Home Archive by category Analizy

Analizy

KE: NOWE RAPORTY O RYNKACH ENERGII ELEKTRYCZNEJ I GAZU

Złagodzenie środków ograniczających rozprzestrzenianie się Covid-19 sprawiło, że zapotrzebowanie na gaz i energię elektryczną w trzecim kwartale 2020 r. było znacznie bliższe “normalnemu poziomowi” niż wyjątkowe liczby odnotowane w pierwszym i drugim kwartale 2020 roku. Zgodnie z opublikowanymi dziś kwartalnymi sprawozdaniami Komisji na temat rynków gazu i energii elektrycznej, dane liczbowe dotyczące zużycia w trzecim kwartale były jednak znacznie niższe niż w tym samym okresie 2019 r.

Ze sprawozdania na temat rynku energii elektrycznej wynika, że zniesienie środków blokujących i złagodzenie ograniczeń działalności społecznej i gospodarczej pomogło we wrześniu w wielu obszarach osiągnąć poziom sprzed pandemii. Na strukturę produkcji energii elektrycznej miały wpływ stosunkowo wysokie ceny dwutlenku węgla, słaby popyt, lepsza dostępność wody i rosnąca produkcja energii słonecznej, co w sumie spowodowało wyparcie konwencjonalnych elektrowni opartych na paliwach kopalnych. W rezultacie produkcja energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych spadła o 16% rok do roku (-28 TWh), a jej udział w koszyku, wynoszący 23%, spadł poniżej udziału gazu (24%). Produkcja węgla również poniosła straty, spadając o 11% rok do roku (-11 TWh) ze względu na rosnące koszty emisji dwutlenku węgla. Elektrownie gazowe zdołały utrzymać produkcję na niezmienionym poziomie dzięki dalszej zamianie węgla na gaz.

Wysoki poziom wody (elektrownie wodne) i rosnąca produkcja energii słonecznej spowodowały wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych o 21 TWh – co stanowi wzrost o 33% w porównaniu z rokiem poprzednim – co daje 37% udział w koszyku energetycznym w trzecim kwartale. Było to wyższe niż w innych dużych gospodarkach.

Popyt na elektrycznie ładowane pojazdy pasażerskie (ECV) stale rósł w okresie letnim, ponieważ państwa członkowskie rozszerzyły politykę wsparcia mającą na celu zachęcanie do zakupów. W trzecim kwartale 2020 r. w UE zarejestrowano ponad 273 000 nowych pojazdów elektrycznych. Była to najwyższa kwartalna liczba w historii i przełożyła się na nadzwyczajny 10% udział w rynku – prawie dwukrotnie wyższy w porównaniu z Chinami.

Z raportu o rynku gazu wynika, że w trzecim kwartale zużycie gazu w UE nieznacznie spadło (o 0,6% r/r) i wyniosło 71 mld metrów sześciennych (bcm). Przy spadku produkcji gazu o 29% (poniżej 12 mld m3), import gazu spadł o 6% (do 77 mld m3), a import LNG o 15%.

W III kwartale 2020 r. cena spotowa TTF podwoiła się i osiągnęła 12 euro/MWh pod koniec września, do czego przyczyniły się anulowanie ładunków LNG, prace konserwacyjne przy niektórych ważnych elementach infrastruktury, np. przy polach gazowych w Norwegii, oraz ogólnie pozytywne nastroje na rynkach surowców energetycznych. Ceny w centrach handlu gazem w trzecim kwartale 2020 r. były jednak nadal niższe o 19-27% w porównaniu z rokiem poprzednim.

W trzecim kwartale 2020 r. (w porównaniu z trzecim kwartałem 2019 r.) ceny detaliczne gazu dla gospodarstw domowych i przemysłu spadły odpowiednio o 12 % i 6 % dla odbiorców średniorocznych, co odzwierciedla spadek hurtowych cen gazu w dwóch poprzednich kwartałach.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

RAPORT KE DOT. POSTĘPÓW W REALIZACJI DZIAŁAŃ UE W DZIEDZINIE KLIMATU

30 listopada KE opublikowała raport dot. postępów w realizacji działań UE w dziedzinie klimatu, obejmujące postępy UE w ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych w 2019 r.

Raport wskazuje, że e misje gazów cieplarnianych w UE zmniejszyły się o 3,7 proc. rok do roku, podczas gdy PKB wzrósł o 1,5 proc. Emisje zostały obecnie zmniejszone o 24 % w porównaniu z poziomem z 1990 r.

