Home Archive by category Bruksela

Bruksela

KE: NOWE RAPORTY O RYNKACH ENERGII ELEKTRYCZNEJ I GAZU

Złagodzenie środków ograniczających rozprzestrzenianie się Covid-19 sprawiło, że zapotrzebowanie na gaz i energię elektryczną w trzecim kwartale 2020 r. było znacznie bliższe “normalnemu poziomowi” niż wyjątkowe liczby odnotowane w pierwszym i drugim kwartale 2020 roku. Zgodnie z opublikowanymi dziś kwartalnymi sprawozdaniami Komisji na temat rynków gazu i energii elektrycznej, dane liczbowe dotyczące zużycia w trzecim kwartale były jednak znacznie niższe niż w tym samym okresie 2019 r.

Ze sprawozdania na temat rynku energii elektrycznej wynika, że zniesienie środków blokujących i złagodzenie ograniczeń działalności społecznej i gospodarczej pomogło we wrześniu w wielu obszarach osiągnąć poziom sprzed pandemii. Na strukturę produkcji energii elektrycznej miały wpływ stosunkowo wysokie ceny dwutlenku węgla, słaby popyt, lepsza dostępność wody i rosnąca produkcja energii słonecznej, co w sumie spowodowało wyparcie konwencjonalnych elektrowni opartych na paliwach kopalnych. W rezultacie produkcja energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych spadła o 16% rok do roku (-28 TWh), a jej udział w koszyku, wynoszący 23%, spadł poniżej udziału gazu (24%). Produkcja węgla również poniosła straty, spadając o 11% rok do roku (-11 TWh) ze względu na rosnące koszty emisji dwutlenku węgla. Elektrownie gazowe zdołały utrzymać produkcję na niezmienionym poziomie dzięki dalszej zamianie węgla na gaz.

Wysoki poziom wody (elektrownie wodne) i rosnąca produkcja energii słonecznej spowodowały wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych o 21 TWh – co stanowi wzrost o 33% w porównaniu z rokiem poprzednim – co daje 37% udział w koszyku energetycznym w trzecim kwartale. Było to wyższe niż w innych dużych gospodarkach.

Popyt na elektrycznie ładowane pojazdy pasażerskie (ECV) stale rósł w okresie letnim, ponieważ państwa członkowskie rozszerzyły politykę wsparcia mającą na celu zachęcanie do zakupów. W trzecim kwartale 2020 r. w UE zarejestrowano ponad 273 000 nowych pojazdów elektrycznych. Była to najwyższa kwartalna liczba w historii i przełożyła się na nadzwyczajny 10% udział w rynku – prawie dwukrotnie wyższy w porównaniu z Chinami.

Z raportu o rynku gazu wynika, że w trzecim kwartale zużycie gazu w UE nieznacznie spadło (o 0,6% r/r) i wyniosło 71 mld metrów sześciennych (bcm). Przy spadku produkcji gazu o 29% (poniżej 12 mld m3), import gazu spadł o 6% (do 77 mld m3), a import LNG o 15%.

W III kwartale 2020 r. cena spotowa TTF podwoiła się i osiągnęła 12 euro/MWh pod koniec września, do czego przyczyniły się anulowanie ładunków LNG, prace konserwacyjne przy niektórych ważnych elementach infrastruktury, np. przy polach gazowych w Norwegii, oraz ogólnie pozytywne nastroje na rynkach surowców energetycznych. Ceny w centrach handlu gazem w trzecim kwartale 2020 r. były jednak nadal niższe o 19-27% w porównaniu z rokiem poprzednim.

W trzecim kwartale 2020 r. (w porównaniu z trzecim kwartałem 2019 r.) ceny detaliczne gazu dla gospodarstw domowych i przemysłu spadły odpowiednio o 12 % i 6 % dla odbiorców średniorocznych, co odzwierciedla spadek hurtowych cen gazu w dwóch poprzednich kwartałach.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

WIATR I WODA DOSTARCZAJĄ NAJWIĘCEJ ODNAWIALNEJ ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Z ostatnich danych Eurostatu wynika, że w 2019 r. odnawialne źródła energii stanowiły 34 % zużycia energii elektrycznej brutto w UE, czyli nieco więcej niż 32 % w roku 2018.

