Home Archive by category Bruksela

Bruksela

UNIJNA KOMISARZ DS. ENERGII W EC SIEKIERKI

Podczas wizyty w Warszawie, unijna komisarz ds. energii Kadri Simson, spotkała się z minister klimatu i środowiska Anną Moskwą. Wspólnie zwiedziły warszawską elektrociepłownię Siekierki oraz miały okazję porozmawiać na temat bezpieczeństwa energetycznego Europy w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę i stojących przed Polską wyzwań, związanych z transformacją ciepłownictwa. Spotkanie miało miejsce 26 kwietnia 2022 r.

Minister Moskwa przedstawiła komisarz Simson polską strategię uniezależnienia się od rosyjskich węglowodorów oraz przygotowywany przez nasz kraj projekt „rosyjskiego ETS”.

Dzięki wieloletnim, konsekwentnie prowadzonym inwestycjom, jesteśmy gotowi na pełne sankcje surowcowe, a co za tym idzie – pełne uniezależnienie się od surowców z Federacji Rosyjskiej. Jednocześnie rozumiemy, że nie wszystkie państwa są w tak komfortowej sytuacji. Apelujemy, by dokonały one rewizji swoich polityk energetycznych. Na kolejnym posiedzeniu Rady Europejskiej będziemy proponować wprowadzenie „rosyjskiego ETS”, czyli systemu wzorowanego na tym, związanym z procesem dekarbonizacji. Uważamy, że bezpieczeństwo i pełna niezależność energetyczna powinna być tak samo ważna, jak nasze ambicje dotyczące zero- i niskoemisyjności – powiedziała minister Anna Moskwa.

Szefowa resortu klimatu i środowiska w rozmowie z komisarz Simson podkreśliła również plany Polski odnośnie zwiększenia udziału w miksie energetycznym OZE.

Rozpoczęliśmy proces aktualizacji Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. Jednym z głównych elementów naszych prac, poza wzmocnieniem filaru niezależności i suwerenności, jest zwiększenie ilości odnawialnych źródeł energii działających w Polsce. Mimo, że OZE rozwija się u nas bardzo dobrze – przekroczyliśmy wyznaczony na rok 2021 cel 15 proc., to chcemy jeszcze bardziej przyśpieszyć ich rozwój, zwiększając finansowanie. Jednocześnie, żeby źródła te mogły się rozwijać, potrzebujemy stabilnych mocy. Dziś są to w Polsce węgiel i gaz, a docelowo atom – mówiła minister klimatu i środowiska.

W tym kontekście minister Anna Moskwa położyła duży nacisk na kwestie związane z modernizacją ciepłownictwa systemowego.

Te stabilne moce są szczególnie ważne w miejscach takich jak to – elektrociepłownia Siekierki. Planując transformację nie możemy brać pod uwagę jakiejkolwiek sytuacji, która zagrażałaby bezpieczeństwu dostaw zarówno wody, jak i ciepła do naszych domów. Dlatego przyglądamy się wszystkich technologiom, które pozwolą nam modernizować ciepłownictwo systemowe, z którego korzysta dziś 15 mln obywateli – podkreśliła minister.

Źródło: MKiŚ

ROZWÓJ SEKTORA CIEPŁOWNICZEGO ZAPEWNI POPRAWĘ JAKOŚCI POWIETRZA

Ze względu na obecną sytuację geopolityczną, wszystkie tematy związane z energią należy rozpatrywać również w kontekście wojny na Ukrainie. Unia Europejska, jako wspólnota oparta na zdrowych zasadach etycznych, powinna zwracać szczególną uwagę na wartości moralne. Dlatego też kierunki polityki energetycznej, zwłaszcza w zakresie nośników i źródeł energii, powinny być wyznaczane w sposób wysoce odpowiedzialny. Niech zróżnicowany miks energetyczny i szeroki wachlarz kierunków dostaw energii będzie naszą bronią, nowym symbolem rozpoznawczym UE.

Jakość powietrza – jedno z głównych wyzwań

W debatach publicznych często słyszy się, że za smog i złą jakość powietrza odpowiadają elektrownie. Należy jednak podkreślić, że jest to stwierdzenie nieprawdziwe. Od kilkunastu lat sektor energetyczny przechodzi transformację, której motorem jest ochrona środowiska i klimatu oraz troska o zdrowie ludzi.