Emisje objęte systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) uległy największej redukcji w 2019 r., spadając o 9,1%, czyli o około 152 mln ton ekwiwalentu dwutlenku węgla (Mt CO2eq), w porównaniu z 2018 r. Spadek ten był spowodowany głównie przez sektor energetyczny, w którym emisje spadły o prawie 15%, głównie ze względu na zastąpienie produkcji energii elektrycznej z węgla przez produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i gazu. Emisje z przemysłu zmniejszyły się o blisko 2%.

W przypadku emisji nieobjętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji, takich jak emisje pochodzące z przemysłu nieobjętego systemem handlu uprawnieniami do emisji, transportu, sektora budynków, rolnictwa i odpadów, nie uległy znacznym zmianom w porównaniu z poziomem z 2018 r.

Całkowite dochody uzyskane przez państwa członkowskie, Zjednoczone Królestwo i państwa EOG z aukcji w okresie od 2012 r. (rozpoczęcie aukcji w ramach EU ETS) do połowy 2020 r. wyniosły ponad 57 mld EUR, z czego ponad połowa została wygenerowana w samych tylko latach 2018 i 2019. W 2019 r. całkowite dochody z aukcji przekroczyły 14,1 mld euro. Z tej kwoty 77 proc. zostanie wykorzystane na cele związane z klimatem i energią, czyli o 7 punktów procentowych więcej niż 70 proc. udział zgłoszony w 2018 r.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

RAPORT „CZYSTE CIEPŁO”

Diagnoza obecnego stanu polskiego ciepłownictwa i określenie kierunku transformacji sektora, zgodnie z trendami polityki klimatycznej UE i wyzwaniami związanymi z koniecznością osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii Europejskiej w 2050 r. – to główne cele raportu „Czyste ciepło”. Dokument ten będzie punktem wyjścia do rozważań na temat strategii dla ciepłownictwa, nad którą pracuje Ministerstwo Klimatu.

Raport „Czyste ciepło” został przygotowany przez zespół ekspertów powołany na mocy Zarządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 kwietnia 2020 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw Rozwoju Przemysłu Odnawialnych Źródeł Energii i Korzyści dla Polskiej Gospodarki, pod redakcją prof. Pawła Skowrońskiego z Politechniki Warszawskiej. W gronie ekspertów znalazł się wiceprezes IGCP – Pan Bogusław Regulski.

Jak podkreśla minister klimatu Michał Kurtyka, kierunki transformacji całego sektora ciepłowniczego zostały silnie zaakcentowane w dwóch podstawowych dokumentach strategicznych dla polskiej energetyki. Są to Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 (KPEiK) oraz w Projekt Polityki energetycznej Polski do 2040 r. (PEP 2040).

– Sektor ciepłowniczy nadal oparty jest głównie na węglu, jednak jego rola będzie sukcesywnie maleć z uwagi na wzrost cen uprawnień do emisji i ograniczenia związane z emisjami pyłów i tlenków siarki – powiedział minister Kurtyka.

– Transformację ciepłownictwa już teraz wspierają krajowe programy finansowane przez NFOŚ: „Czyste powietrze”, uruchomiony po etapie pilotażu „Ciepło powiatowe”, czy „Polska geotermia plus”, w ramach której gminy mogą dostać do 100 proc. dofinansowania na geotermalny odwiert badawczy – dodał szef resortu klimatu.

Minister klimatu zwrócił również uwagę, że kluczowe w działaniach na rzecz modernizacji tego sektora jest ograniczenie zjawiska ubóstwa energetycznego. Dla zagrożonych nim gospodarstw domowych wymiana źródła ciepła wraz z termomodernizacją nie powinna skutkować wzrostem bieżących kosztów związanych z ogrzewaniem. Konieczna jest w tym zakresie szeroka oferta edukacyjna i upowszechnienie roli doradców energetycznych, w celu przezwyciężenia stereotypów (ekologiczne źródło ciepła jest drogie w eksploatacji), a także doboru właściwych, optymalnych kosztowo i przyszłościowych rozwiązań.

Koniec prac toczących się w Ministerstwie Klimatu nad strategią dla ciepłownictwa przewidziany jest na przełom 2020 i 2021 roku.

Źródło: MK
Fot. MK

OZE MOGĄ POKRYĆ PONAD 1/3 ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ W EUROPIE

W nowym sprawozdaniu Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) analizuje się opłacalny wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej w celu obniżenia kosztów, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego i zapewnienia wszystkim mieszkańcom regionu przystępnych cen energii.

W ciągu dziesięciu lat gospodarki Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej mogłyby w sposób opłacalny pokryć 34% rosnącego zapotrzebowania na energię ze źródeł odnawialnych.

