Home Archive by category Bruksela

Bruksela

KE PUBLIKUJE STRATEGIĘ WALKI Z EMISJĄ METANU

Komisja Europejska przedstawiła wczoraj strategię redukcji emisji metanu. Zakłada ona między innymi poprawę środków na szczeblu UE służących podwyższeniu standardów pomiarów, weryfikacji i sprawozdawczości. Ma również za cel wspierać utworzenie międzynarodowego obserwatorium emisji metanu. Komisja rozważy także przepisy zakazujące praktyk spalania i odpowietrzania.

Strategia określa środki mające na celu ograniczenie emisji metanu w Europie i na świecie. Przedstawiono w niej działania legislacyjne i nielegislacyjne w sektorach energii, rolnictwa i odpadów, które odpowiadają za około 95 % emisji metanu związanych z działalnością człowieka na całym świecie. Komisja będzie współpracować z międzynarodowymi partnerami UE oraz z przemysłem w celu osiągnięcia redukcji emisji w całym łańcuchu dostaw.

Strategia składała będzie się z wielu elementów. Jednym z nich jest powstanie Międzynarodowego obserwatorium emisji metanu. Poziom monitorowania jest obecnie różny w różnych sektorach i państwach członkowskich oraz w społeczności międzynarodowej. Oprócz środków na szczeblu UE służących podwyższeniu standardów pomiarów, weryfikacji i sprawozdawczości Komisja będzie wspierać utworzenie międzynarodowego obserwatorium emisji metanu we współpracy z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska, Koalicją ds. Klimatu i Czystego Powietrza oraz Międzynarodową Agencją Energii. Unijny program satelitarny Copernicus poprawi również nadzór i pomoże wykryć globalne superemitery oraz zidentyfikować główne wycieki metanu.

W celu ograniczenia emisji metanu w sektorze energetycznym zaproponowany zostanie obowiązek poprawy wykrywania i naprawy wycieków w infrastrukturze gazowej oraz rozważone zostaną przepisy zakazujące rutynowych praktyk spalania na pochodniach i odpowietrzania. Komisja zaangażuje się w dialog ze swoimi partnerami międzynarodowymi i zbada ewentualne normy, cele lub zachęty dotyczące przywozu energii do UE oraz narzędzia ich egzekwowania.

W sektorze odpadów Komisja rozważy dalsze działania mające na celu poprawę zarządzania gazem składowiskowym, wykorzystanie jego potencjału w zakresie wykorzystania energii przy jednoczesnym ograniczeniu emisji, a w 2024 r. dokona przeglądu odpowiednich przepisów dotyczących składowania odpadów. Minimalizacja składowania odpadów ulegających biodegradacji na składowiskach ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia powstawania metanu.

Komisja rozważy rozszerzenie zakresu dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych na sektory emitujące metan, które nie są jeszcze objęte jej zakresem.

Źródło: KE
Fot. KE

KE ROZPOCZYNA FALĘ RENOWACJI

Unijna inicjatywa została przedstawiona w środę i zakłada, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat co najmniej podwojony zostanie odsetek renowacji i zagwarantuje, że renowacje doprowadzą do zwiększenia efektywności energetycznej i efektywnego wykorzystania zasobów, co przyczyni się do poprawy jakości życia osób mieszkających w budynkach i korzystających z nich, zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w Europie, wspierania digitalizacji oraz poprawy w zakresie ponownego wykorzystania i recyklingu materiałów. Do 2030 r. można będzie odnowić 35 mln budynków i stworzyć do 160 tys. dodatkowych ekologicznych miejsc pracy w sektorze budownictwa.

“Chcemy, aby wszyscy w Europie mieli dom, który można oświetlić, ogrzać lub ochłodzić bez dokonywania skoku na bank i bez szkody dla naszej planety. Fala renowacji przyczyni się do podniesienia standardu budynków, w których pracujemy, mieszkamy i studiujemy, a jednocześnie zmniejszy nasz wpływ na środowisko i zapewni tysiącom Europejczyków miejsca pracy. Jeżeli chcemy lepszej odbudowy, potrzebujemy lepszych budynków” – powiedział wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans.

„Ekologiczna odbudowa gospodarki zaczyna się w domu. Fala renowacji oznacza usunięcie wielu barier, które obecnie sprawiają, że renowacja jest skomplikowana, kosztowna i czasochłonna, co hamuje tak bardzo potrzebne działania. Zaproponujemy lepsze sposoby mierzenia korzyści z renowacji i minimalne normy efektywności energetycznej, a większe wsparcie finansowe UE i pomoc techniczna zachęcą do korzystania z zielonych kredytów hipotecznych i wprowadzania odnawialnych źródeł energii do sektora ciepłowniczego i chłodniczego. Zmieni to zdecydowanie sytuację właścicieli i lokatorów domów oraz organów publicznych” – dodała komisarz ds. energii Kadri Simson.