Polskie grupy energetyczne podejmują liczne inicjatywy mające na celu zapobieganie i ograniczanie negatywnego wpływu sektora na środowisko naturalne. Przyniosło to wymierne efekty. W ciągu ostatniej dekady Polska nie tylko znacząco ograniczyła emisje, ale także zwiększyła produkcję energii ze źródeł odnawialnych. Co więcej, Polska przekroczyła cel wyznaczony na rok 2020 w zakresie udziału energii odnawialnej. Dowodzi to, że Polska bardzo poważnie traktuje transformację energetyczną i wypełnia swoje zobowiązania w zakresie redukcji emisji, a w konsekwencji poprawy jakości powietrza.

Należy jednak podkreślić, że sektor ciepłowniczy to coś więcej niż tylko ciepłownictwo komunalne. W Europie nadal istnieje pewien udział indywidualnych źródeł ogrzewania, które mają największy wpływ na jakość powietrza.

Rola ciepłownictwa sieciowego

Wymiana starych, nieefektywnych źródeł ogrzewania w gospodarstwach domowych powinna być traktowana priorytetowo. Jednym ze sposobów jest instalacja nowych indywidualnych źródeł ogrzewania o jak najniższej emisji, ale istnieje też alternatywne rozwiązanie, które może zapewnić sektor energetyczny. Atrakcyjną i efektywną opcją jest ciepłownictwo komunalne.

Należy pamiętać, że ciepłownictwo komunalne opiera się na ciepłowniach i elektrociepłowniach, które muszą spełniać surowe wymagania środowiskowe określone przez prawo unijne. Jest to bardzo efektywna technologia, przeznaczona głównie dla obszarów zurbanizowanych. Dlatego zaspokajanie potrzeb cieplnych powinno odbywać się przede wszystkim z wykorzystaniem ciepła sieciowego, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe. Model ten zapewnia wysoką efektywność wykorzystania paliw, podnosi standard życia mieszkańców oraz zmniejsza problem emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Warto zaznaczyć, że w Polsce istnieje dobrze rozwinięty system ciepłowniczy – około 40% gospodarstw domowych jest podłączonych do sieci ciepłowniczych.

Pakiet “Fit for 55

Pakiet “Fit for 55” powinien właściwie odzwierciedlać rolę systemów ciepłowniczych – w szczególności ciepłownictwa komunalnego – w walce ze smogiem zimowym. Zgadzamy się z Komisją, że sektor ciepłowniczy ma potencjał, aby aktywnie przyczynić się do osiągnięcia celów klimatycznych UE, ale należy zapewnić odpowiedni okres przejściowy.

Dlatego harmonogram z wymogami dotyczącymi efektywnego ciepłownictwa przedstawiony w przekształconej Dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej powinien również zapewnić odpowiedni czas na dostosowanie planów inwestycyjnych. Ze względu na długi czas trwania procesów inwestycyjnych w energetyce oraz konieczność transformacji systemu przy jednoczesnym utrzymaniu rozsądnych i społecznie akceptowanych cen ciepła z nowych źródeł, proponujemy wprowadzenie od 2030 roku nowej definicji efektywnego systemu ciepłowniczego oraz wycofanie warunku kwalifikowalności dla wysokosprawnej kogeneracji. W przeciwnym razie dalszy rozwój systemów ciepłowniczych może być bardzo trudny, a w konsekwencji poprawa jakości powietrza będzie poważnie utrudniona.

Kolejną kwestią mającą wpływ na rozwój ciepłownictwa w Polsce jest trwająca rewizja dyrektywy EU ETS. Warto zauważyć, że Komisja Europejska zaproponowała rewizję systemu benchmarków poprzez przyspieszenie wycofywania darmowych uprawnień i zwiększenie ich wartości z 1,6% do 2,5%. Propozycja ta jest szczególnie niepokojąca dla Polski, gdyż jej realizacja może utrudnić skuteczne wycofywanie węgla z sektora ciepłowniczego. Mamy nadzieję, że europejscy prawodawcy odpowiedzialni za rewizję systemu EU ETS, w szczególności Parlament Europejski, wezmą tę kwestię pod uwagę.

Jeśli chodzi o rewizję dyrektywy o odnawialnych źródłach energii, jesteśmy zaniepokojeni możliwym rozszerzeniem kryteriów zrównoważonego rozwoju dla paliw z biomasy. Naszym zdaniem dalsze zaostrzenie tych kryteriów może utrudnić osiągnięcie celu związanego z wykorzystaniem energii odnawialnej do ogrzewania i chłodzenia.

Sprawiedliwa i innowacyjna transformacja

Polski sektor ciepłowniczy stoi przed ogromnymi wyzwaniami, ale proces transformacji już się rozpoczął.  Członkowie PKEE, w tym TAURON, są aktywnie zaangażowani w transformację systemów ciepłowniczych. W trakcie realizacji jest wiele projektów, których celem jest zastąpienie elektrowni węglowych źródłami ciepła emitującymi mniej CO2, takimi jak elektrociepłownie na gaz ziemny lub biomasę. Warto podkreślić, że w ostatnich latach Polska podjęła ogromne wysiłki w celu dywersyfikacji źródeł importu gazu ziemnego.