Opublikowana dziś na posiedzeniu ministrów CESEC, którego gospodarzami byli Komisja Europejska i chorwackie Ministerstwo Gospodarki i Zrównoważonego Rozwoju, Mapa drogowa na rzecz energii odnawialnej w ramach inicjatywy na rzecz połączenia sieci energetycznych w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej (CESEC) pokazuje, że przyspieszenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w regionie może przynieść obywatelom CESEC oszczędności szacowane na 3 mld EUR rocznie w kosztach energii w 2030 r. Szacuje się, że w ciągu dziesięciu lat gospodarki Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej mogłyby pokryć 34 % rosnącego zapotrzebowania na energię w sposób opłacalny. Ponadto ekonomiczna wartość unikniętych szkód dla zdrowia, środowiska i klimatu mogłaby przynieść społeczeństwu całkowite korzyści w wysokości 35 mld euro rocznie w 2030 r., stwierdza IRENA.

IRENA szacuje, że do 2030 r. potrzebne są dodatkowe inwestycje w wysokości 78 mld EUR, aby umożliwić członkom CESEC zbudowanie systemu energetycznego, który w znacznie mniejszym stopniu opierałby się na importowanych paliwach kopalnych, a jednocześnie dostarczałby energię po konkurencyjnych kosztach. Ponadto przyspieszenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w regionie pozwoliłoby na zmniejszenie dodatkowych emisji gazów cieplarnianych o 21 % w porównaniu z planowaną polityką – porównywalnych z dzisiejszymi łącznymi emisjami Rumunii i Bułgarii.

Poprzez umieszczenie inwestycji, regulacji i polityki w zakresie transformacji energetycznej w centrum rozwoju gospodarczego regionu, decydenci polityczni mogą jednocześnie złagodzić społeczno-ekonomiczne skutki pandemii COVID-19, stymulować ożywienie ekologiczne i tworzenie trwałych miejsc pracy oraz przyspieszyć transformację sektora energetycznego.

„Europa Środkowa i Południowo-Wschodnia ma ogromny potencjał dla energii odnawialnej” – powiedział dyrektor generalny IRENA, Francesco La Camera i kontynuował – „Odnawialne źródła energii mogą zmniejszyć rachunki za energię w regionie z korzyścią dla obywateli i przemysłu, jednocześnie poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, jakość powietrza i dostosowując region do długoterminowych celów dekarbonizacji zawartych w porozumieniu paryskim. Odnawialne źródła energii zapewniają również krajom efektywną kosztowo drogę odchodzenia od paliw kopalnych w kierunku nowoczesnej, prężnej i zrównoważonej przyszłości energetycznej”.

Kadri Simson, europejski komisarz ds. energii, dodał: „Korzyści płynące z inwestowania w odnawialne źródła energii w obecnym okresie ożywienia gospodarczego są znaczące – dla gospodarki, konsumentów i środowiska naturalnego. Jak podkreślono w sprawozdaniu IRENA, skoncentrowanie się na energii słonecznej, wiatrowej i wodnej stworzyłoby lokalne ekologiczne miejsca pracy i umożliwiłoby regionowi czerpanie korzyści ze ściślejszej współpracy energetycznej”.

IRENA szacuje, że wszyscy członkowie CESEC mają opłacalny potencjał, aby przyspieszyć wprowadzenie odnawialnych źródeł energii w następnym dziesięcioleciu, wykraczając poza obecną politykę. Dzięki zwiększeniu mocy, udział odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym członków CESEC osiągnąłby od 23% do 56% w 2030 roku.

Osiągnięcie przejścia na nowoczesne, czyste, konkurencyjne i zintegrowane regionalnie systemy energetyczne będzie wymagało zdecydowanych działań politycznych na szczeblu krajowym i regionalnym. Opracowanie długoterminowej wizji w planach krajowych ma kluczowe znaczenie i może stanowić ważny pierwszy krok. Jednak mobilizacja wymaganych inwestycji będzie również zależała od przyjęcia odpowiednich ram regulacyjnych i rynkowych. Ściślejsza współpraca z sąsiadami mogłaby również pomóc członkom CESEC w zmniejszeniu kosztów i wykorzystaniu synergii podejścia regionalnego.

Źródło: KE
Fot. KE

PALIWA PRZEJŚCIOWE – WYBÓR CZY KONIECZNOŚĆ?

