska i zdrowia ludzi, oraz uwypukla pilną potrzebę działania. W październiku ubiegłego roku UE rozpoczęła prace nad unijną strategią dotyczącą metanu. Przed końcem roku Komisja Europejska przyjmie wnioski legislacyjne w celu wprowadzenia obowiązku pomiaru, sprawozdawczości i weryfikacji w odniesieniu do wszystkich emisji metanu związanych z energią, jako uzupełnienie szerszych środków mających na celu dekarbonizację sektora gazowego. Cieszy fakt, że tak wiele krajów poruszyło tę kwestię podczas szczytu z okazji Dnia Ziemi w ubiegłym miesiącu, ponieważ potrzebujemy postępu również na szczeblu międzynarodowym”.

Na początku tego roku Międzynarodowe Obserwatorium Emisji Metanu (IMEO) zostało utworzone przez Program Ochrony Środowiska ONZ (UNEP) przy wsparciu unijnego programu Horyzont 2020, zgodnie z zapowiedzią zawartą w strategii metanowej UE. Obserwatorium będzie gromadzić i weryfikować dane dotyczące emisji metanu, aby zapewnić społeczności międzynarodowej lepsze zrozumienie globalnych emisji oraz tego, na czym należy skoncentrować działania ograniczające emisje.

Metan jest silnym gazem cieplarnianym, drugim po dwutlenku węgla pod względem całkowitego udziału w zmianach klimatu. Na poziomie molekularnym metan jest silniejszy niż dwutlenek węgla. Chociaż pozostaje on w atmosferze przez krótszy czas, ma znaczący wpływ na klimat i przyczynia się do powstawania ozonu troposferycznego, silnego lokalnego zanieczyszczenia powietrza, które samo w sobie powoduje poważne problemy zdrowotne. Emisje metanu są zatem bardzo istotne z punktu widzenia celów klimatycznych na rok 2050.

Około jedna trzecia globalnych antropogenicznych emisji metanu pochodzi z sektora energetycznego. Międzynarodowa Agencja Energii szacuje, że 40 % tych emisji można złagodzić bez kosztów netto, ponieważ metan jest produktem sprzedawalnym w postaci gazu ziemnego. Według opublikowanej dziś przez ONZ Globalnej Oceny Metanu, emisje metanu związane z działalnością człowieka można w tej dekadzie ograniczyć nawet o 45%. Takie redukcje złagodziłyby globalne zmiany temperatury o prawie 0,3°C do 2045 r. i byłyby zgodne z celem paryskiego porozumienia klimatycznego, jakim jest ograniczenie globalnego wzrostu temperatury do 1,5˚C.

Źródło: EC
Fot. EC

WYCIEKŁ DRAFT REWIZJI DYREKTYWY O OZE

Wczesny projekt przyszłej dyrektywy UE w sprawie energii odnawialnej potwierdza cel, jakim jest pozyskiwanie 38-40% energii ze źródeł odnawialnych do 2030 r., co w przybliżeniu podwoi udział energii słonecznej, wiatrowej i innych źródeł odnawialnych w europejskim koszyku energetycznym do końca dekady.

Zmieniona dyrektywa Komisji Europejskiej w sprawie energii odnawialnej zostanie przedstawiona 14 lipca jako część szerszego pakietu przepisów mających na celu realizację zaktualizowanych celów klimatycznych bloku do 2030 r.

Zaledwie dwa tygodnie temu decydenci polityczni uzgodnili nowe europejskie prawo klimatyczne, które po raz pierwszy czyni cel neutralności klimatycznej do 2050 r. prawnym obowiązkiem UE.

Nowe prawo wyznacza również cel zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r., chociaż cel ten będzie również uwzględniał pochłanianie dwutlenku węgla przez leśnictwo i użytkowanie gruntów, co sprawia, że cel brutto wygląda raczej jak redukcja o 52 lub 53%.