Budynki odpowiadają za około 40 proc. zużycia energii w UE i 36 proc. emisji gazów cieplarnianych. Jednak tylko 1 proc. budynków poddawanych jest co roku efektywnym energetycznie remontom, a zatem skuteczne działania mają kluczowe znaczenie dla uczynienia Europy neutralną dla klimatu do 2050 r. Ponieważ prawie 34 miliony Europejczyków nie może sobie pozwolić na to, aby ich domy były ogrzewane, polityka publiczna promująca efektywne energetycznie remonty stanowi również odpowiedź na ubóstwo energetyczne, wspiera zdrowie i dobrobyt ludzi oraz pomaga obniżyć ich rachunki za energię. Komisja opublikowała dziś również zalecenie dla państw członkowskich w sprawie zwalczania ubóstwa energetycznego.

Priorytetowo traktowane będą działania w obszarach dekarbonizacji ogrzewania i chłodzenia, zwalczania ubóstwa energetycznego i budynków o najgorszych wynikach oraz renowacja budynków publicznych. Komisja proponuje przełamanie istniejących barier w całym łańcuchu renowacji – od koncepcji projektu do jego finansowania i zakończenia – za pomocą zestawu środków politycznych, narzędzi finansowania i instrumentów pomocy technicznej.

Strategia przewiduje:

  • Bardziej rygorystyczne przepisy, normy i informacje dotyczące charakterystyki energetycznej budynków w celu stworzenia lepszych zachęt do przeprowadzania renowacji w sektorze publicznym i prywatnym, w tym stopniowe wprowadzanie obowiązkowych minimalnych norm charakterystyki energetycznej dla istniejących budynków, zaktualizowane zasady dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej oraz ewentualne rozszerzenie wymogów dotyczących renowacji budynków dla sektora publicznego;
  • Zapewnienie dostępnego i dobrze ukierunkowanego finansowania, w tym poprzez projekty przewodnie “Renowacja” i “Energetyka” w ramach instrumentu na rzecz naprawy gospodarczej i odporności w ramach NextGenerationEU, uproszczone zasady łączenia różnych strumieni finansowania oraz liczne zachęty dla finansowania prywatnego;
  • Zwiększenie zdolności do przygotowania i realizacji projektów w zakresie renowacji, począwszy od pomocy technicznej dla władz krajowych i lokalnych, a skończywszy na szkoleniach i rozwoju umiejętności dla pracowników tworzących nowe ekologiczne miejsca pracy;
  • Rozszerzenie rynku wyrobów i usług budowlanych zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju, w tym integracja nowych materiałów i rozwiązań opartych na przyrodzie, a także zmienione przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych oraz cele w zakresie ponownego wykorzystania i odzysku materiałów;
  • Stworzenie nowego europejskiego interdyscyplinarnego projektu, któremu współprzewodniczy rada doradcza złożona z ekspertów zewnętrznych, w tym naukowców, architektów, projektantów, artystów, planistów i społeczeństwa obywatelskiego. Od chwili obecnej do lata 2021 r. Komisja będzie prowadzić szeroko zakrojony proces współtworzenia, a następnie w 2022 r. utworzy sieć pięciu założycieli w różnych krajach UE.
  • Rozwijanie podejścia do społeczności lokalnych w oparciu o sąsiedztwo w celu integracji rozwiązań odnawialnych i cyfrowych oraz tworzenia dzielnic zeroenergetycznych, w których konsumenci stają się prosumentami sprzedającymi energię do sieci. Strategia obejmuje także Inicjatywę na rzecz Przystępnego Mieszkania dla 100 dzielnic.
  • W ramach przeglądu dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii w czerwcu 2021 r. rozważone zostanie wzmocnienie celu dotyczącego odnawialnych źródeł ogrzewania i chłodzenia oraz wprowadzenie minimalnego poziomu energii odnawialnej w budynkach. Komisja zbada również, w jaki sposób środki z budżetu UE wraz z dochodami z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) mogłyby zostać wykorzystane do finansowania krajowych programów efektywności energetycznej i oszczędności energii skierowanych do ludności o niższych dochodach. Ramy ekoprojektu będą dalej rozwijane w celu zapewnienia efektywnych produktów do wykorzystania w budownictwie.

Źródło: KE
Fot. KE

WPŁYW COVID-19 NA RYNEK ENERGII I GAZU

Zgodnie z opublikowanymi właśnie kwartalnymi sprawozdaniami Komisji na temat rynków gazu i energii elektrycznej, szeroko zakrojone środki zapobiegawcze w znacznej części Europy na początku tego roku miały bezprecedensowy wpływ na rynek energii w UE, powodując spadek zużycia gazu i energii elektrycznej odpowiednio o 10 % i 11 % w drugim kwartale. Porównanie z drugim kwartałem 2019 r. pokazuje również głęboki wpływ na całą gospodarkę – przy spadku PKB o 14%. Jednocześnie niższe zużycie i wzrost produkcji energii słonecznej przyczyniły się do tego, że w drugim kwartale 2020 r. udział energii ze źródeł odnawialnych w koszyku energetycznym UE wyniósł 43 %, co jest nowym kwartalnym rekordem – i ponownie podkreśliły wyjątkowy wpływ kryzysu.