Interesuje nas również wodór, który prawdopodobnie będzie odgrywał ważną rolę w przyszłości. Jako przykład tego, co TAURON robi w tym zakresie, mogę podać projekt pod nazwą Polska Wodorowa. Celem tego projektu jest utworzenie konsorcjum łączącego potencjał naukowy i przemysłowy, którego kompetencje mogą objąć cały łańcuch wartości wodoru. Ekologiczny wodór będzie wówczas wykorzystywany głównie, choć nie tylko, we flotach autobusowych i przyczyni się do ograniczenia emisji spalin w polskich miastach. Projekt jest zgodny z założeniami programu IPCEI (Important Projects of Common European Interest) i został złożony do tego programu w marcu 2021 r.

To tylko jeden z przykładów, ale w Grupie TAURON mamy więcej innowacyjnych projektów. W najbliższym czasie planujemy prowadzenie nowych projektów związanych z przyszłościowymi technologiami.

Potrzeba stabilnych i przewidywalnych ram prawnych

Polski sektor energetyczny będzie nadal wspierał poprawę jakości powietrza, a także realizację celów klimatycznych UE. Mamy świadomość, że transformacja sektora elektroenergetycznego i ciepłowniczego jest konieczna, chcemy ją przeprowadzić i mamy wiele pomysłów, jak to zrobić. Jednocześnie jednak apelujemy o stabilne i przewidywalne ramy prawne, które umożliwią transformację w rozsądnym tempie.

Źródło: EURACTIV

UE STAWIA NA LOKALNE PLANOWANIE W CELU POBUDZENIA ROZWOJU SIECI CIEPŁOWNICZYCH

Projekt przepisów unijnych nakłada na wszystkie gminy powyżej 50 tys. mieszkańców obowiązek opracowania map drogowych dotyczących dekarbonizacji ciepłownictwa i chłodnictwa.

Sieci ciepłownicze – rury z gorącą wodą biegnące pod ziemią – zaopatrują miliony domów w miastach w całej Europie, stanowiąc około 10% unijnego rynku ciepła.

W miarę jak Europa stara się odzwyczaić od węgla i gazu, przestawienie tych sieci na źródła odnawialne staje się pilnym priorytetem.

„Jeśli przyjrzeć się trendom inwestycyjnym w całej Europie, wszystkie miasta z ambitnymi programami energetycznymi i klimatycznymi zamierzają rozwijać ciepłownictwo sieciowe” – powiedział Birger Lauersen, prezes Euroheat & Power, stowarzyszenia reprezentującego sektor ciepłowniczy w Brukseli.

„Projekty te w dużej mierze opierają się na odnawialnych źródłach energii i cieple odpadowym, pochodzącym zazwyczaj z przemysłu lub sektora usługowego, np. centrów danych” – powiedział w wywiadzie dla EURACTIV.

Jak podaje Euroheat & Power, ciepłownictwo sieciowe w Europie opiera się obecnie głównie na paliwach kopalnych – gaz ziemny i węgiel stanowią odpowiednio około 30% i 26% mieszanki paliwowej. Przejście na czyste źródła energii jest procesem powolnym: do czerwca stowarzyszenie ma opracować plan dekarbonizacji sektora do 2050 roku.

Jak wynika z projektu badawczego finansowanego przez UE, jednym z niewykorzystanych źródeł energii jest ciepło odpadowe z przemysłu ciężkiego, takiego jak huty czy zakłady petrochemiczne, które mogłoby zaoszczędzić cały gaz ziemny wykorzystywany obecnie do ogrzewania budynków w Europie.

Zbieranie ciepła odpadowego i dostarczanie go do gospodarstw domowych wymaga jednak zbudowania sieci podziemnych rur, co zdaniem Lauersena jest procesem najeżonym trudnościami politycznymi i administracyjnymi.

Lauersen powiedział: “W ciepłownictwie chodzi przede wszystkim o kontekst: trzeba zmobilizować miasta, regiony, właścicieli budynków, inwestorów, producentów ciepła odpadowego i tak dalej” – powiedział Lauersen, wyjaśniając, że tego rodzaju projekty są bardziej skomplikowane niż duże farmy wiatrowe.

“W przypadku ciepłownictwa sieciowego trzeba na każdym kroku angażować władze lokalne w rozwiązywanie problemów, ponieważ aby zbudować infrastrukturę, trzeba kopać w ziemi” – powiedział, ostrzegając jednocześnie, że “luki występują głównie w państwach członkowskich, a nie na poziomie UE”.