“Energia odnawialna odgrywa zasadniczą rolę w realizacji Europejskiego Zielonego Ładu oraz w osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 r.” – czytamy w projekcie analizy kosztów i korzyści wniosku, opublikowanym na stronie internetowej Renewable Heating & Cooling Alliance, grupy branżowej.

“Sektor energetyczny odpowiada za ponad 75 proc. całkowitych emisji gazów cieplarnianych w UE, dlatego efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia ambitniejszych celów klimatycznych na rok 2030” – czytamy w dokumencie.

Obecna dyrektywa została ostatnio zaktualizowana w 2018 r. i ma na celu osiągnięcie 32% udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym UE do 2030 r. Podniesienie tego celu do 38-40 proc. oznacza mniej więcej podwojenie udziału odnawialnych źródeł energii, które obecnie zaspokajają około 20 proc. potrzeb energetycznych bloku.

Inicjatywy rozważane w projekcie zostały podsumowane w tabeli opcji politycznych. Obejmują one:

  • Zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii wykorzystywanych w ogrzewaniu i chłodzeniu, z nowym wiążącym celem rocznego wzrostu o 1,1 punktu procentowego;
  • Zakaz stosowania paliw kopalnych w ciepłownictwie i chłodnictwie;
  • Unijny poziom odniesienia dla odnawialnych źródeł energii wykorzystywanych w budynkach;
  • Zwiększenie celu w zakresie odnawialnych źródeł energii w transporcie z 14% do 26%;
  • Zwiększenie celu cząstkowego dla zaawansowanych biopaliw z 3,5 % do 5,5 % oraz wprowadzenie specjalnego zobowiązania w zakresie dostaw dla lotnictwa;
  • Zwiększona współpraca transgraniczna w zakresie odnawialnych źródeł energii na morzu, z obowiązkiem współpracy państw członkowskich UE w obrębie każdego basenu morskiego oraz punkt kompleksowej obsługi w zakresie wydawania pozwoleń na transgraniczne projekty dotyczące morskiej energii wiatrowej;
  • Unijny poziom odniesienia w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w przemyśle, w tym oznakowanie ekologicznych produktów przemysłowych w niektórych sektorach;
  • Włączenie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do głównego nurtu polityki w transporcie, ciepłownictwie i chłodnictwie;
  • System certyfikacji dla paliw odnawialnych i niskoemisyjnych;
  • Ukierunkowane wzmocnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii, z ewentualnymi krajowymi limitami wykorzystania drewna z pni powyżej określonej wielkości do celów energetycznych.

Źródło: Euractiv
Fot. Pixabay

WODÓR – SIŁA NAPĘDOWA ZIELONEJ REWOLUCJI

W czasach, gdy coraz więcej krajów deklaruje neutralność klimatyczną, świat musi znaleźć rozwiązania pozwalające na dekarbonizację każdej części naszej gospodarki. Wodór jest słowem na ustach wszystkich, a za tym szumem stoją dobre powody. Ze względu na swoją wieloaspektową i wszechstronną naturę, może on odegrać kluczową rolę w stawianiu czoła nadchodzącym wyzwaniom. Z jednej strony, może służyć jako nośnik energii lub surowiec. Z drugiej strony, może być wykorzystywany do magazynowania sezonowej odnawialnej energii elektrycznej. Wodór ma duży potencjał, aby ułatwić dekarbonizację “trudnych do dekarbonizacji” i energochłonnych sektorów przemysłu, takich jak sektor stalowy. Ponadto może on być wykorzystywany jako ekologiczne paliwo dla pojazdów ciężarowych o dużej ładowności, w przypadku których obecnie istniejące technologie akumulatorów elektrycznych są niepraktyczne.