Ze sprawozdania na temat rynku energii elektrycznej wynika, że zużycie energii elektrycznej w UE-27 spadło o 11 % w porównaniu z drugim kwartałem 2019 r. Hurtowe ceny energii elektrycznej spadły o 30-50 % i osiągnęły poziom nienotowany od ponad dziesięciu lat. Paliwa kopalne były głównymi ofiarami tego szoku popytu, co zbiegło się w czasie ze wzrostem produkcji energii słonecznej – do tego stopnia, że energia słoneczna stanowiła 9 % koszyka energetycznego UE-27.

Produkcja węgla spadła o 34 % rok do roku (-32 TWh). Straty poniósł również gaz ziemny (-13 TWh), pomimo dalszej zamiany węgla na gaz. Poważnie ucierpiała również produkcja energii jądrowej, która zmniejszyła się o 17 % rok do roku (-30 TWh). Dzięki wzrostowi produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wodnych i rekordowo wysokiej produkcji energii słonecznej, odnawialne źródła energii miały kolejny udany kwartał, rozwijając się o 11 TWh rok do roku i osiągając 43% udział w miksie energetycznym – najwyższy w historii wskaźnik kwartalny.

Odejście od paliw kopalnych spowodowało, że według wstępnych szacunków w drugim kwartale 2020 r. ślad węglowy produkcji energii elektrycznej w UE-27 spadł o 25 proc. rok do roku. Sektor energetyczny jest na dobrej drodze do osiągnięcia dwucyfrowej rocznej redukcji emisji CO2 w 2020 r.

Popyt na elektrycznie ładowane pojazdy pasażerskie (ECV) utrzymał się na wysokim poziomie. Rosnące zainteresowanie bardziej ekologiczną mobilnością zbiegło się w czasie z gwałtownym spadkiem sprzedaży samochodów z silnikami wysokoprężnymi i benzynowymi i spowodowało, że udział rynkowy ECV osiągnął rekordowy poziom 7,2% w drugim kwartale 2020 r. (wzrost z 2,4% w drugim kwartale 2019 r.). Dla porównania, w tym samym okresie udział ECV w Chinach wyniósł 4,3%, a w Stanach Zjednoczonych 1,4%.

W sprawozdaniu na temat rynku gazu dominuje również bezpośredni i pośredni wpływ pandemii covidów. Załamanie popytu związane z zawieszeniem tak wielu działań gospodarczych doprowadziło w drugim kwartale 2020 r. do spadku zużycia gazu w UE o 10 %. W niektórych państwach członkowskich zużycie gazu spadło w kwietniu o 20-30 % w stosunku do tego samego okresu w 2019 r.

Popyt na gaz ziemny został ograniczony nie tylko w przemyśle, ale również w energetyce, ponieważ obfitość odnawialnych źródeł energii nie sprzyjała gazowi, nawet w warunkach gwałtownego spadku cen gazu: ceny hurtowe spadły o 50-60 % w porównaniu z rokiem ubiegłym. Pod koniec maja cena gazu na rynku transakcji natychmiastowych TTF spadła do rekordowo niskiego poziomu (3,5 EUR/MWh), powoli odbijając się w czerwcu 2020 r. w związku ze złagodzeniem środków związanych z blokadą Covid-19.

W kontekście niskiego popytu na gaz w UE, ceny hurtowe gazu w niektórych węzłach przesyłowych spadły w maju poniżej ich amerykańskich odpowiedników, co doprowadziło do anulowania niektórych transportów LNG. Ceny detaliczne dla przeciętnego odbiorcy przemysłowego spadły o 11 % w drugim kwartale 2020 r. w ujęciu rok do roku, a w większości stolic UE ceny dla gospodarstw domowych również były niższe.

Źródło: KE
Fot. KE

PROJEKT STRATEGII METANOWEJ UE

Portal Euractiv dotarł do projektu unijnej strategii metanowej. Strategia ma zostać oficjalnie zaprezentowane przez KE w najbliższą środę – dnia 14 października.

Jak wskazuje KE powodem stworzenia strategii jest fakt, że obecnie nie ma uzgodnionych metodologii pomiaru emisji metanu w sektorach takich jak rolnictwo czy też energetyka.Co ważne, na podstawie niniejszej strategii w 2021 r. zostaną zaprojektowane inicjatywy legislacyjne, które zapewnią solidne, wiarygodne i kompleksowe ramy dla redukcji emisji metanu.

Komisja Europejska ze swojej strony wydaje się być zdecydowana, aby na pierwszym miejscu postawić sprawozdawczość, stwierdzając, że wiarygodne dane mają zasadnicze znaczenie dla zrozumienia, skąd pochodzą emisje metanu i jak można je ograniczyć. Jednym z kluczowych celów tej strategii jest uczynienie z poziomu 3 sprawozdawczości nowego standardu odniesienia w całej UE. Nie wyklucza to stosowania pewnego poziomu elastyczności” w różnych sektorach.