Komisja Europejska stara się zająć tym problemem. Zgodnie z przedstawioną w ubiegłym roku propozycją zmiany dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (EED), wszystkie gminy powyżej 50 tys. mieszkańców będą zobowiązane do przygotowania lokalnych planów ogrzewania i chłodzenia.

Plany te będą opierać się na danych przedstawionych w “kompleksowej ocenie ogrzewania i chłodzenia” przygotowanej przez każde państwo UE w ramach krajowych planów energetycznych i klimatycznych przedkładanych co roku Komisji Europejskiej.

“Jest to bardzo ważne, ponieważ bardzo często brakuje nam wiedzy o sytuacji i potencjale” – powiedziała Claudia Canevari, urzędniczka pracująca w departamencie energii Komisji Europejskiej, która zabrała głos podczas niedawnego spotkania z EURACTIV.

Inni zgadzają się, że plany krajowe będą miały kluczowe znaczenie dla krajów UE w rozwoju systemów ogrzewania i chłodzenia opartych na odnawialnych źródłach energii. “Potrzebne będzie zintegrowane planowanie na poziomie lokalnym, w którym uwzględniony zostanie cały system energetyczny” – powiedział Hans Korteweg, dyrektor zarządzający COGEN Europe, stowarzyszenia branżowego reprezentującego przemysł kogeneracyjny.

Zdaniem Kortewega plany krajowe powinny uwzględniać wszystkie dostępne zasoby – pochodzące z ciepła odpadowego, energii elektrycznej lub sieci gazowych – w celu “maksymalizacji wykorzystania źródeł odnawialnych we wszystkich wektorach energii i zapewnienia ich efektywnego wykorzystania”.

Zmniejszanie ryzyka inwestycji: nie chodzi tylko o pieniądze

Niezależnie od rodzaju paliwa, realizacja projektów zwykle wymaga czasu, ponieważ sieci ciepłownicze charakteryzują się wysokimi kosztami początkowymi i długimi okresami zwrotu. A pieniądze nie są największym problemem.

“Zasadniczo pieniądze już są” – powiedział Lauersen, zauważając, że fundusze private equity i fundusze emerytalne są bardzo zainteresowane projektami ciepłowniczymi ze względu na ich długoterminowe zaangażowanie.

“Brakuje jednak nie tyle pieniędzy, co umiejętności radzenia sobie z ryzykiem, ponieważ są to inwestycje długoterminowe” – dodał.

Projekty ciepłownicze mogą konkurować z innymi rozwiązaniami grzewczymi, takimi jak indywidualne pompy ciepła czy nowe farmy wiatrowe, których realizacja zajmuje mniej czasu i które cieszą się większym zainteresowaniem decydentów.

“Może się zdarzyć, że po uruchomieniu sieci ciepłowniczej nagle zabraknie klientów, ponieważ ceny gazu lub energii elektrycznej będą zbyt niskie” – powiedział Lauersen. “To część ryzyka”.

Inni zgadzają się, że ogrzewanie komunalne jest lepszym rozwiązaniem, jeśli chodzi o obsługę mas.

W samych Niemczech do 2030 roku potrzeba “co najmniej miliarda euro dotacji rocznie”, aby rozbudować sieci, powiedział Andrej Jentsch, kierownik programu IEA DHC, centrum międzynarodowych badań nad ciepłownictwem Międzynarodowej Agencji Energii.

“Bez ciepłownictwa i chłodzenia jest bardzo prawdopodobne, że dostawy ciepła będą znacznie droższe” – powiedział podczas spotkania z EURACTIV.

Jentsch pochwalił działania Komisji Europejskiej na rzecz dekarbonizacji ciepłownictwa, mówiąc, że wojna na Ukrainie daje UE wiele powodów do szybkiego odejścia od węgla i gazu. Przestrzegł jednak przed nadmiernym skupieniem się na szybkich indywidualnych rozwiązaniach grzewczych.

Podczas gdy pompy ciepła “mogą być wykonalne na obszarach wiejskich lub podmiejskich”, stwierdził, że “miasta o dużej gęstości zaludnienia powinny mieć możliwość podłączenia do miejskiego systemu ciepłowniczego”.

Według niego pewność prawna ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia terminowej realizacji projektów. “W Niemczech mieliśmy do czynienia z problemami związanymi z ciągle zmieniającymi się przepisami, co powodowało niepewność inwestycji” – powiedział Jentsch.

“Gdybyśmy więc mieli ramy prawne, które gwarantowałyby, że będą obowiązywać przez pewien czas, a przynajmniej nie pogorszą sytuacji ekonomicznej, byłoby to bardzo pomocne” – dodał.