Energia wiatrowa i wodna stanowiła ponad dwie trzecie całkowitej energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych (po 35 %). Pozostała energia elektryczna pochodziła z energii słonecznej (13%), biopaliw stałych (8%) i innych źródeł odnawialnych (9%). Najszybciej rozwijającym się źródłem jest energia słoneczna, która w 2008 roku stanowiła 1%.

Wśród państw członkowskich UE ponad 70 proc. energii elektrycznej zużywanej w 2019 r. pochodziło ze źródeł odnawialnych w Austrii (75 proc.) i Szwecji (71 proc.). Zużycie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych było również wysokie w Danii (65 proc.), Portugalii (54 proc.) i na Łotwie (53 proc.), co stanowi ponad połowę energii elektrycznej zużywanej w tych państwach.

Na drugim końcu skali udział energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wynosił 10 % lub mniej na Malcie (8%), Cyprze, w Luksemburgu i na Węgrzech (wszystkie 10%).

Źródło: EC
Fot. Pixabay

CZY STAĆ CIĘ NA OGRZEWANIE DOMU?

Według nowych danych opublikowanych przez Eurostat, 6,9 % ludności UE stwierdziło w badaniu ogólnounijnym w 2019 r., że nie stać ich na wystarczające ogrzewanie domu. Udział ten osiągnął najwyższy poziom w 2012 r. (10,8%), a w kolejnych latach stale spadał.

Sytuacja w państwach UE jest zróżnicowana. Największy odsetek osób, które stwierdziły, że nie stać ich na odpowiednie ogrzewanie domu, odnotowano w Bułgarii (30,1%), a następnie na Litwie (26,7%), Cyprze (21,0%), w Portugalii (18,9%), Grecji (17,9%) i we Włoszech (11,1%). Natomiast najniższe udziały (około 2%) odnotowano w Finlandii, Austrii, Szwecji, Słowenii, Luksemburgu, Estonii i Niemczech.

Więcej informacji można znaleźć w nowo opublikowanej interaktywnej publikacji Eurostatu “Housing in Europe”.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

HOLENDERSKIE CIEPŁOWNICTWO KOMUNALNE NABIERA ZIELONEGO PRZYSPIESZENIA

50 mln EUR kredytu EBI dla holenderskiej spółki zajmującej się zrównoważoną energią i odpadami HVC, wspieranego w ramach Planu Inwestycyjnego dla Europy, na wsparcie 5-letnich planów inwestycyjnych HVC. Finansowanie zostanie wykorzystane na zapewnienie ogrzewania ze źródeł odnawialnych dla ogrodnictwa szklarniowego w holenderskim regionie “Westland”, a także na rozbudowę sieci ciepłowniczych w regionach wokół Alkmaar i Dordrecht.

HVC Group, firma zajmująca się zrównoważoną energią i odpadami w Holandii, podpisała 15-letnią umowę kredytową z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym na kwotę 50 mln euro. Finansowanie EBI jest wspierane w ramach Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych (EFSI) w ramach Planu Inwestycyjnego dla Europy. HVC wykorzysta ten kredyt na realizację swoich planów inwestycyjnych w latach 2020-2024, które obejmą zarówno rozbudowę istniejących sieci ciepłowniczych w Alkmaarze i Dordrechcie, jak i inwestycje w źródła geotermalne do ogrzewania szklarni w regionie Westland.

Około jedna piąta kosztów projektu zostanie przeznaczona na rozbudowę istniejących sieci ciepłowniczych HVC w regionach Alkmaar i Dordrecht, które EBI wspierał na początku lat 2000. Tutaj HVC zastąpi pojedyncze kotły grzewcze na gaz ziemny w budynkach mieszkalnych i komercyjnych istniejącymi scentralizowanymi i bardziej zrównoważonymi systemami wytwarzania ciepła (biomasa i częściowo odnawialne odpady), a także zwiększy liczbę przyłączy. Powyższe działania są częścią szerszego programu ciepłowniczego, o którym zdecydowali akcjonariusze HVC w maju 2020 roku. Program ten obejmuje nowe sieci ciepłownicze na obszarze działania firmy HVC, jak również działania mające na celu zapewnienie bardziej zrównoważonych źródeł ciepła.

