W systemach grzewczych z automatycznym podawaniem paliwa kluczową rolę odgrywa stabilność i powtarzalność parametrów opału. W ostatnich latach szczególnie dużą uwagę przyciąga pellet – paliwo granulowane powstające z odpadów drzewnych. Jego właściwości umożliwiają uzyskanie stosunkowo wysokiej wartości opałowej przy jednocześnie niskim poziomie emisji zanieczyszczeń. Z tego względu jest on wykorzystywany zarówno w instalacjach domowych, jak i w mniejszych obiektach użytkowych.
Skład surowcowy a jakość granulatu
Podstawowym czynnikiem decydującym o jakości pelletu jest rodzaj surowca. Najwyżej ceniony jest granulat wytwarzany z czystej tarcicy iglastej – najczęściej sosnowej lub świerkowej. Drewno iglaste zawiera naturalną ligninę, która pod wpływem wysokiej temperatury podczas prasowania działa jak naturalne spoiwo. Dzięki temu granulki są zwarte, nie rozpadają się podczas transportu i podawania do palnika.
Pellet produkowany z mieszanki odpadów, kory czy drewna liściastego może charakteryzować się większą zawartością popiołu. W praktyce oznacza to częstsze czyszczenie palnika oraz szybsze osadzanie się sadzy w wymienniku ciepła.
Jednorodność granulatu i jej znaczenie dla automatyki
Konstrukcja kotłów na pellet, szczególnie z podajnikiem ślimakowym, wymaga paliwa o powtarzalnej średnicy i długości ziaren. Nieregularne granulki mogą powodować:
- zakłócenia w pracy podajnika,
- chwilowe wzrosty lub spadki dawki paliwa,
- niestabilność płomienia,
- wahania temperatury spalin.
Dlatego jednym z parametrów jakościowych jest tzw. frakcja granulatu – rozumiana jako zakres wymiarów pojedynczych ziaren. Produkt spełniający normę ENplus A1 charakteryzuje się znacznie mniejszą zmiennością tego parametru.
Wilgotność – czynnik wpływający na proces spalania
Wilgotność pelletu jest kolejnym elementem decydującym o efektywności ogrzewania. Jeśli paliwo zawiera zbyt dużo wody, część energii wytwarzanej w kotle zostanie zużyta na jej odparowanie, zamiast na ogrzewanie pomieszczeń. Przyjmuje się, że wilgotność pelletu powinna mieścić się w zakresie 6–10%.
Pellet o wyższej wilgotności charakteryzuje się również większą podatnością na degradację podczas przechowywania. Kontakt z wilgocią prowadzi do spęcznienia granulek, utraty spoistości i problemów z podawaniem paliwa.
Wartość opałowa i popielność
Wartość opałowa pelletu zazwyczaj oscyluje między 16 a 19 MJ/kg. Ważnym parametrem uzupełniającym jest popielność, czyli ilość pozostałości po spaleniu. Im niższa popielność, tym:
- mniejsze zużycie elementów kotła,
- rzadsza konieczność czyszczenia wymiennika,
- bardziej stabilna praca palnika przez cały sezon.
Pellet wysokiej jakości może pozostawiać popiół na poziomie poniżej 0,7%. Granulat produkowany z gorszych surowców potrafi osiągać wartości przekraczające 1,5–2%.
Dostępność i różnorodność rynku
Rynek tego paliwa jest rozbudowany – granulat można kupić w składach opału, hurtowniach, marketach budowlanych oraz sklepach internetowych. Dostępne są różne klasy surowca i rodzaje granulatu, co pozwala dopasować paliwo do konkretnego systemu grzewczego. Różne rodzaje i frakcje pellet można porównać m.in. pod kątem parametrów technicznych.
Dzięki porównaniu parametrów możliwe jest dopasowanie paliwa tak, aby praca kotła była stabilna, a koszty eksploatacji przewidywalne.