W miarę jak UE będzie odchodzić od zależności od paliw kopalnych, wodór będzie odgrywał kluczową rolę w naszych przyszłych systemach energetycznych oraz w realizacji celu określonego w Europejskim Zielonym Pakcie, jakim jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla w UE do roku 2050. Dzięki połączeniu odnawialnych źródeł energii, inteligentnego magazynowania, efektywności energetycznej i elastycznych sieci najnowsze modele szacują, że czysta i zrównoważona energia może być dostarczana na skalę i w szybkim tempie – a wielu ekspertów przewiduje, że wodór będzie w samym sercu tego przejścia. Jednak pierwszym pytaniem jest, jaka forma wodoru najlepiej nadaje się do realizacji naszych ambicji klimatycznych.

Różne rodzaje wodoru i jego możliwości

Wodór jest najobficiej występującym pierwiastkiem w naszym wszechświecie, jednak stanowi on jedynie niewielki ułamek globalnego koszyka energetycznego w UE i poza nią. Obecnie mniej niż 2% zużycia energii w Europie pochodzi z wodoru, a jest on wykorzystywany głównie do wytwarzania produktów chemicznych, takich jak tworzywa sztuczne i nawozy. Co więcej, prawie cały ten wodór – godne uwagi 96% – jest wytwarzany z gazu ziemnego, emitując w tym procesie znaczne ilości CO2 . Pierwszym wyzwaniem jest zatem sposób dekarbonizacji produkcji wodoru.

Mówiąc prościej, do produkcji wodoru potrzebne jest pierwotne źródło energii. To źródło energii i zastosowany proces decydują o tym, jak czysty – lub brudny – jest produkt końcowy. Wodór pochodzący z paliw kopalnych, pozyskiwany z gazu ziemnego, jest często określany mianem wodoru szarego i jest obecnie najpowszechniej stosowanym rodzajem wodoru. Wodór o niskiej zawartości węgla, często określany jako wodór niebieski, jest również wytwarzany z gazu ziemnego, ale CO2 emitowany podczas jego produkcji jest wychwytywany i przechowywany pod ziemią, co sprawia, że jest to czystsza opcja o niższej emisji.

Podczas gdy wodór niskoemisyjny może odegrać ważną rolę przejściową, zastępując wodór szary, najczystszą opcją ze wszystkich jest wodór odnawialny, często określany jako wodór zielony. Powstaje on w wyniku przepuszczenia energii ze źródeł odnawialnych, takich jak wiatr i energia słoneczna, przez elektrolizer, a jedynym produktem ubocznym jest woda. W związku z tym jego produkcja jest prawie bezemisyjna, dlatego też jest to forma produkcji wzbudzająca największe zainteresowanie – ze strony decydentów, naukowców i inwestorów.

Obniżenie emisyjności naszego przemysłu

Po określeniu preferowanej przez nas formy wodoru UE zastanawia się obecnie, w jaki sposób zwiększyć opłacalność produkcji, transportu i zużycia wodoru odnawialnego, aby wykorzystać elastyczność i wszechstronność tego źródła energii w procesie przechodzenia na czystą energię.

Energochłonne sektory przemysłu, które nie są w stanie obniżyć emisyjności poprzez bezpośrednią elektryfikację, poszukują bardziej ekologicznych i neutralnych pod względem emisji dwutlenku węgla nośników energii. Odnawialny wodór oferuje zatem obiecującą i realistyczną perspektywę produkcji ekologicznej stali lub nawozów do roku 2030. W transporcie – biorąc pod uwagę ograniczenia i koszty obecnych technologii akumulatorowych, sektory lotnictwa, żeglugi i przewozu towarów ciężkich poszukują neutralnych pod względem emisji dwutlenku węgla opcji napędzania długodystansowych przewozów.