Źródło: EURACTIV

DO 80 TYS. ZŁ DOTACJI NA PRZYGOTOWANIE WNIOSKU DO PROGRAMU LIFE – RUSZA INKUBATOR WNIOSKÓW LIFE

Już od 16 marca br. beneficjenci będę mogli aplikować o dotację w ramach Inkubatora wniosków LIFE, instrumentu finansowego dostępnego w programie priorytetowym pn.: „Współfinansowanie programu LIFE Część 1) Wsparcie krajowe projektów LIFE w perspektywie finansowej 2021-2027”.

Jak wyjaśnia Anna Moskwa, szefowa resortu klimatu  i środowiska, w nowej perspektywie finansowej Program LIFE wspiera transformację w kierunku gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów, niskoemisyjnej i odpornej na zmiany klimatu.

– To program, który przyczynia się także do ochrony i poprawy jakości środowiska oraz do zatrzymywania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej. Co ważne z punktu widzenia potencjalnych beneficjentów, dzięki programowi LIFE można nie tylko w praktyce wykorzystać osiągnięcia naukowe na rzecz klimatu, czy przetestować innowacyjne rozwiązania w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym, ochrony  powietrza, wody i gleby, ale także zdobyć pierwsze doświadczenia we współpracy międzynarodowej i promocji innowacyjnych produktów na rynku unijnym – podkreśla minister Moskwa.

– Inkubator LIFE to wyjątkowa oferta pomagająca polskim podmiotom przygotować wysokiej jakości wnioski,  konkurujące z aplikacjami składanymi do LIFE z całej Europy. NFOŚiGW po raz trzeci udostępnia środki na pisanie wniosków. Już dziś serdecznie zapraszam do aplikowania, licząc, że taka wymierna pomoc przełoży się na liczbę skutecznie złożonych aplikacji – zachęca do udziału Paweł Mirowski, p.o. prezesa NFOŚiGW.

Terminy naboru wniosków

Wnioski w naborze ciągłym należy składać w terminie od 16.03.2022 r. do 29.07.2022 r. w następujących etapach:

  • Etap 1 – od 16.03.2022 r. do 29.04.2022 r.
  • Etap 2 – od 30.04.2022 r. do 15.06.2022 r.
  • Etap 3 – od 16.06.2022 r. do 29.07.2022 r.

Etap 1   dla wnioskodawców, którzy są już zdecydowani na aplikowanie w tegorocznym naborze LIFE w ramach trzech podprogramów LIFE: przyrodniczego, środowiskowego i klimatycznego.

Etap 2   przeznaczony, oprócz wnioskodawców powyższych podprogramów, którzy później podejmą decyzję o składaniu wniosków, dla wnioskodawców do podprogramu CET – Przejście na czystą energię. Termin etapu wynika z planowanego na 17 maja 2022 r. ogłoszenia naboru LIFE, w którym to terminie zostanie przedstawiona szczegółowa tematyka projektów CET.

Etap 3   będzie szansą na aplikowanie o dofinansowanie dla wnioskodawców, którzy późno zdecydują się na pisanie i składanie wniosków do LIFE.

Już wkrótce NFOŚiGW opublikuje na swojej stronie internetowej zaproszenie na serię webinariów przygotowujących Wnioskodawców do złożenia wniosku w ramach Inkubatora wniosków LIFE.

Warunki dofinansowania

Beneficjenci:inne niż państwowe jednostki budżetowe podmioty mogące korzystać ze środków LIFE
Maksymalna kwota dofinansowania:do 80 tys. zł
Minimalna kwota dofinansowania:50 tys. zł z wyjątkami wskazanymi w programie priorytetowym
Wypłaty:4 etapy uzależnione od zaawansowania procesu pozyskiwania środków KE (pierwsza, po zawarciu umowy z NFOŚiGW)
Sposób rozliczeniaryczałt, bez zbędnych formalności
Przeznaczenie środków:Wszystkie działania niezbędne do przygotowania przedsięwzięcia oraz napisania i złożenia wniosku do Programu LIFE

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, będący Krajowym Punktem Kontaktowym Programu LIFE, zachęca do sięgania po środki dostępne w ramach Programu LIFE w obecnej perspektywie finansowej.

NFOŚiGW oferuje potencjalnym beneficjentom szerokie wsparcie w całym procesie aplikowania o środki LIFE. Dzięki montażowi finansowemu środków z Programu LIFE (60%) i NFOŚiGW (35%) można liczyć na dofinansowanie w formie dotacji nawet do 95% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia, a wsparcie KE nie jest traktowane jako pomoc publiczna. Jednak w latach kolejnych wsparcie ze strony NFOŚiGW dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych będzie stopniowo malało, po 5% co dwa lata, do poziomu 20% kosztów kwalifikowanych w 2027 roku.