Jak wynika z raportu Instytutu Jagiellońskiego „Paliwa i motory wzrostu gospodarczego. Wpływ cen surowców i produkcji energii na Polskę”, dostosowanie miksu energetycznego Polski do wymogów Unii Europejskiej do 2040 r. wymagać będzie nie tylko inwestycji w infrastrukturę oraz sieci przesyłowe, ale także efektywnego wykorzystania paliw przejściowych. Zdaniem ekspertów takimi paliwami przejściowymi może być gaz ziemny, ale także RDF, czyli paliwo wytwarzane z odpadów.

Według twórców raportu „Paliwa i motory wzrostu gospodarczego. Wpływ cen surowców i produkcji energii na Polskę” dostosowanie polskiego miksu energetycznego do wymogów dla członków UE do roku 2040 wiąże się z koniecznością poniesienia ogromnych nakładów finansowych szacowanych na poziomie nawet 400 mld zł. Z drugiej strony takie inwestycje dają szansę na wzrost gospodarczy w Polsce rzędu nawet ponad 300 mld złotych. Zanim się to stanie czeka nas jednak okres przejściowy.

Gaz ziemny jako paliwo przejściowe

Z przedstawionych w raporcie prognoz wynika, że znaczenie paliw kopalnych w Polsce (w tym w elektroenergetyce) będzie stopniowo maleć, z przesunięciem punktu ciężkości z paliw węglowych w kierunku gazu ziemnego, właśnie jako paliwa przejściowego o niższej emisyjności. Zgodnie z ogłoszonymi planami spółek energetycznych oraz Polityką Energetyczną Polski do roku 2040, w kraju będzie przybywało jednostek opalanych gazem ziemnym, co w znaczny sposób zwiększy krajowe zapotrzebowanie na to paliwo.

RDF jako paliwo przejściowe

Drugim, obok gazu, paliwem przejściowym może być RDF – paliwo pochodzące z odpowiednio przetworzonej frakcji kalorycznej odpadów stałych. Ze względu na lokalną dostępność, niższą emisyjność (ok. 50 proc. CO2 w porównaniu do paliw węglowych) oraz niższe dopuszczalne poziomy emisji innych substancji, paliwo to może być stosowane zarówno w dużych obiektach spalania, jak i w obiektach o mniejszej mocy, w tym lokalnych ciepłowniach i elektrociepłowniach.

Podczas webinarium prezentującego Raport Ireneusz Zyska, pełnomocnik rządu ds. OZE i wiceminister klimatu wymienił kilka rodzajów paliw i źródeł energii, które w przyszłości mogą pełnić istotną dla Polski rolę. Oprócz wodoru i energetyki rozproszonej (pomp ciepła i paneli fotowoltaicznych) wspomniał właśnie o odpadach, jako źródle energii: „Myślę, że istotną role odegrają także odpady. Zawsze były są i będą. Powinniśmy systemowo rozwiązać ten problem, znaleźć sposoby na to, aby w ramach Gospodarki Obiegu Zamkniętego w większym stopniu wykorzystywać je w ramach obróbki termicznej do produkcji energii, energii cieplnej a także chłodu”.

RDF, jako paliwo, już z powodzeniem jest stosowane w należącej do Fortum elektrociepłowni w Zabrzu:

„W Fortum z założenia produkujemy energię głównie w oparciu o źródła nisko lub zeroemisyjne oraz te, które wpisują się w gospodarkę obiegu zamkniętego. Jako firma o skandynawskich korzeniach postrzegamy je jako ekologiczne koło ratunkowe dla świata. Wierzymy i codziennie się o tym przekonujemy, że inwestycje w takie źródła pozytywnie wpływają na środowisko i społeczeństwo oraz są opłacalne. W Polsce przykładem naszego zrównoważonego podejścia do energetyki jest nowoczesna elektrociepłownia w Zabrzu, która wykorzystuje zarówno węgiel, jak i paliwo alternatywne RDF pozyskiwane z odpadów” – tłumaczy Piotr Górnik, dyrektor do spraw energetyki cieplnej w Fortum.

Z analiz Fortum wynika, że stosowanie RDF w EC Zabrzu ma także pozytywny wpływ na środowisko, bo pozwala na jedenastokrotny spadek emisji pyłów i siedmiokrotny spadek emisji dwutlenku siarki w porównaniu do starych elektrociepłowni węglowych w Zabrzu i Bytomiu.