W regionie “Westland”, znanym z branży ogrodnictwa szklarniowego, HVC zastąpi naturalne ogrzewanie gazowe dla szklarni ogrodniczych niskoemisyjną energią geotermalną, instalując kilka geotermalnych źródeł ciepła. Odejście od ogrzewania gazem ziemnym przyniesie korzyści zarówno pod względem kosztów, jak i ochrony środowiska.

Komisarz ds. gospodarki, Paolo Gentiloni, powiedział: “Cieszę się, że plan inwestycyjny wspiera kredyt w wysokości 50 mln EUR przyznany przez EBI dla HVC Groep, przedsiębiorstwa zajmującego się zrównoważoną energią i odpadami w Holandii. Projekt ten pokazuje, jak może wyglądać przyszłość ogrzewania w Europie: dzięki temu kredytowi firma HVC będzie mogła instalować w budynkach i szklarniach ogrodniczych bardziej scentralizowane i zrównoważone wytwarzanie ciepła w oparciu o biomasę, odpady odnawialne i niskoemisyjną energię geotermalną. To wspaniała inicjatywa, która oszczędza pieniądze i jest dobra dla naszego klimatu”.

Ingrid Tigchelaar, dyrektor finansowy HVC, powiedziała o umowie: “Program ciepłowniczy HVC stanowi znaczący wysiłek na rzecz zrównoważonego rozwoju w Holandii, a wsparcie EBI pozwala nam na przyspieszenie tego procesu. Wspólnie z naszymi udziałowcami i różnymi korporacjami zajmującymi się budownictwem socjalnym mamy i wykazujemy cierpliwość, która jest niezbędna do realizacji tego udanego podejścia”.

“Jak przedstawiono w niedawno zatwierdzonej przez Bank Ochrony Klimatu mapie drogowej, w najbliższych latach EBI znacznie zwiększy swoje finansowanie na rzecz klimatu. W ten sposób jeszcze ważniejsza staje się poprawa śladu węglowego holenderskiego sektora ogrodnictwa szklarniowego” – powiedział wiceprezes EBI Christian Thomsen i dodał, że “Cieszymy się, że możemy ponownie nawiązać współpracę z HVC po sfinansowaniu pierwotnych sieci ciepłowniczych, które teraz zostaną rozbudowane, szczególnie w obecnej chwili, kiedy to zarówno koszty, jak i środowisko mają zasadnicze znaczenie”.

Jest to piąta pożyczka EBI dla HVC, którą EBI wspiera od 1994 roku. Na przestrzeni lat sfinansował on ważne kroki na drodze do przekształcenia HVC w przedsiębiorstwo zajmujące się zrównoważoną energią i ciepłownictwem komunalnym.

Źródło: EC
Fot. Unsplash

LIKWIDACJA LUKI W INWESTYCJACH W EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNĄ

Komisja Europejska oficjalnie uruchomiła nową, odnowioną stronę internetową Grupy Instytucji Finansowych UE-ONZ ds. Efektywności Energetycznej (EEFIG), która ma na celu wypełnienie luki inwestycyjnej w zakresie efektywności energetycznej. Celem nowej strony internetowej jest lepsze informowanie zainteresowanych stron z sektora finansowego o działaniach EEFIG, w tym o synergiach między istniejącymi strukturami EEFIG a nowymi inicjatywami UE przewidzianymi w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, w szczególności w ramach inicjatywy “Fala renowacji”.

Efektywność energetyczna odgrywa kluczową rolę w realizacji unijnego Zielonego Ładu, który ma stać się neutralny dla klimatu do roku 2050. Jednocześnie największe luki inwestycyjne zidentyfikowane w trakcie realizacji tego przejścia na czystą energię dotyczą środków w zakresie efektywności energetycznej w budynkach, małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP) i przemyśle. Komisja Europejska szacuje, że aby osiągnąć nowo uzgodniony cel klimatyczny w wysokości 55 % do 2030 r., potrzeba około 275 mld EUR na inwestycje, co stanowi lwią część efektywności energetycznej.