Dodatkowo Narodowy Fundusz wspiera potencjalnych beneficjentów merytorycznie m.in. w formie szkoleń i indywidualnych konsultacji. Dzięki zaangażowaniu wnioskodawców oraz naszej ofercie, w naborze 2021 roku Polska była na 4 miejscu w Europie pod względem liczby złożonych wniosków do Programu LIFE, o czym informowaliśmy tutaj

Szczegóły dotyczące naboru można znaleźć tutaj.

Zachęcamy także do zapoznania się ze szczegółami dotyczącymi Programu LIFE dostępnymi na stronie internetowej NFOŚiGW i zapisania się do Newslettera LIFE. Do dyspozycji są także ciekawe materiały ze szkoleń z udziałem Przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz polskich i zagranicznych Beneficjentów zamieszczane na platformie YouTube.

źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

PALIWA Z ODPADÓW POZA SYSTEMEM EU ETS?

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zajęło stanowisko w sprawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 (EU ETS) dla paliwa pochodzącego ze strumienia odpadów komunalnych. Czy odzysk energii z odpadów komunalnych nie będzie objęty ETS? Szczegóły przedstawione będą 16 lutego podczas konferencji „Modernizacja źródeł ciepła (ciepłowni i elektrociepłowni) w kierunku energetycznego wykorzystania odpadów”.

W zgodnej ocenie Departamentu Ciepłownictwa, Departamentu Gospodarki Odpadami oraz Departamentu Strategii i Planowania Transformacji Klimatycznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska, paliwa pochodzące ze strumieni odpadów komunalnych nie powinny być objęte ETS. To ważny sygnał dla wszystkich planujących budowę instalacji z termicznym odzyskiem energii z odpadów. Na stanowisko w tej sprawie czekała zarówno branża ciepłownicza, jak i odpadowa. Nie ma co ukrywać, że wszystkie strony przyjęły tę informację w sposób entuzjastyczny. Szczegóły tego dokumentu będzie można poznać podczas konferencji „Modernizacja źródeł ciepła (ciepłowni i elektrociepłowni) w kierunku energetycznego wykorzystania odpadów”, która odbędzie się w formule on-line 16 lutego 2022 r.

Zgodne stanowisko resortu

Informacja o stanowisku resortu klimatu na temat nieobejmowania paliw pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych systemem ETS przekazane zostało podczas wczorajszego (9.02.2022 r.) spotkania w MKiŚ dotyczącego Termicznego Przekształcania Odpadów. Mówił na ten temat m.in. Piotr Sprzączak, dyrektor Departamentu Ciepłownictwa. Na spotkaniu obecni byli także inni przedstawiciele resortu – Joanna Darska, zastępca dyrektora w Departamencie Gospodarki Odpadami i Paweł Różycki, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Planowania Transformacji Klimatycznej, NFOŚiGW oraz reprezentanci izb zrzeszających przedsiębiorstwa branży ciepłowniczej i gospodarki odpadami oraz samorządu terytorialnego.

Wszystko o modernizacji źródeł ciepła

Podczas konferencji 16 lutego szerzej zostanie przedstawiona nie tylko informacja dotyczącą zasad funkcjonowania systemu EU ETS oraz stanowiska w tej sprawie resortu klimatu i środowiska. Nie zabraknie także m.in. tematów związanych z planowanymi działaniami w obszarze taksonomii oraz projektu Fit for 55. Konferencja organizowana jest przez Abrys we współpracy z Izbą Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie i skierowana jest do wszystkich ciepłowni planujących w najbliższych latach modernizację swoich instalacji.

Wśród zaplanowanych tematów znajdą się także m.in.: wykorzystanie w ciepłownictwie systemowym termicznego przetwarzanie odpadów; taksonomia i jej wpływ na plany modernizacji elektrociepłowni w kierunku zasilania paliwem z odpadów; udział i wpływ organizacji ekologicznych w procesie budowy lub modernizacji instalacji w świetle nowelizacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zwiększenie finansowego wsparcia dla budowy i modernizacji instalacji odzysku energii z odpadów; finansowe, eksperckie i ekologiczne doradztwo w zakresie wykorzystania odpadów w energetyce; budowa i funkcjonowanie ITPOK w małym mieście oraz odzysk ciepła z kondensacji gazów spalinowych z ITPOK z oczyszczaniem kondensatu.