Czy redukcja szkodliwych dla naszej planety i naszego zdrowia emisji to jedyna korzyść ze zmian w miksie energetycznym Polski do roku 2040? Nie! Jak twierdzi Marek Lachowicz, współautor wspomnianego raportu i główny analityk Instytutu Jagiellońskiego:

„Polska znajduje się wśród krajów, które wykazują zależność między konsumpcją energii z OZE a wzrostem PKB zarówno w krótszym, jak i dłuższym terminie. To oznacza, że możemy oczekiwać, że inwestycje w OZE przyczynią się do wzrostu gospodarczego naszego kraju. Według naszych szacunków wzrost PKB wynikający z inwestycji w polski miks energetyczny wyniesie od 200 do 310 mld złotych” – podsumowuje ekspert.

Źródło: Fortum
Fot. IJ

POLSKI PKB POTRZEBUJE ENERGII

Niemal 300 mld zł – taka kwota może w najbliższej dekadzie zasilić polski PKB, jeśli zdecydujemy się na odpowiednie inwestycje w energetyce – wynika z najnowszego raportu Instytutu Jagiellońskiego. Eksperci przekonują, że dobrze zaprojektowane zmiany w miksie energetycznym, mogą zapewnić polskiej gospodarce stabilny rozwój nawet na 30 lat.

Transformacja energetyki w kierunku zero i niskoemisyjnym to wyzwanie, ale również szansa, z której może skorzystać Polska. Ambicją naszego kraju jest budowa nowoczesnej gospodarki jutra w oparciu o inwestycje w OZE, które mogą dać impuls do jej rozwoju po pandemii koronawirusa. – mówi Ireneusz Zyska, pełnomocnik rządu ds. OZE i wiceminister klimatu.

W najnowszym raporcie eksperci z Instytutu Jagiellońskiego przekonują, że odpowiednio zaprojektowana transformacja energetyczna rzeczywiście może przyczynić się do znacznego wzrostu polskiego PKB.

Projektując miks energetyczny Polski, ważne, aby jak największy odsetek inwestycji energetycznych pozostał w kraju i rozwijał lokalną gospodarkę oraz przedsiębiorstwa. W przypadku propozycji z PEP 2040, w Polsce wzrost PKB wynikły z inwestycji wyniesie 75-80% ich kwoty, czyli ok. 280-298 mld zł. Jednak, wystarczy dokonać pewnych modyfikacji miksu, aby zwiększyć ten odsetek do poziomu 82-85%. – wyjaśnia Marcin Roszkowski, prezes Instytutu Jagiellońskiego.

Wielokrotnie pada pytanie, czy przedsiębiorców stać na inwestycje w nowoczesne źródła energii oraz w efektywność energetyczną. Tymczasem właściwe pytanie brzmi, czy przedsiębiorców stać na to, by w te obszary nie inwestować. To z jednej strony oszczędności, a z drugiej innowacje i technologie – czyli potencjalna przewaga konkurencyjna i wyższe zyski. Teraz jest idealny moment do podjęcia tej decyzji, ponieważ Unia Europejska zapewni szeroki strumień środków finansowych wspomagających transformację energetyczną. – dodaje Piotr Wołejko, ekspert ds. społeczno-gospodarczych Pracodawców RP.

Teraz jest czas na decyzje

Na efekty zmian w miksie energetycznym, o których zdecydujemy dzisiaj, będziemy musieli poczekać – tylko zbudowanie odpowiedniej infrastruktury może zająć od 5 do 10 lat. Z tego powodu o inwestycje w energetykę warto zadbać jak najszybciej.

Jeśli z kryzysu gospodarczego chcemy, jako kraj wyjść obronną ręką, to musimy zacząć inwestować. Kluczową rolę mogą mieć tutaj inwestycje w sektorze energetycznym – stabilne dostawy wysokiej jakości energii elektrycznej na potrzeby przemysłu pozwalają rozwijać się sektorom takim jak high tech, komunikacja i technologie komputerowe. W obu tych obszarach Polska posiada przewagę konkurencyjną, mimo że się w nich nie specjalizuje. Trzeba wreszcie zacząć na nie stawiać. – mówi Marek Lachowicz, główny analityk Instytutu Jagiellońskiego.

Przede wszystkim elastycznie

Jeśli podejmowane dziś decyzje o zmianach w miksie energetycznym Polski, mają wpływać na kształt polskiej gospodarki przez najbliższe kilkadziesiąt lat, to muszą być precyzyjnie zaprojektowane i głęboko przemyślane. Oznacza to, że powinny uwzględniać nie tylko warunki rynkowe, takie jak m.in. prognozowane zmiany cen paliw, ale także możliwości ich wdrożenia.