Grupa Instytucji Finansowych ds. Efektywności Energetycznej (EEFIG) została powołana przez Dyrekcję Generalną ds. Energii Komisji Europejskiej oraz Inicjatywę Finansową Programu Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zgromadzenie uczestników zarówno z publicznych, jak i prywatnych instytucji finansowych, przedstawicieli przemysłu i ekspertów branżowych.

Dzięki wielopoziomowemu dialogowi z zainteresowanymi stronami, zorganizowanemu w ukierunkowanych grupach roboczych, członkowie EEFIG wymieniają się pomysłami, opracowują rozwiązania rynkowe i zalecają środki polityczne, które mają na celu zidentyfikowanie i pokonanie barier w długoterminowym finansowaniu efektywności energetycznej. Dzięki temu EEFIG znajduje się w kluczowej pozycji umożliwiającej wspieranie inwestycji sektora prywatnego w ramach celów Europejskiego Zielonego Ładu, unijnego planu naprawy gospodarczej oraz opublikowanej w październiku strategii Renovation Wave.

Obecnie EEFIG składa się z ośmiu grup roboczych, które prowadzą szeroko zakrojone działania w kilku obszarach tego kluczowego wyzwania inwestycyjnego dla Europy, takich jak:

  • Monitorowanie i ocena praktyk finansowych;
  • Zwiększenie przejrzystości w zakresie wyników i ryzyka inwestycji poprzez udoskonalenie platformy inwestycyjnej na rzecz efektywności energetycznej (DEEP);
  • Analiza wyników i ryzyka związanego z niespłacaniem kredytów na rzecz efektywności energetycznej;
  • Określanie wielorakich korzyści płynących z inwestycji w efektywność energetyczną;
  • Wspieranie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej w budynkach i przemyśle.

Źródło: EC
Fot. EC

KALENDARZ AUKCJI EU ETS NA 2021 OPUBLIKOWANY

Europejska Giełda Energii (EEX) opublikowała kalendarz aukcji EU ETS na rok 2021. Licytacje rozpoczną się 29 stycznia 2021 r. – od aukcji przeprowadzonej przez Niemcy. Aukcje na wspólnej platformie aukcyjnej rozpoczną się 1 lutego 2021 r. i będą obejmować wolumeny dla Funduszu Innowacji i Funduszu Modernizacji. Pierwsza polska aukcja w 2021 r. odbędzie się 3 lutego 2021 r.

Są to pierwsze kalendarze aukcji uprawnień do emisji w 4. fazie EU ETS (2021-2030). Składają się one z wolumenów dla wszystkich państw członkowskich, Funduszu Innowacji i Funduszu Modernizacji. Kalendarz aukcji wolumenów, które mają być sprzedane na aukcji w Zjednoczonym Królestwie w związku z udziałem w EU ETS instalacji wytwarzających energię elektryczną w Irlandii Północnej, zostanie opublikowany w połowie 2021 r.

EEX, niedawno ponownie wyznaczona wspólna platforma aukcyjna, przeprowadzi aukcje dla 25 państw członkowskich i 3 państw EOG-EFTA, a także dla Funduszu Innowacji i Funduszu Modernizacji. Niemcy będą oddzielnie sprzedawać swoje wolumeny również na EEX, która jest ich platformą aukcyjną z możliwością wycofania się. Polska będzie nadal korzystać z EEX (jako wspólnej platformy aukcyjnej) w celu sprzedaży swoich uprawnień na aukcji, jeżeli nie zostanie wyznaczona platforma opt-out.

Wolumeny na aukcji 2021 r. są obliczane zgodnie z wcześniej opublikowanymi danymi.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

UDZIAŁ OZE WYNIÓSŁ 19,7%

Zgodnie z opublikowanymi w grudniu danymi EUROSTATU, na poziomie UE udział końcowego zużycia energii brutto ze źródeł odnawialnych osiągnął 19,7% w 2019 roku.

Przy ponad połowie udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto, Szwecja (56,4%) miała zdecydowanie największy udział wśród państw członkowskich UE w 2019 r., wyprzedzając Finlandię (43,1%), Łotwę (41,0%), Danię (37,2%) i Austrię (33,6%). Na przeciwnym końcu skali najniższy udział odnawialnych źródeł energii odnotowano w Luksemburgu (7,0%), na Malcie (8,5%), w Niderlandach (8,8%) i Belgii (9,9%).