Źródło: Euroactiv
Fot. Pixabay

OZE MOGĄ POKRYĆ PONAD 1/3 ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ W EUROPIE

W nowym sprawozdaniu Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) analizuje się opłacalny wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej w celu obniżenia kosztów, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego i zapewnienia wszystkim mieszkańcom regionu przystępnych cen energii.

W ciągu dziesięciu lat gospodarki Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej mogłyby w sposób opłacalny pokryć 34% rosnącego zapotrzebowania na energię ze źródeł odnawialnych.

Opublikowana dziś na posiedzeniu ministrów CESEC, którego gospodarzami byli Komisja Europejska i chorwackie Ministerstwo Gospodarki i Zrównoważonego Rozwoju, Mapa drogowa na rzecz energii odnawialnej w ramach inicjatywy na rzecz połączenia sieci energetycznych w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej (CESEC) pokazuje, że przyspieszenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w regionie może przynieść obywatelom CESEC oszczędności szacowane na 3 mld EUR rocznie w kosztach energii w 2030 r. Szacuje się, że w ciągu dziesięciu lat gospodarki Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej mogłyby pokryć 34 % rosnącego zapotrzebowania na energię w sposób opłacalny. Ponadto ekonomiczna wartość unikniętych szkód dla zdrowia, środowiska i klimatu mogłaby przynieść społeczeństwu całkowite korzyści w wysokości 35 mld euro rocznie w 2030 r., stwierdza IRENA.

IRENA szacuje, że do 2030 r. potrzebne są dodatkowe inwestycje w wysokości 78 mld EUR, aby umożliwić członkom CESEC zbudowanie systemu energetycznego, który w znacznie mniejszym stopniu opierałby się na importowanych paliwach kopalnych, a jednocześnie dostarczałby energię po konkurencyjnych kosztach. Ponadto przyspieszenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w regionie pozwoliłoby na zmniejszenie dodatkowych emisji gazów cieplarnianych o 21 % w porównaniu z planowaną polityką – porównywalnych z dzisiejszymi łącznymi emisjami Rumunii i Bułgarii.

Poprzez umieszczenie inwestycji, regulacji i polityki w zakresie transformacji energetycznej w centrum rozwoju gospodarczego regionu, decydenci polityczni mogą jednocześnie złagodzić społeczno-ekonomiczne skutki pandemii COVID-19, stymulować ożywienie ekologiczne i tworzenie trwałych miejsc pracy oraz przyspieszyć transformację sektora energetycznego.

„Europa Środkowa i Południowo-Wschodnia ma ogromny potencjał dla energii odnawialnej” – powiedział dyrektor generalny IRENA, Francesco La Camera i kontynuował – „Odnawialne źródła energii mogą zmniejszyć rachunki za energię w regionie z korzyścią dla obywateli i przemysłu, jednocześnie poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, jakość powietrza i dostosowując region do długoterminowych celów dekarbonizacji zawartych w porozumieniu paryskim. Odnawialne źródła energii zapewniają również krajom efektywną kosztowo drogę odchodzenia od paliw kopalnych w kierunku nowoczesnej, prężnej i zrównoważonej przyszłości energetycznej”.

Kadri Simson, europejski komisarz ds. energii, dodał: „Korzyści płynące z inwestowania w odnawialne źródła energii w obecnym okresie ożywienia gospodarczego są znaczące – dla gospodarki, konsumentów i środowiska naturalnego. Jak podkreślono w sprawozdaniu IRENA, skoncentrowanie się na energii słonecznej, wiatrowej i wodnej stworzyłoby lokalne ekologiczne miejsca pracy i umożliwiłoby regionowi czerpanie korzyści ze ściślejszej współpracy energetycznej”.

IRENA szacuje, że wszyscy członkowie CESEC mają opłacalny potencjał, aby przyspieszyć wprowadzenie odnawialnych źródeł energii w następnym dziesięcioleciu, wykraczając poza obecną politykę. Dzięki zwiększeniu mocy, udział odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym członków CESEC osiągnąłby od 23% do 56% w 2030 roku.

Osiągnięcie przejścia na nowoczesne, czyste, konkurencyjne i zintegrowane regionalnie systemy energetyczne będzie wymagało zdecydowanych działań politycznych na szczeblu krajowym i regionalnym. Opracowanie długoterminowej wizji w planach krajowych ma kluczowe znaczenie i może stanowić ważny pierwszy krok. Jednak mobilizacja wymaganych inwestycji będzie również zależała od przyjęcia odpowiednich ram regulacyjnych i rynkowych. Ściślejsza współpraca z sąsiadami mogłaby również pomóc członkom CESEC w zmniejszeniu kosztów i wykorzystaniu synergii podejścia regionalnego.

Źródło: KE
Fot. KE

W KIERUNKU SPRAWIEDLIWEJ I CZYSTEJ TRANSFORMACJI ENERGETYCZNEJ

Walka ze zmianami klimatycznymi i osiągnięcie czystej i sprawiedliwej transformacji energetycznej to największe wyzwania XXI wieku. Są to również główne priorytety nowej europejskiej strategii na rzecz ekologicznego i zrównoważonego rozwoju – “Europejskiego Zielonego Ładu” – za pomocą, której Komisja zamierza ograniczyć emisje CO2 o co najmniej 55% do 2030 r. i osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r.