W Fortum specjalizujemy się w czystej energii – nasza wizja to dosłownie „dążenie do czystszego świata”. Jednak traktujemy ją, jako swego rodzaju drogowskaz – aby dotrzeć do celu musimy patrzeć nie tylko na mapę, która nas do niego prowadzi, ale też na to, co się dzieje na drodze, po której jedziemy. Jeśli w Polsce chcemy dotrzeć do celu, jakim jest czysta energia, musimy kierować się realizmem i zaproponować jakiś etap przejściowy. Przykładem może być tutaj nasza elektrociepłownia w Zabrzu, w której połączyliśmy węgiel i RDF, czyli paliwo z odpadów. Przy tym, nasza instalacja jest elastyczna – zakłada też możliwość wykorzystania biomasy. – mówi Piotr Górnik, dyrektor ds. energetyki cieplnej w Fortum, firmie, która jest partnerem najnowszego raportu Instytutu Jagiellońskiego.

Elastyczność paliwowa to w kontekście zmian w miksie energetycznym kluczowe pojęcie – trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić, które paliwa będą dostępne za 30 lat. Są jednak źródła, których dostępności możemy być pewni – odpady będziemy generować zawsze, dlatego projektując zmiany w miksie energetycznym warto uwzględnić koncepcję waste-to-energy, czyli wytwarzania energii właśnie z odpadów. W Polsce mamy coraz więcej doświadczenia w tym zakresie – niedawno z inicjatywy Fortum, pod patronatem Pracodawców RP, powstała koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski”, której celem jest m.in. rozwój polskiej energetyki w oparciu o zasady gospodarki obiegu zamkniętego.

Link do pełnej wersji raportu: http://jagiellonski.pl/news/736/paliwa_i_motory_wzrostu_gospodarczego_wplyw_cen_surowcow_i_produkcji_energii_na_polske_raport

Źródło: Fortum
Fot. Pixabay

PUNKT ZWROTNY W TRANSFORMACJI ENERGETYCZNEJ

2 czerwca Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej opublikowała raport pn. „Renewable Power Generation Cost in 2019”. Raport jasno wskazuje, że 2021 roku eksploatacja obecnych globalnych mocy węglowych może kosztować więcej niż budowa nowych farm fotowoltaicznych na skalę przemysłową.

Jak poinformował w swoim oświadczeniu Francesco La Camera, dyrektor generalny IRENA – „Osiągnęliśmy ważny punkt zwrotny w transformacji energetycznej. Ponad połowa mocy w OZE dodanych w 2019 r. osiągnęła niższe koszty wytwarzania energii niż z najtańszych nowych elektrowni węglowych. Średni koszt budowy nowej elektrowni fotowoltaicznej czy wiatrowej jest obecnie mniejszy niż utrzymanie wielu istniejących elektrowni węglowych, co według IRENA potwierdza argument za wycofaniem węgla”.

Według obliczeń autorów raportu zastąpienie 500 GW węglowych mocy wytwórczych źródłami OZE (wiatrowymi oraz słonecznymi) pozwoli na zaoszczędzenie do 23 mld dolarów rocznie, a także do zmniejszenia globalnej emisji o ok. 5 proc.

Całość raportu znajdą Państwo tutaj.

Źródło: IRENA
Fot. IRENA

FORUM ENERGII: NOWY RAPORT – OZE W CIEPŁOWNICTWIE

Ciepłownictwo i my wszyscy w Polsce mamy problem. Ogrzewając domy opieramy się na technologiach z lat 50 i 60-tych ubiegłego wieku. Zimą mamy najgorszej jakości powietrze w Unii Europejskiej.

Społeczeństwo ponosi ogromne koszty zanieczyszczenia powietrza – rocznie płacimy naszym zdrowiem 120 mld zł. Korzystamy przede wszystkim z węgla, którego zaczyna nam brakować, a do tego płacimy koszty uprawnień do emisji CO2. Co dalej? Czy koronawirus oznacza koniec marzeń o czystym powietrzu i koniec inwestycji w nowoczesne technologie? Wprost przeciwnie. Właśnie teraz powinniśmy stawiać na źródła odnawialne. Jaki mamy potencjał OZE? Jakie technologie mają szanse rozwoju? Czy krajowe zdolności wykonawcze są wystarczająco rozwinięte, by zrealizować tak ambitne tempo inwestycji? Forum Energii w raporcie przygotowanym wspólnie z Instytutem Energii Odnawialnej mówi o tym jak możemy zwiększyć udział OZE do 40% w cieple do 2030 r.