Ponieważ UE jest zaangażowana w zwiększanie globalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, wodór odnawialny idzie w parze z sektorem energii elektrycznej, który jest coraz bardziej zdominowany przez wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych. Pomaga on w długoterminowym i wielkoskalowym magazynowaniu energii ze źródeł odnawialnych, a także zapewnia systemowi energetycznemu natychmiastową elastyczność. Potencjał magazynowania wodoru, głównie w kawernach solnych, które są obecnie wykorzystywane do magazynowania gazu ziemnego, jest szczególnie korzystny dla sieci energetycznych, ponieważ pomaga zrównoważyć podaż i popyt na energię elektryczną w przypadku zbyt dużej lub niewystarczającej produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

Strategia UE w zakresie wodoru i inwestycje długoterminowe

Europejski Zielony Ład łączy w sobie podwójny wysiłek, jakim jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i przygotowanie europejskiego przemysłu do gospodarki neutralnej dla klimatu. W tym kontekście wodór został uznany za kluczowy czynnik umożliwiający rozwiązanie obu tych problemów i ewolucję naszych systemów energetycznych.

W tym celu Komisja uruchomiła w lipcu zeszłego roku dwie różne inicjatywy – strategię integracji systemów energetycznych i oddzielną strategię dotyczącą wodoru. Pierwsza strategia określa, w jaki sposób uczynić nasz system energetyczny bardziej elastycznym, w którym energia może być swobodnie wymieniana pomiędzy konsumentem a producentem oraz pomiędzy różnymi sektorami końcowego wykorzystania energii, a także w którym nowe technologie mogą być wspierane i łatwiej integrowane z rynkiem energetycznym, wspierając neutralny klimatycznie system energetyczny, którego sednem jest odnawialna energia elektryczna, obiegowość oraz odnawialne i niskoemisyjne paliwa. W drugiej strategii bardziej szczegółowo omówiono niezbędne działania mające na celu uczynienie odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru kluczowym surowcem w systemie energetycznym.

UE zobowiązała się do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii, a zobowiązanie to przekłada się na coraz większy udział energii odnawialnej w jej koszyku. Ponadto oczekuje się, że w najbliższych latach jej koszt będzie nadal spadał. W tym kontekście strategia dotycząca wodoru analizuje potencjał wodoru odnawialnego w zakresie dekarbonizacji gospodarki UE w sposób efektywny kosztowo, nakreślając szereg działań wspierających produkcję, transport i tworzenie popytu na ten wodór w miarę wzrostu udziału energii odnawialnej.

Odnawialny wodór nie tylko ma potencjał, aby wspierać naszą przyszłą energię elektryczną opartą na odnawialnych źródłach energii. Dzięki silnej pozycji przemysłowej Europy w produkcji elektrolizerów może on również przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego w UE, co będzie miało decydujące znaczenie w procesie wychodzenia z kryzysu COVID-19. Dlatego też w strategii dotyczącej wodoru przedstawiono również wizję, w jaki sposób UE może zainstalować w Europie co najmniej 6 GW odnawialnych elektrolizerów wodoru do 2024 r. i 40 GW do 2030 r.

Natychmiastowe i długoterminowe inwestycje są podstawowym pierwszym krokiem, aby wodór ze źródeł odnawialnych mógł się w pełni rozwinąć i zapewnić przemysłowi europejskiemu przewagę na coraz bardziej konkurencyjnym rynku światowym. W przyszłym budżecie UE Komisja podkreśla potrzebę odblokowania inwestycji w kluczowe czyste technologie i łańcuchy wartości, w tym w czysty wodór. Zostało to wzmocnione w dodatkowych środkach mających na celu wsparcie europejskiej odbudowy po pandemii COVID-19, co podkreśla fakt, że odbudowa może iść w parze z naszymi ambicjami w zakresie dekarbonizacji. W tym celu Komisja przygotowała inicjatywę “Power Up”, która ma zachęcić państwa UE do wykorzystania europejskich środków na naprawę gospodarczą do inwestowania w większą ilość odnawialnych źródeł energii i produkcję wodoru ze źródeł odnawialnych. Oprócz środków mających na celu pobudzenie inwestycji, tak zwany pakiet Komisji Europejskiej “fit-for-55-package”, który będzie obejmował wnioski polityczne dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 r., będzie również obejmował wnioski polityczne dotyczące stworzenia dobrze funkcjonującego rynku wodoru w UE.