Rejestracji na konferencję można dokonać poprzez stronę internetową https://modernizacjacieplowni.abrys.pl/

W konferencji bezpłatnie mogą uczestniczyć reprezentanci JST (urzędów miast i gmin, wydziałów gospodarki komunalnej, wydziału ochrony środowiska), Urzędów Marszałkowskich i Wojewódzkich, Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska oraz Inspekcji Ochrony Środowiska, a także przedstawicieli państwowych uczelni.

Źródło: portalkomunalny.pl

Fot: portalkomunalny.pl

ENERGIA JEST NADAL WAŻNYM ZASOBEM

Europejski system energetyczny stoi w obliczu poważnego wyzwania związanego z adekwatnością. Kwestia ta nie może być marginalizowana, jeśli stały dostęp do energii elektrycznej ma być nadal zagwarantowany.

Europejski sektor energetyczny zmienia się bardzo szybko. Sektor energetyczny stał się liderem w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, aby umożliwić osiągnięcie celów klimatycznych UE. Jednak jego główny obowiązek pozostaje niezmienny – dostarczanie energii elektrycznej do odbiorców w sposób nieprzerwany i bezpieczny oraz po akceptowalnych i rozsądnych cenach. Dlatego tak ważna jest odpowiednia zdolność systemu elektroenergetycznego. Zagrożenie niewystarczalnością mocy wynika z wycofywania znacznych ilości mocy z europejskiego systemu elektroenergetycznego. Na przykład Niemcy i Belgia zamykają elektrownie jądrowe, a wiele państw członkowskich wycofuje się z węgla. W konsekwencji wiele krajów UE może stanąć w obliczu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw.

Odchodzenie od węgla jest ogromnym wyzwaniem dla Polski, gdyż udział elektrowni węglowych w miksie energetycznym nadal wynosi ponad 70%. Proces transformacji powinien być przeprowadzony stopniowo i efektywnie kosztowo, aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw do odbiorców końcowych.

W Polsce największe firmy energetyczne rozwijają na szeroką skalę projekty wiatrowe i fotowoltaiczne. Jednak ze względu na obecne ograniczenia techniczne, źródła zależne od pogody nie są w stanie rozwiązać wszystkich problemów z wystarczalnością w szczytach zapotrzebowania. Nowoczesny system energetyczny potrzebuje elastycznych, komplementarnych rozwiązań, takich jak magazynowanie energii elektrycznej, reakcja na popyt czy wodór. Rola tych środków będzie nadal wzrastać.

Niemniej jednak technologie takie jak magazynowanie energii elektrycznej na dużą skalę i wykorzystywanie nadwyżek energii elektrycznej do produkcji ekologicznego wodoru są obecnie na zbyt wczesnym etapie, aby mogły stanowić podstawę dla ważnej kwestii zapewnienia wystarczalności mocy wytwórczych. Jeśli okaże się, że nie spełnią one oczekiwań, wielu państwom członkowskim mogą grozić niedobory energii elektrycznej. Aby utrzymać odpowiedni poziom bezpieczeństwa dostaw, moc, która jest usuwana z systemu, musi być jednocześnie zastępowana nowymi, stabilnymi, elastycznymi i wydajnymi źródłami niskoemisyjnymi.

Bez gazu ziemnego i energetyki jądrowej transformacja sektora energetycznego nie będzie możliwa. Obiekty te odgrywają kluczową rolę w polskiej strategii energetycznej. Gaz ziemny jest paliwem przejściowym, szczególnie ważnym w perspektywie krótko- i średnioterminowej, natomiast bloki jądrowe mogą zapewnić zeroemisyjną energię elektryczną w perspektywie długoterminowej.

Pakiet legislacyjny “Fit for 55” został zaproponowany w celu osiągnięcia celów UE w zakresie klimatu, ale stanowi on również doskonałą okazję do rozwiązania kwestii adekwatności. Aby było to możliwe, konieczne są pewne ulepszenia.

Po pierwsze, system EU ETS. Ekstremalnie wysokie ceny uprawnień w ramach systemu ETS nie tylko podnoszą ceny energii elektrycznej, ale są również uciążliwe dla przedsiębiorstw energetycznych i skutkują brakiem pieniędzy na nowe inwestycje ekologiczne. Spekulacje rynkowe instytucji finansowych na rynku EU ETS, prowadzące do gwałtownego wzrostu cen uprawnień, muszą zostać odpowiednio przeanalizowane i rozwiązane w ramach trwającego przeglądu EU ETS.