W 2019 r. w strategii Czyste ciepło 2030 wskazaliśmy cztery scenariusze poprawy jakości powietrza i ograniczania emisji CO2. Jednym z nich był najbardziej ambitny plan – dekarbonizacji ciepłownictwa do 2050 roku. Nawet jeśli dla wielu osób wciąż stanowi to science fiction to dziś przedstawiamy fragment ścieżki dojścia do tego celu. – Pokazujemy, że przy zwiększaniu efektywności energetycznej oraz zmianie struktury zapotrzebowania na paliwa w ciepłownictwie, w 2030 roku udział OZE może osiągnąć 40%. W szczególności należy postawić na inwestycje w trzy technologie: pompy ciepła, kolektory słoneczne i, jako technologia przejściowa, kotły na pellet. Uzupełniając je o technologie elektroogrzewnictwa, biogazownie, magazyny ciepła oraz moduły geotermalne będziemy w stanie „zazielenić” polskie ciepłownictwo już w ciągu najbliższej dekady. – mówi Marcin Ścigan, kierownik programu OZE w Forum Energii.

Technologie, które proponujemy, mogą być kontrowersyjne. Nie ma idealnych rozwiązań, które zadowolą wszystkich. Wątpliwości mogą budzić dostępność surowców, koszty czy produkcja komponentów poza granicami naszego kraju. Jednak wyboru dokonać trzeba, bo era węgla się kończy. – dodaje dr Joanna Maćkowiak Pandera, prezes Forum Energii.

Kluczowe liczby

  • Osiągnięcie 40% udziału OZE w ciepłownictwie oznacza roczny przyrost mocy OZE w latach 2020−2030 na poziomie 4 GWt.
  • Poprawa efektywności energetycznej o 21% zmniejszy nie tylko zapotrzebowanie na ciepło w budynkach, ale znacząco koszty inwestycji.
  • Łączne nakłady inwestycyjne na nowe technologie OZE w ciepłownictwie w latach 2020−2030 wyniosą 81,5 mld zł.
  • W 2030 roku możemy osiągnąć 72 GWt mocy grzewczej z OZE.
  • 84 GWt taka jest łączna moc instalacji opartych na węglu konieczna do wycofania do 2030 r. (w stosunku do 2016 r.) w ciepłownictwie systemowym i indywidualnym.

Dlaczego warto postawić na OZE?

Polska odchodząc od węgla, powinna wykonać krok w stronę źródeł odnawialnych, bo w dłuższej perspektywie gwarantują niezależność energetyczną, umiarkowane koszty, czyste powietrze oraz redukcję emisji CO2. Rozwojowi OZE w ciepłownictwie powinna towarzyszyć ambitna polityka przemysłowa, aby rozbudować potencjał krajowego sektora produkcji i instalacji urządzeń oraz stworzyć w tym sektorze jak najwięcej miejsc pracy. Czyste ciepło może stać się kołem zamachowym polskiej gospodarki, która po kryzysie wywołanym koronawirusem będzie potrzebowała nowych impulsów rozwojowych. – konkluduje dr Joanna Maćkowiak Pandera.

Pełną treść raportu znajdą Państwo tutaj.

Źródło: Forum Energii
Fot. Pixabay

WODÓR PRZYSZŁOŚCIĄ CIEPŁOWNICTWA

Dominującym paliwem sektora ciepłowniczego w Polsce pozostaje węgiel. Jednak w horyzontach 2030 i 2050 r. branża będzie się zmieniać. Chodzi o jej dostosowanie do wymogów europejskich i zmniejszanie emisji gazów cieplarnianych. Naturalnym kierunkiem takiej transformacji wydaje się początkowo gaz ziemny, a docelowo wodór. Dlaczego?

Obecnie wodór jest wykorzystywany głównie w przemyśle chemicznym do produkcji amoniaku i metanolu oraz do rafinacji ropy naftowej. Jednak w przypadku elektrolizy proces jego powstawania może być całkowicie bezemisyjny. Chodzi o rozbicie cząsteczki wody na tlen i wodór, który jest magazynowany.

W tym tkwi kluczowy aspekt przyszłości wodoru w produkcji energii: kiedy produkcja energii słonecznej i wiatrowej przekracza zapotrzebowanie sieci energetycznej, „nadwyżka” może zostać wykorzystana do produkcji wodoru. Wodór może być magazynowany, a następnie uruchamiany, gdy energia słoneczna i wiatrowa nie są dostępne.

Wodór może być wykorzystywany do napędzania specjalnych typów turbin gazowych (produkuje je m.in. Siemens), które mogą przekształcić go w energię elektryczną. Inną metodą jest użycie wodoru w ogniwach paliwowych. Podczas spalania czystego wodoru nie powstają żadne emisje – jedynym produktem końcowym oprócz elektryczności jest woda.