Wszędzie na całym kontynencie zużycie paliw kopalnych spada. Coraz więcej krajów UE ogłasza wycofanie węgla lub przygotowania do tego, co jest nie tylko dobrą wiadomością dla klimatu, ale poprzez zmniejszenie zużycia węgla chronimy również nasze środowisko i poprawiamy warunki życia i zdrowie. Ma to również sens ekonomiczny, ponieważ energia odnawialna jest produkowana po konkurencyjnej cenie, zwykle niższej niż produkcja oparta na paliwach kopalnych, oraz ponieważ sektor czystej energii ma potencjał tworzenia milionów nowych miejsc pracy.

Idziemy we właściwym kierunku, ale zmiany te mogą mieć negatywny wpływ na niektóre społeczności, przede wszystkim na te, których środki utrzymania zależą od wydobycia i wykorzystania węgla, torfu lub łupków naftowych. Znajdujemy się w historycznym punkcie zwrotnym, w momencie transformacji naszych społeczeństw i musimy zapewnić, aby ta transformacja była sprawiedliwa dla obywateli UE we wszystkich regionach, aby jej korzyści dotarły do wszystkich i aby negatywne konsekwencje zostały złagodzone. Dlatego też Komisja podejmuje działania w celu przeprowadzenia sprawiedliwej transformacji.

Wspieranie regionów węglowych w procesie transformacji energetycznej

Węgiel jest nadal wydobywany w 31 regionach w 11 krajach UE, a działalność związana z węglem daje pracę około 230 000 osób. W 2019 r. około 18 % europejskiego koszyka energetycznego opierało się na węglu.

Szereg innych krajów UE wykorzystuje torf lub łupki naftowe do produkcji energii, o podobnej charakterystyce regionalnej i konsekwencjach dla emisji CO2. Transformacja energetyczna będzie bardzo destrukcyjna dla takich regionów i krajów, co będzie miało bezpośredni wpływ na lokalne struktury gospodarcze i społeczne.

Aby zagwarantować, że żaden region nie pozostanie w tyle, Komisja uruchomiła w 2017 roku inicjatywę na rzecz regionów węglowych i wysokoemisyjnych w okresie przejściowym, a ostatnio wprowadziła mechanizm sprawiedliwej transformacji, aby pomóc pracownikom, takim jak ci w regionach węglowych, w uzyskaniu dostosowanego wsparcia finansowego i praktycznego.

Mechanizm Sprawiedliwej Transformacji

Kluczowym instrumentem wsparcia dla regionów węglowych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu jest ustanowienie mechanizmu sprawiedliwych przemian, którego celem jest zapewnienie sprawiedliwego przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu. Zapewni on ukierunkowane wsparcie, które pomoże zmobilizować co najmniej 100 mld euro w latach 2021-2027 w najbardziej dotkniętych regionach, aby złagodzić społeczno-ekonomiczne skutki transformacji.

W ramach Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji, z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, przydzielone zostanie 7,5 mld euro nowych środków unijnych, które państwa członkowskie będą mogły wykorzystać. Fundusz zapewni dotacje dla regionów w celu wsparcia pracowników w zakresie rozwoju umiejętności i szkoleń, pomoże przedsiębiorstwom, nowym firmom i inkubatorom w tworzeniu nowych możliwości gospodarczych oraz wesprze inwestycje w transformację w zakresie czystej energii.

Aby lepiej pomóc krajom i regionom UE w odblokowaniu wsparcia dostępnego w ramach Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji, Komisja Europejska uruchomiła Platformę Sprawiedliwej Transformacji. Opiera się ona na inicjatywie na rzecz unijnych regionów węglowych w okresie przejściowym, które nadal będą stanowić publiczne forum wymiany pomysłów i rozwiązań związanych z transformacją dla regionów węglowych, torfowych i łupkowych.

Ponadto Platforma sprawiedliwych przemian zapewni wsparcie techniczne i doradcze dla publicznych i prywatnych podmiotów w regionach węglowych i innych regionach o wysokiej emisji dwutlenku węgla, z łatwym dostępem do informacji na temat możliwości finansowania i źródeł pomocy technicznej. Platforma zagwarantuje, że 40 mld EUR zaproponowane w ramach Funduszu na rzecz sprawiedliwych przemian zostanie skierowane na właściwe projekty i że żaden region nie pozostanie w tyle. Będzie również wspierać dostęp do specjalnego programu w ramach InvestEU i instrumentu pożyczkowego dla sektora publicznego, które wraz z funduszem sprawiedliwych przemian tworzą trzy filary mechanizmu sprawiedliwych przemian.

Regiony węglowe UE w okresie przejściowym

Muzeum Śląskie w Katowicach jest dobrym przykładem na to, jak regionowi udało się przeorganizować miejsce wydobycia węgla i wykorzystać je do działalności kulturalnej, zachowując jednocześnie jego charakter i upamiętniając dumne dziedzictwo górnictwa węglowego, które przyniosło dobrobyt wielu pokoleniom w regionie.