Jeśli chodzi o cele krajowe, czternaście państw członkowskich przekroczyło poziomy docelowe na rok 2020. Sześć państw członkowskich zbliża się do swoich poziomów docelowych: Węgry, Austria i Portugalia (o 0,4 punktu procentowego w stosunku do ich celów krajowych), Niemcy (o 0,6 punktu procentowego), Malta (o 1,5 punktu procentowego) i Hiszpania (o 1,6 punktu procentowego). Z kolei Francja (o 5,8 punktu procentowego od ich celów krajowych), Niderlandy (o 5,2 punktu procentowego), Irlandia i Luksemburg (w obu przypadkach o 4,0 punktu procentowego) są nadal dość odległe od swoich celów.

Źródło: EC
Fot. EC

KONIEC NEGOCJACJI W SPRAWIE EFRR ORAZ EFS

8 grudnia osiągnięto porozumienie w zakresie trylogów odnoszących się do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności po 2020 r.

Główne elementy kompromisu obejmują:

  • obszary inwestycji, które przyczynią się do stworzenia inteligentniejszej, bardziej ekologicznej, lepiej połączonej i bardziej społecznej Europy, bliższej swoim obywatelom;
  • tematyczna koncentracja funduszy na europejskich priorytetach na rzecz ekologicznej (minimum 30 proc.), cyfrowej i innowacyjnej UE;
    zakres wsparcia w celu ukierunkowania inwestycji,
  • większa koncentracja na terytoriach, na których występują wyzwania w zakresie rozwoju, takich jak obszary wiejskie, obszary o niższej sytuacji demograficznej lub o niekorzystnych warunkach naturalnych;
  • środki przeznaczone na zrównoważony rozwój obszarów miejskich (8 % alokacji);
  • europejska inicjatywa na rzecz obszarów miejskich – nowe narzędzie służące usprawnieniu istniejących strumieni wsparcia udostępnianych miastom przez Komisję (wiedza, budowanie potencjału i innowacje);
  • międzyregionalne inwestycje innowacyjne – nowa inicjatywa, która połączy regiony współpracujące na rzecz rozwoju doskonałości w dziedzinie badań i innowacji;
  • zakres wsparcia w ramach specjalnych dodatkowych środków finansowych przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb regionów najbardziej oddalonych.

Co istotne (z punktu widzenia Polski) udało się wywalczyć 1,55% na wsparcie inwestycji gazowych. To w sumie o 25% więcej pieniędzy niż w kończącej się właśnie perspektywie 2014-2020 (było 656 mln euro – powinno być 817 mln euro) – i to przy generalnie mniejszej kopercie narodowej i ogólnie gorszej, atmosferze wokół gazu i finansowania go ze środków UE. Dodatkowo udało się na końcu uniknąć jakichkolwiek limitów emisji, a odniesienie do taksonomii (ogólne – nie do aktów delegowanych) – przenieść do recitalu.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

HOLANDIA: KE ZATWIERDZA 30 MLD EUR PROGRAMU POMOCOWEGO

Komisja Europejska zatwierdziła, zgodnie z przepisami UE dotyczącymi pomocy państwa, niderlandzki program wsparcia projektów mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w Niderlandach, o wartości 30 mld euro. Program ten (Stimulering Duurzame Energieproductie, “SDE++”) przyczyni się do realizacji celów UE w zakresie ochrony środowiska, nie zakłócając nadmiernie konkurencji.

Wiceprzewodnicząca wykonawcza Margrethe Vestager, odpowiedzialna za politykę konkurencji, powiedziała: “Holenderski program SDE+++ o wartości 30 mld euro będzie wspierał projekty, które doprowadzą do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z celami Zielonego Ładu. Zapewni on istotne wsparcie dla projektów przyjaznych dla środowiska, w tym energii odnawialnej, wykorzystania ciepła odpadowego, produkcji wodoru oraz wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, zgodnie z przepisami UE. Co ważne, szerokie kryteria kwalifikowalności i wybór beneficjentów w drodze procedury przetargowej umożliwią wsparcie najbardziej opłacalnych projektów, zmniejszając koszty dla podatników i minimalizując ewentualne zakłócenia konkurencji”.