Koszt produkcji wodoru zasilanego energią odnawialną cały czas maleje, ponieważ elektrolizery stają się coraz powszechniejsze. Obecnie na świecie jest mniej niż 200 megawatów mocy elektrolizerów wykorzystywanych do produkcji wodoru, a większość z nich jest mniejsza niż jeden megawat. Istnieją jednak plany dotyczące powstania kilku 100-megawatowych projektów, więc moce produkcyjne niebawem gwałtownie wzrosną.

Najbardziej optymistyczne szacunki przewidują, że w przyszłości nawet jedna czwarta światowego zapotrzebowania na energię może zostać zaspokojona dzięki produkcji opartej na wodorze. Wymagałoby to ogromnego wzrostu zdolności do elektrolizy, a także znacznego spadku cen elektrolizerów. Warto jednak podkreślić fakt, że koszty energii słonecznej i wiatrowej nadal spadają, co przełoży się na niższe koszty produkcji wodoru. Obecnie największym składnikiem kosztów wodoru wytwarzanego przez elektrolizę jest energia elektryczna.

No dobrze, a teraz powróćmy do pytania postawionego na początku tekstu – dlaczego wodór to przyszłość ciepłownictwa?

Przy wytwarzaniu wodoru z elektrolizą wydajność wynosi obecnie 60-70 procent, tj. około jedna trzecia zużytej energii elektrycznej marnuje się jako ciepło. Gdy wodór zostanie ponownie wykorzystany do produkcji energii elektrycznej za pomocą turbiny gazowej lub ogniwa paliwowego, wydajność wynosi 40–55%. Zatem ogólna wydajność od energii elektrycznej do wodoru i z powrotem do energii elektrycznej wynosi 24-38 procent.

Jednak wydajność można poprawić, odzyskując ciepło wytworzone podczas elektrolizy. Ciepło odpadowe odzyskane w elektrociepłowniach można wykorzystać w sieciach ciepłowniczych. W takim przypadku ogólna wydajność od energii elektrycznej przez wodór do energii może wynosić nawet 60–80 procent.

To wielka szansa dla branży ciepłowniczej, która w Polsce poszukuje docelowego modelu transformacyjnego. Oczywiście odrębną kwestią pozostaje to za co ją sfinansować. Ten dylemat porusza najnowszy raport IGCP, który można znaleźć tutaj.

Fot. Pixabay

RAPORT IGCP: CIEPŁOWNICTWO BEZ ŚRODKÓW NA TRANSFORMACJĘ

Zapraszamy do pobrania i lektury najnowszego raportu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie pt. “Ciepłownictwo bez środków na transformację. Głównym powodem stan prawa i praktyka regulacyjna”.

Ciepłownictwo systemowe jest najpowszechniejszą formą zaopatrzenia w ciepło dla celów bytowych. Jest jednocześnie najbardziej „regulowanym” obszarem prowadzenia działalności gospodarczej w szeroko rozumianym sektorze energetycznym.

Najważniejszymi elementami regulacji są rozwiązania prawne oraz tzw. praktyka regulacyjna związana z ustalaniem taryf na ciepło. Od rezultatu regulacji w zakresie taryf zależało do tej pory przede wszystkim bezpieczeństwo dostaw ciepła dla ponad 40% gospodarstw domowych, bo tak duża część społeczeństwa korzysta z usług sektora ciepłownictwa systemowego. Ale dzisiaj takie podejście do regulacji już nie wystarczy.

Obecna i przyszła polityka regulacyjna powinna sprostać wyzwaniom stawianym przed tym sektorem wynikającym z obowiązującej polityki energetyczno-klimatycznej UE i pozwolić na osiągnięcie sukcesu w realizacji celów Polityki Energetycznej Polski, w tym w walce o czyste powietrze na poziomie krajowym.

Ogrom zadań, przed którym stoi dzisiaj polskie ciepłownictwo, wymaga odpowiedniej kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw ciepłowniczych. Niestety, na tym polu sytuacja sektora ciepłowniczego daleko odbiega od normalności, co budzi poważne zaniepokojenie zarówno kadry zarządzającej przedsiębiorstwami , jak i ich właścicieli, oraz od pewnego czasu również administracji centralnej.

Najnowszy raport IGCP analizuje kondycję branży ciepłowniczej, stojące przed nią wyzwania oraz stawia diagnozę tego co stoi na przeszkodzie jej udanej transformacji. Zapraszamy do lektury:

POBIERZ RAPORT CIEPŁOWNICTWO BEZ ŚRODKÓW NA TRANSFORMACJĘ