Komisja Europejska zobowiązała się do wspierania unijnych regionów węglowych na całym kontynencie i uruchomiła w 2017 r., w ramach pakietu “Czysta energia dla całej Europy”, inicjatywę na rzecz regionów węglowych w okresie przejściowym. Jednym z kluczowych instrumentów tej inicjatywy w zakresie pomocy regionom węglowym UE jest program pomocy technicznej Sekretariatu dla regionów w okresie przejściowym (ang. START). START współpracuje z siedmioma regionami UE, które znajdują się w różnych okolicznościach. Opracował profile regionalne dla wszystkich tych regionów, opisując ich główne cechy charakterystyczne związane z procesem dekarbonizacji. Niektóre regiony są bardziej wiejskie, inne bardziej zurbanizowane, niektóre podejmują pierwsze kroki w kierunku dekarbonizacji, a inne już wykonały wielką pracę.

Robert Pollock, Starszy Doradca w Sekretariacie Inicjatywy na rzecz regionów węglowych w okresie przejściowym, powiedział:

„W pierwszej połowie 2020 roku poczyniliśmy znaczne postępy, szczególnie w odniesieniu do regionów Midlands w Irlandii, Asturii w Hiszpanii i Karlowych Warach w Czechach. Na podstawie naszych prac we wszystkich regionach START wyciągnęliśmy wnioski dotyczące warunków niezbędnych do osiągnięcia sprawiedliwej transformacji: koordynacja między różnymi szczeblami władzy; wspólny plan transformacji określający zarówno krótko-, jak i długoterminowe środki; zaangażowanie zainteresowanych społeczności; wykorzystanie dotychczasowych atutów w lokalnych gospodarkach; oraz zapewnienie zdolności do transformacji na szczeblu lokalnym i regionalnym”.

Pomoc techniczna dla Midlands w Irlandii zakończyła się we wrześniu 2020 r. udanym procesem konsultacji, w ramach którego wpłynęło ponad 150 zgłoszeń projektów. Ze względu na globalną pandemię COVID-19, zespół START i zespół ds. właśnie transformacji w regionie dostosowały swoje podejście i kontynuowały pracę w środowisku online. Wydaje się jednak, że to wyzwanie nie zmieniło zaangażowania społeczności lokalnych i udało im się stworzyć kompleksową bazę projektów, które odzwierciedlały zarówno oddolne podejście społeczności, jak i odgórne podejście władz regionalnych i krajowych. Projekty te odegrają kluczową rolę na drodze Midlands do dekarbonizacji.

Wiedza jest kluczem do sukcesu każdego regionu przechodzącego dekarbonizację, dlatego też Sekretariat produkuje materiały, które mają wspierać i inspirować regiony. Należą do nich m.in. zestawy narzędzi dotyczące np. rekultywacji i zmiany przeznaczenia środowiska lub strategii przejściowych, a także studia przypadków, takie jak elektrownia Matra na Węgrzech, czy platforma informacyjna dla obszarów poprzemysłowych i zdegradowanych na Śląsku w Polsce.

Wymiana pomiędzy zainteresowanymi stronami z regionów węglowych UE jest kolejną bardzo silną drogą transformacji, a inicjatywa regionów węglowych ułatwia takie dyskusje i wymianę poprzez spotkania i współpracę międzyregionalną.

Ten pakiet uzupełniających inicjatyw na rzecz sprawiedliwej transformacji, w połączeniu ze znacznym wsparciem finansowym i technicznym i/lub doradczym, pomoże w budowaniu dobrze prosperujących społeczności, o zrównoważonych, zorientowanych na przyszłość gospodarkach i społeczeństwach. Komisja Europejska koncentruje się na tym, aby ta sprawiedliwa transformacja przyniosła korzyści wszystkim i nie pozostawiła nikogo w tyle.

Źródło: KE
Fot. KE

55% – NOWY CEL REDUKCJI EMISJI NA 2030 ROK

Komisja Europejska będzie w tym tygodniu opowiadać się za 55% redukcją emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. i dążyć do zwiększenia udziału energii odnawialnej w ramach ambitnego planu osiągnięcia zerowej emisji netto do połowy wieku.

Dokumenty dot. nowego celu redukcji emisji zostaną przedstawione dnia 16 września, w ramach pierwszego orędzia przewodniczącej KE dot. stanu Unii.

Jak wskazuje dokument „Ograniczenie emisji o 55% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r. jest wykonalne z ekonomicznego punktu widzenia i korzystne dla Europy”. Nowy cel redukcji emisji na2030 r. jest głównym elementem Zielonego Ładu Komisji, który ma na celu uczynienie z Europy pierwszego na świecie kontynentu neutralnego dla klimatu do 2050 r.

Co ważne, wniosek Komisji nie będzie uzależniony od tego, czy inne kraje lub regiony podpiszą się pod podobnymi celami klimatycznymi.