Projekty, badania i innowacje w dziedzinie wodoru

Poza określeniem wytycznych politycznych i strategicznych dotyczących wodoru, UE wspiera również wiele projektów i inicjatyw w tej dziedzinie. Kluczowym z nich jest europejski sojusz na rzecz czystego wodoru, ogłoszony jako część nowej strategii przemysłowej dla Europy w marcu 2020 r. i uruchomiony 8 lipca 2020 r., w tym samym czasie co strategia wodorowa UE.

Sojusz ten skupia przemysł, krajowe i lokalne władze publiczne, społeczeństwo obywatelskie i inne zainteresowane strony. Jego celem jest ambitne wdrożenie technologii wodorowych do 2030 r., łączące produkcję wodoru ze źródeł odnawialnych i niskoemisyjnych, zapotrzebowanie w przemyśle, mobilność i inne sektory oraz przesył i dystrybucję wodoru. Do sojuszu przystąpiło już ponad 1000 zainteresowanych stron, które mogą teraz zgłaszać swoje projekty i zwiększać liczbę możliwych do zainwestowania projektów wodorowych.

Ponadto UE promuje również kilka projektów badawczych i innowacyjnych dotyczących wodoru w ramach programu “Horyzont 2020”. Projektami tymi zarządza Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Technologii Ogniw Paliwowych i Technologii Wodorowych (FCH JU), będące wspólnym partnerstwem publiczno-prywatnym wspieranym przez Komisję Europejską. Obejmują one finansowany przez UE projekt Djewels, w ramach którego powstanie elektrolizer o mocy 20 MW, który pomoże zapewnić klientom tani ekologiczny wodór, oraz STORE&GO, który wspiera nowe technologie wprowadzania odnawialnego metanu do sieci gazowej, a tym samym pomaga zapewnić zrównoważone dostawy energii w Europie.

Ponadto projekt Hybrit na północy Szwecji jest dobrym przykładem tego, jak wodór może pomóc w ekologizacji naszego przemysłu, ponieważ wykorzystuje on wodór pochodzący z odnawialnej energii elektrycznej zamiast węgla do produkcji bezemisyjnego żelaza i stali. W podobnym duchu, elektrolizer o mocy 6 MW opracowany w ramach finansowanego przez UE projektu H2 dostarcza ekologiczny wodór do huty stali w Linz w Austrii, a także świadczy usługi sieci elektrycznej dzięki elastycznemu zużyciu energii.

Źródło: EC
Fot. EC

RAPORTY DOTYCZĄCE RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ I GAZU POTWIERDZAJĄ ISTOTNE ZMIANY W 2020 ROKU

Udział energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w koszyku energetycznym UE (39 proc.) po raz pierwszy w historii przekroczył w 2020 r. udział paliw kopalnych (36 proc.), a zużycie energii elektrycznej (-4 proc.) i gazu (-3 proc.) w UE spadło w porównaniu z poziomami z 2019 r., ale większość czynników powodujących tę zmianę (zwłaszcza pandemia COVID-19) miała charakter wyjątkowy – wynika z opublikowanych dziś najnowszych kwartalnych sprawozdań Komisji dotyczących rynków gazu i energii elektrycznej. Pomimo ponownych ograniczeń związanych z wirusem COVID-19 w niektórych państwach, dane za czwarty kwartał wskazują, że poziomy zużycia są bliższe “normalnym poziomom” niż w pierwszych trzech kwartałach 2020 r.

W sprawozdaniu dotyczącym rynku energii elektrycznej potwierdzono, że połączenie pandemicznego szoku popytowego i korzystnych warunków pogodowych dla odnawialnych źródeł energii znacząco zmieniło strukturę koszyka energetycznego w ciągu 2020 r. Produkcja energii z węgla kamiennego i brunatnego spadła o 22 % (-87 TWh), a produkcja energii jądrowej spadła o 11 % (-79 TWh). Gaz ucierpiał w mniejszym stopniu ze względu na jego korzystną cenę, wspierając tym samym przechodzenie z węgla kamiennego na gaz i z węgla brunatnego na gaz. Wraz ze spadkiem zużycia udział odnawialnych źródeł energii w koszyku wzrósł do 39%, po raz pierwszy pokonując paliwa kopalne (36%). W oparciu o wstępne szacunki ślad węglowy sektora energetycznego w UE zmniejszy się o 14 proc. w 2020 roku.