Niderlandy powiadomiły Komisję o swoich planach wprowadzenia nowego programu, SDE++, w celu wsparcia szeregu projektów mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w Niderlandach. Program SDE++, którego całkowity budżet szacuje się na około 30 mld EUR, będzie realizowany do 2025 r.

Program będzie otwarty dla projektów opartych na odnawialnych źródłach energii elektrycznej, gazu i ciepła, wykorzystaniu przemysłowych pomp ciepła i ciepła odpadowego, elektryfikacji przemysłowych procesów cieplnych i elektryfikacji produkcji wodoru oraz wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS) dla procesów przemysłowych, w tym produkcji wodoru i spalania odpadów.

Beneficjenci zostaną wybrani, ustalony poziom wsparcia i przydzielona pomoc w drodze procedury przetargowej. Beneficjenci otrzymają wsparcie w ramach umowy o zmiennej wysokości premii na okres do 15 lat. Płatności otrzymywane przez beneficjentów będą dostosowywane w oparciu o zmiany odpowiednich cen rynkowych (np. energii elektrycznej, gazu, węgla) w okresie obowiązywania umowy o wsparcie.

W szczególności w odniesieniu do projektów dotyczących elektryfikacji, które wymagają jedynie niskoemisyjnej energii elektrycznej i nie zwiększają zapotrzebowania na energię elektryczną pochodzącą z paliw kopalnych, system gwarantuje, że projekty te będą otrzymywały wsparcie jedynie przez ograniczoną liczbę godzin pracy w każdym roku w oparciu o liczbę godzin, w których oczekuje się, że dostawy energii elektrycznej w Niderlandach będą całkowicie zaspokajane ze źródeł niskoemisyjnych. Zagwarantuje to, że wsparcie skutecznie doprowadzi do ograniczenia emisji dwutlenku węgla.

Niderlandy opracowały również szczegółowy plan niezależnej oceny ekonomicznej SDE++, obejmujący w szczególności sposób, w jaki działa procedura przetargowa oraz skuteczność programu w osiąganiu redukcji emisji gazów cieplarnianych. Wyniki oceny zostaną opublikowane.

Komisja oceniła program na podstawie zasad UE dotyczących pomocy państwa, w szczególności wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i energię z 2014 r.

Komisja uznała, że pomoc jest konieczna i ma efekt zachęty, ponieważ ceny emisji dwutlenku węgla nie w pełni internalizują koszty zanieczyszczeń, a zatem projekty nie zostałyby zrealizowane bez wsparcia publicznego. Ponadto pomoc jest proporcjonalna i ograniczona do niezbędnego minimum, ponieważ poziom pomocy zostanie ustalony w drodze konkurencyjnych aukcji. Ponadto Komisja stwierdziła, że pozytywne skutki środka, w szczególności pozytywne skutki dla środowiska, przewyższają negatywne skutki środka pod względem zakłócenia konkurencji, biorąc pod uwagę szerokie kryteria kwalifikowalności oraz istnienie procedury przetargowej zgodnej z zasadami konkurencji.

Na tej podstawie Komisja stwierdziła, że SDE++ jest zgodny z unijnymi zasadami pomocy państwa, ponieważ wspiera projekty, które przyczynią się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem, bez nadmiernego zakłócania konkurencji.

Źródło: EC
Fot. Pixabay

GEOTERMIA W UE MOŻE WZROSNĄĆ 8-KROTNIE

Geotermia jest coraz bardziej konkurencyjna cenowo w stosunku do energii wiatrowej i słonecznej i może współpracować z nimi w celu stworzenia niezawodnych dostaw energii odnawialnej, jak twierdzi Francesco La Camera, który uważa, że moc geotermalna w UE wzrośnie do połowy stulecia nawet ośmiokrotnie.

Wywiad z Francesco La Camera, który jest dyrektorem generalnym w International Renewable Energy (IRENA) z siedzibą w Abu Zabi.

Niektóre przedsiębiorstwa energetyczne twierdzą, że nowe techniki głębokich odwiertów pozwalają obecnie na wykorzystanie energii geotermalnej na 70% terytorium świata. Czy jest to zgodne z Państwa prognozami?