Pomimo kryzysu COVID-19, Zielony Ład pozostaje “głównym priorytetem politycznym” przewodniczącej Komisji von der Leyena. „Kryzys zdrowotny wymaga pilnych działań, ale nasze wysiłki na rzecz rozwiązania jednego kryzysu nie mogą się spieszyć ani pogorszyć drugiego”, stwierdza się w dokumencie, ostrzegając, że „odkładanie działań na rzecz klimatu lub wycofywanie środków nie jest rozwiązaniem dla Unii Europejskiej”.

“Długoterminowe zakłócenia gospodarcze wynikające z bezczynności znacznie przewyższyłyby koszty inwestycji w ambitne działania w dziedzinie klimatu w chwili obecnej” – twierdzi władza wykonawcza UE.

Zmniejszenie emisji o 55% będzie wymagało zwiększenia ambicji UE we wszystkich dziedzinach, w tym w dziedzinie energii odnawialnej, której udział w koszyku energetycznym będzie musiał wzrosnąć do 38-40% do 2030 r., w porównaniu z obecnym celem 32% – mówi dokument.

Z drugiej strony, zużycie węgla musiałoby zostać zmniejszone o 70% w porównaniu z 2015 r., a ropy i gazu odpowiednio o ponad 30% i 25%. Jednak osiągnięcie tego celu stanowi również “poważne wyzwanie inwestycyjne” – przyznaje Komisja, stwierdzając, że będzie musiała “znacznie przyspieszyć działania” we wszystkich sektorach gospodarki – w tym w rolnictwie, leśnictwie, energetyce, a zwłaszcza w budynkach i transporcie, gdzie emisje w ostatnich latach nadal rosną.

Ogólnie rzecz biorąc, roczne inwestycje w czystą energię będą musiały wzrosnąć o “około 350 mld euro rocznie”, stwierdza się w dokumencie. Jednocześnie “przyspieszenie transformacji pomoże zmodernizować całą gospodarkę”, dodaje, stwierdzając, że przywództwo UE w zakresie zmian klimatu zapewni europejskim przedsiębiorstwom przewagę konkurencyjną na rynkach światowych.

Źródło: Euractiv
Fot. Pixabay

EEA: ZŁA JAKOŚĆ POWIETRZA PRZYCZYNIA SIĘ DO 13% ZGONÓW

Zanieczyszczenie powietrza, hałas, skutki zmian klimatu, takie jak fale upałów, i narażenie na groźne chemikalia prowadzą do złego stanu zdrowia mieszkańców Europy. Według gruntownej oceny zdrowia i środowiska, opublikowanej dziś przez Europejską Agencję Środowiska (EEA), zła jakość środowiska przyczynia się do 13% zgonów.

Poprawa zdrowia i samopoczucia obywateli Unii w czasie, gdy uwaga skupia się na walce z pandemią COVID-19 jest jeszcze ważniejsza niż dotychczas. Pandemia wyraźnie ujawnia złożone powiązania między środowiskiem, naszymi systemami społecznymi i zdrowiem.

Znaczny odsetek chorób występujących w Europie jest nadal przypisany zanieczyszczeniu środowiska powodowanemu przez działalność człowieka, według raportu EEA „Healthy environment, healthy lives: how the environment influences health and well-being in Europe” („Zdrowe środowisko, zdrowe życie: jak środowisko w Europie wpływa na zdrowie i samopoczucie”). Raport, bazujący w znacznym stopniu na danych Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących przyczyn zgonów i zachorowań, podkreśla, że jakość europejskiego środowiska ma kluczowy wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Pokazuje on, jak deprywacja społeczna, niezdrowe nawyki i zmiany demograficzne w Europie oddziałują na zdrowie środowiskowe, co najbardziej odczuwają osoby szczególnie wrażliwe.

„Stan środowiska i zdrowie naszej populacji są ze sobą wyraźnie powiązane. Wszyscy musimy zrozumieć, że dbając o naszą planetę, ocalamy nie tylko ekosystemy, lecz także życie, zwłaszcza osób najbardziej wrażliwych. Takie jest podejście Unii Europejskiej, a dzięki nowej strategii na rzecz bioróżnorodności, planowi działania dotyczącemu gospodarki o obiegu zamkniętym i innym, nadchodzącym inicjatywom zmierzamy do zbudowania prężniejszej i zdrowszej Europy dla jej obywateli i nie tylko” — stwierdził Virginijus Sinkevičius, komisarz ds. środowiska, oceanów i rybołówstwa.

„Pandemia COVID-19 to kolejny już sygnał ostrzegawczy, uświadamiający nam dotkliwie związek między naszymi ekosystemami a stanem naszego zdrowia. Musimy stawić czoła faktom: sposób, w jaki żyjemy, konsumujemy i wytwarzamy, jest szkodliwy dla klimatu i odbija się negatywnie na naszym zdrowiu. Począwszy od strategii „od pola do stołu” , która ma zapewnić Europie zdrową żywność ze zrównoważonych źródeł, a na planie walki z rakiem skończywszy, mocno zaangażowaliśmy się w ochronę zdrowia naszych obywateli i naszej planety” — powiedziała Stella Kyriakides, komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności.