W sprawozdaniu zauważono jednak, że kluczowe czynniki (pandemia, korzystne warunki pogodowe, wysoka produkcja energii wodnej) miały charakter wyjątkowy lub sezonowy. W rzeczywistości dane za czwarty kwartał wykazały zużycie energii elektrycznej na poziomie zbliżonym do poziomu sprzed pandemii, pomimo ciągłych ograniczeń działalności gospodarczej i społecznej.

Rosnąca produkcja energii ze źródeł odnawialnych w UE została w znacznym stopniu wsparta przez 29 GW dodanych mocy w energetyce słonecznej i wiatrowej w 2020 r., co jest porównywalne z poziomami z 2019 r. Pokazuje to, że pandemia nie spowolniła znacząco ekspansji odnawialnych źródeł energii. Co więcej, w miarę pogarszania się perspektyw dla technologii emisyjnych i wzrostu cen węgla, zapowiadano coraz więcej wcześniejszych odejść z węgla.

W ostatnich miesiącach droższe uprawnienia do emisji, wraz z rosnącymi cenami gazu, spowodowały wzrost hurtowych cen energii elektrycznej na wielu rynkach europejskich do poziomów ostatnio obserwowanych na początku 2019 roku. Efekt ten był najbardziej widoczny w państwach członkowskich uzależnionych od węgla kamiennego i brunatnego. Oczekuje się, że dyanmik hurtowych cen energii elektrycznej przefiltruje się na ceny detaliczne.

Popyt na pojazdy ładowane elektrycznie (ECV) nadal rósł w ostatnim kwartale 2020 r., a w całej UE zarejestrowano prawie pół miliona nowych pojazdów ECV. Była to najwyższa liczba w historii i przełożyła się na bezprecedensowy 17% udział w rynku, ponad dwa razy wyższy niż w Chinach i sześć razy wyższy niż w Stanach Zjednoczonych.

Raport na temat rynku gazu potwierdza, że zużycie gazu ziemnego w UE wyniosło 394 mld m3 w 2020 roku, co oznacza spadek z 406 mld m3 w 2019 roku. Nastąpiło to pomimo wzrostu o 1,3% (1,5 mld m3) w IV kwartale. Krajowa produkcja gazu w UE wyniosła 54 mld m3 (spadek o prawie 23%), natomiast całkowity import gazu netto spadł o 9% z 358 mld m3 do 326 mld m3, co pozwoliło na obniżenie całkowitego szacowanego rachunku UE za import gazu o nieco ponad 37% (z 59,4 mld euro do 36,5 mld euro).

Pomimo wznowienia środków blokujących w niektórych krajach, rynki energii były ogólnie stabilne w czwartym kwartale, a ceny rosły w ciągu kwartału. Optymizm związany z ożywieniem gospodarki światowej wspierał wzrost popytu na produkty energetyczne. Ceny spot na europejskich hubach gazowych w kwartale były wyższe o 6-21% w porównaniu rok do roku. Do końca grudnia 2020 roku cena spot Title Transfer Facility (TTF) wzrosła do 19 €/MWh – najwyżej od początku 2019 roku.

Wzrost hurtowych cen gazu był wspierany przez rozszerzające się ceny na rynku gazu w Azji, co spowodowało spadek importu LNG do UE o 27% w ostatnim kwartale. W porównaniu rok do roku, pomimo wzrostu cen hurtowych spot, detaliczne ceny gazu dla odbiorców domowych i przemysłowych spadły odpowiednio o 8% i 2% w ostatnim kwartale 2020 r.

Źródło: EC
Fot. Pixbay