Nie mogę potwierdzić 70%, 75% ani 65%. Mogę tylko powiedzieć, że energia geotermalna nie jest ograniczona do konkretnego miejsca i można ją znaleźć w różnych warunkach geologicznych i geograficznych na całym świecie.

Z naszej oceny wynika, że energia geotermalna może być wykorzystywana do różnych zastosowań w różnych częściach świata, z korzyścią dla lokalnej ludności. Mamy wiele obszarów wulkanicznych, na przykład Islandię, ale także Stany Zjednoczone, Indonezję, Afrykę Wschodnią i wiele innych, gdzie geotermia jest już eksploatowana.

Pojawiają się też inne technologie, tworzące sztuczne zbiorniki geotermalne. Przemysł geotermalny pracuje nad udoskonaleniem systemów geotermalnych, na przykład we Francji i Korei Południowej. Mogłoby to zwiększyć światową zdolność do tworzenia sztucznych zbiorników geotermalnych, które mogłyby rozszerzyć wykorzystanie geotermii.

W ostatnim czasie obserwujemy również rosnące zainteresowanie wykorzystaniem zasobów geotermalnych do ogrzewania i chłodzenia. Wykorzystanie łatwo dostępnych zasobów geotermalnych znajdujących się w płytkim gruncie, na głębokości poniżej 400 metrów, z pewnością zwiększy wykorzystanie zasobów geotermalnych do ogrzewania i chłodzenia prawie wszędzie.

Jakie są Pańskie prognozy dotyczące zakładów geotermalnych, szczególnie w Europie, i jak bardzo mogą się one zwiększyć?

Naszą prognozę przedstawiliśmy w Global Renewables Outlook, gdzie oceniliśmy potencjał i rozwój w zakresie produkcji energii elektrycznej i elektrycznej.

Nasza prognoza pokazuje, że w Europie potencjał energii geotermalnej może wzrosnąć ośmiokrotnie do połowy stulecia. To samo dotyczy reszty świata, gdzie do 2050 r. możemy zaobserwować 12-krotny wzrost energii geotermalnej w porównaniu z dzisiejszą mocą.

Jaki jest obecnie potencjał redukcji kosztów na skalę przemysłową na świecie?

Najważniejszym czynnikiem jest konkurencyjność kosztowa geotermii. I jest ona coraz bardziej konkurencyjna.

Idąc dalej, należy wprowadzić dodatkowe zachęty. Zwłaszcza, że geotermia, głównie w fazie poszukiwań, jest bardzo kosztowna. Aby geotermia stała się bardziej atrakcyjna, decydenci polityczni muszą wziąć pod uwagę całe ryzyko i koszty pierwszej fazy.

Geotermia może być również ważna w kontekście holistycznego systemu energetycznego, ponieważ może dostarczyć podstawowej mocy obciążenia, która może zrównoważyć zmienną energię odnawialną, jak słońce i wiatr. Geotermia może być jednym ze sposobów na zwiększenie elastyczności systemu energetycznego.

Nadal należy promować wykorzystanie energii geotermalnej w sektorze rolno-spożywczym oraz w ciepłownictwie i chłodnictwie. Narzędzia ograniczające ryzyko, dostarczone przez międzynarodową instytucję finansową, mogą pomóc na przykład w opracowaniu przez Bank Światowy programów ograniczania ryzyka związanego z zasobami geotermalnymi.

Czy uważają Państwo, że koszty instalacji geotermalnych mogą się obniżyć w nadchodzących latach w miarę udostępniania coraz większej ilości technologii?

Geotermia nie konkuruje z innymi źródłami odnawialnymi, takimi jak słońce i wiatr, lecz je uzupełnia. Jako źródło konkurencyjne pod względem kosztów, geotermia może uzupełniać inne źródła odnawialne, zapewniając niezbędną równowagę i stopień stabilności sieci energetycznych.

Uważamy również, że geotermia jest ważna w całym sektorze energetycznym, dla budynków, miast i rolnictwa. Energia geotermalna może zmniejszyć zanieczyszczenie, zmniejszyć ilość odpadów i promować bezpieczeństwo żywnościowe. Równie ważne są właściwe ramy polityczne wspierające rozwój geotermalny, aby uczynić nasz system czystszym i bardziej odpornym.