„Choć widzimy poprawę stanu środowiska w Europie i silny nacisk na zrównoważoną przyszłość w Zielonym Ładzie, to raport pokazuje, że w celu ochrony najbardziej wrażliwych osób w naszym społeczeństwie konieczne jest zdecydowane działanie — ponieważ ubóstwu często towarzyszą życie w złych warunkach środowiskowych i zły stan zdrowia. Odpowiednia reakcja na te powiązania musi stanowić część zintegrowanej strategii na rzecz sprzyjającej włączeniu społecznemu, bardziej zrównoważonej Europy” — podkreślił Hans Bruyninckx, dyrektor wykonawczy EEA.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

SEMINARIUM RHC-ETIP JUŻ 15 WRZEŚNIA

Seminarium internetowe RHC-ETIP na temat strategicznego planu badań naukowych i innowacji w dziedzinie ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii odbędzie się online w dniu 15 września.

Sekretariat Europejskiej Platformy Technologicznej i Innowacyjnej w zakresie ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii (RHC ETIP) organizuje webinarium w celu uzyskania Państwa opinii na temat priorytetów w zakresie badań i innowacji w sektorze ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, które mają zostać włączone do następnego programu ramowego.

Webinarium RHC-ETIP na temat strategicznego planu badań i innowacji w dziedzinie ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii (SRIA) w dniu 15 września 2020 r. o godz. 10.30 CEST.

Przy tej okazji przedstawiciele platformy przedstawią projekt SRIA RHC ETIP dla systemu obniżonej emisyjności do 2050 r., podkreślając kluczowe priorytety i wyzwania związane z osiągnięciem 100% odnawialnej przyszłości w 4 kluczowych sektorach (budynki, miasta, okręgi i przemysł), ale także w kwestiach międzysektorowych.

Program seminarium internetowego jest następujący:

  1. Uwagi wstępne – Javier Urchueguía, przewodniczący RHC-ETIP.
  2. Wprowadzenie do RHC-ETIP i SRIA – Irene di Padua, Solar Heat Europe.
  3. Prezentacja priorytetów w zakresie badań i innowacji:
    • Oyvind Skreiberg, HWG 100% RE Budynki,
    • Russel McKenna, HWG 100% RE Miasta,
    • Sophie Knoetter, HWG 100% RE Przemysł,
    • Ralf-Roman Schmit, HWG 100% RE Dzielnice,
    • Andrej Misech, priorytety międzysektorowe.
  4. Otwarta dyskusja z publicznością moderowaną przez Javiera Urchuegię.
  5. Uwagi końcowe.

Publiczność zostanie zaproszona do wzięcia aktywnego udziału i omówienia dodatkowych informacji i opinii. Strategiczny program badań i innowacji w ramach RHC-ETIP zostanie zaprezentowany podczas imprezy “100% odnawialne ogrzewanie i chłodzenie na rzecz zrównoważonej przyszłości – 100% RHC Event 2020”, która odbędzie się 15 października.

Link do rejestracji na wydarzenie.

Źródło: RHC
Fot. RHC

ZAKTUALIZOWANA DUŃSKA BIAŁA KSIĘGA W SPRAWIE CIEPŁOWNICTWA SIECIOWEGO

Dania ma długą historię korzystania z energii sieciowej. Obecnie dwie trzecie duńskich gospodarstw domowych zaopatruje się w energię cieplną za pomocą sieci ciepłowniczej, a w niektórych regionach, takich jak Kopenhaga, udział ten wynosi aż 98%.

W jaki sposób dotarła do tego miejsca? I jaka będzie przyszłość? Historia rozpoczęła się w 1973 roku, kiedy to wysokie ceny energii sprawiły, że Dania skupiła się na budowaniu swojej niezależności paliwowej oraz promocji efektywności energetycznej. W latach 80-tych XX wieku krajowe planowanie energetyczne odbywało się na terenie całego kraju, włączając w to strefy, których celem było stworzenie wydajnych, niskoemisyjnych systemów. W latach 90-tych wprowadzono szereg dotacji wspierających ciepłownictwo sieciowe i energetykę odnawialną.

W 2019 kraj ogłosił ambitny cel polityczny polegający na ograniczeniu emisji CO2 o 70% do 2030 roku. Oczekuje się, że do 2030 r, 100% duńskiej energii będzie dostarczana przez „zielone źródła”.

Ostatnio wydana Biała Księga opiera się na kompetencjach zgromadzonych dzięki ponad 100-letniemu doświadczeniu w zakresie energii z okręgów w Danii i na całym świecie. Podkreślono w niej między innymi co należy wziąć pod uwagę, pragnąc rozszerzyć wykorzystanie energii z okręgów, takie jak system, ramy regulacyjne, planowanie, efektywność i elastyczność źródeł energii, magazynowanie i perspektywy na przyszłość, poprzez uwzględnienie odpowiednich doświadczeń z całego świata.

Źródło: Euroheat & Power
Fot. Euroheat & Power