Wiatr i słońce są aktywnie wspierane w ramach unijnej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii. Jak geotermia może rzeczywiście wejść na rynek UE, jeśli nie ma podobnego wsparcia?

W rzeczywistości nie ma problemu z konkurencyjnością. Geotermia jest absolutnie porównywalna z każdym innym możliwym sposobem produkcji energii.

Główny problem, który widzę, jest związany z fazą poszukiwań, gdzie koszty i ryzyko mogą być zbyt wysokie. Nieodpowiednie finansowanie na początku jest jedną z barier, które musimy pokonać, jeśli mamy dalej rozwijać działalność geotermalną.

W związku z tym uważam, że za możliwe wytyczne można uznać programy ograniczania ryzyka geotermicznego na przykład we Francji, Niemczech, Islandii, Holandii, Danii czy Szwajcarii.

W Europie, jakie dotacje są potrzebne i jak geotermia może je przyciągnąć, aby zwiększyć swoją obecność na rynku?

Mówimy o obniżeniu kosztów w fazie początkowej i obniżeniu ryzyka inwestycji. Nie mówimy o dopłatach do produkowanych kilowatów.

Nasze dane wskazują, że w ciągu najbliższych kilku lat średnie koszty globalne mogą spaść do nieco ponad pięciu centów za kilowatogodzinę.

Tak więc ogólna geotermia jest coraz bardziej konkurencyjna kosztowo. Aby to osiągnąć, musimy zmniejszyć ryzyko i koszty oraz promować inwestycje na wczesnych etapach rozwoju geotermii. Czyniąc to, rząd może odegrać pewną rolę we wspieraniu rozwoju geotermii na całym świecie.

Przechodząc do środowiskowej strony geotermii. Jest to odnawialne źródło energii, ale istnieją obawy związane ze śladem węglowym, który powstaje w wyniku stosowania oleju napędowego. Jak można zmniejszyć ten ślad węglowy?

Chociaż IRENA nie zajmowała się tą dziedziną, z istniejących badań dowiadujemy się, że geotermia jest odnawialnym źródłem energii o stosunkowo niskim śladzie węglowym związanym z jej rozwojem i eksploatacją.

Ponadto w Islandii opracowuje się innowacyjne technologie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, na przykład w celu zapewnienia zerowej emisji z elektrowni geotermalnych.

Co z kwestiami związanymi z zanieczyszczeniem wody?

Naturalnie operatorzy projektów muszą zarządzać elektrownią. Recyrkulacja i recykling wody podczas wiercenia może zminimalizować jej zużycie i zapobiec zanieczyszczeniu.

Widziałem to podczas wizyty w zakładzie na Islandii. Operator był w stanie produkować energię geotermalną bez żadnych istotnych konsekwencji dla środowiska.

Badania Komisji Europejskiej i innych podmiotów sugerują również, że technologie elektrowni binarnych mogą nawet zapewnić zerową emisję, jeśli płyny są w 100% ponownie wtłaczane do ziemi.

Patrząc na przyszłość geotermii, czy widzisz przyszłe zapotrzebowanie głównie na dostarczanie ciepła do miast, czy też na energię elektryczną jako obciążenie podstawowe?

Widzimy rosnące zapotrzebowanie w przyszłości. Obecnie energia geotermalna nie stanowi dużej części mocy zainstalowanej, jest to mniej niż 1% globalnego koszyka energetycznego.

Jest jednak miejsce na rozwój geotermii i może ona stanowić atrakcyjny sposób zapewnienia równowagi i elastyczności systemu energetycznego, w którym wykorzystywane są zmienne źródła odnawialne.

Głównym wyzwaniem, przed którym stoimy, jest dekarbonizacja sektora energetycznego. Dotyczy to zarówno budynków, jak i miast. Energia geotermalna stanowi przekonujące rozwiązanie w zakresie ogrzewania i chłodzenia, a jest wiele miast, które to robią, na przykład w Chinach i Europie Wschodniej.

Tak więc z punktu widzenia energii i mocy, geotermia będzie odgrywać znaczącą rolę w przyszłości.

Źródło: Euroactiv
Fot. Unsplash