Również problemy z brakiem równowagi pomiędzy uprawnieniami do emisji CO2 przyznanymi państwu członkowskiemu a uprawnieniami, które muszą nabyć instalacje działające w tym kraju, powinny zostać rozwiązane w sprawiedliwy sposób. Cały system musi być również bardziej przewidywalny. Ponieważ procesy inwestycyjne w sektorze energetycznym są kosztowne i długotrwałe, konieczne jest unikanie gwałtownych wzrostów cen uprawnień. Aby ułatwić wprowadzanie nowych źródeł niskoemisyjnych, inwestycje w gaz ziemny muszą nadal kwalifikować się do finansowania w ramach funduszu modernizacyjnego, a jednocześnie fundusz ten powinien być zwiększany proporcjonalnie do nowych ambicji klimatycznych.

Po drugie, elektrociepłownie (CHP). Elektrociepłownie odgrywają kluczową rolę w polskim systemie ciepłowniczym – odpowiadają za prawie dwie trzecie całkowitej produkcji ciepła. Elektrociepłownie są również bardzo ważne dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego – obecnie około 16% energii elektrycznej dostarczanej do systemu pochodzi z tych jednostek, co poprawia bezpieczeństwo dostaw. Wiele analiz wskazuje na konieczność budowy nowych elektrociepłowni gazowych w Polsce w celu uniknięcia problemów z wystarczalnością mocy.

Jednak nowe, bardzo restrykcyjne przepisy dotyczące elektrociepłowni i efektywnych systemów ciepłowniczych, zaproponowane w przekształconej Dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, mogą w praktyce utrudnić rozwój tych instalacji lub zastąpienie istniejących źródeł węglowych źródłami niskoemisyjnymi. Dodatkowym obciążeniem jest zwiększone opodatkowanie gazu ziemnego zaproponowane w ramach zmiany dyrektywy w sprawie opodatkowania energii.

Brak mocy w europejskim systemie elektroenergetycznym jest realnym zagrożeniem, dlatego decydenci nie powinni przegapić szansy na wsparcie działań, które są niezbędne do zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa dostaw.

Źródło: EURACTIV

Fot: Pixabay

EUROPEJSKA PROPOZYCJA REZYGNACJI Z PALIW KOPALNYCH

Zaproponowana przez Komisję Europejską (KE) rewizja Dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), ogłoszona w grudniu ubiegłego roku, zawiera plany wycofania paliw kopalnych z ogrzewania i chłodzenia najpóźniej do 2040 roku.

Zmiana dyrektywy EPBD jest częścią pakietu “Fit for 55” w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i uzupełnia inne przedsięwzięcia zaproponowane w lipcu 2021 roku. Jej celem jest osiągnięcie zeroemisyjnego budownictwa do 2050 roku.

Przekłada on również strategię KE “Renovation Wave Strategy” na konkretne działania legislacyjne.

Zainteresowane strony mogą zgłaszać uwagi do wniosku do 15 marca 2022 roku. Następnie propozycja musi zostać sfinalizowana przez KE, Parlament Europejski i Radę Europejską.

Co warte podkreślenia, propozycja KE wzywa do pełnego zintegrowania Krajowych Planów Renowacji Budynków z Krajowymi Planami Energetycznymi i Klimatycznymi. “Plany te będą musiały zawierać mapy drogowe dotyczące wycofania paliw kopalnych z systemów ogrzewania i chłodzenia europejskich budynków najpóźniej do 2040 r., wraz ze ścieżką przekształcenia krajowych zasobów budowlanych w zeroemisyjne” – stwierdziła KE w oświadczeniu.

Ogrzewanie, chłodzenie i ciepła woda użytkowa stanowią 80 proc. energii zużywanej przez gospodarstwa domowe – podała KE. Budynki odpowiadają za 40 proc. energii zużywanej w Europie i 36 proc. bezpośrednich i pośrednich emisji gazów cieplarnianych związanych z energią – dodała Komisja.

Wyeliminowanie paliw kopalnych z systemów ogrzewania i chłodzenia budynków w Europie doprowadziłoby do powszechnego zastosowania pomp ciepła i systemów ciepłowniczych.

Ogólnie KE proponuje, by od 2027 r. wszystkie nowe budynki publiczne były zeroemisyjne; od 2030 r. wszystkie nowe budynki muszą być zeroemisyjne. “Oznacza to, że budynki muszą zużywać niewiele energii, być zasilane w jak największym stopniu ze źródeł odnawialnych, nie emitować na miejscu żadnych emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych i muszą wskazywać na świadectwie charakterystyki energetycznej swój potencjał globalnego ocieplenia w oparciu o emisje w całym cyklu życia” – podała KE.

REHVA (Federacja Europejskich Stowarzyszeń Ogrzewnictwa, Wentylacji i Klimatyzacji) wydała oświadczenie, w którym z zadowoleniem przyjęła proponowaną rewizję dyrektywy EPBD. “REHVA z zadowoleniem przyjmuje propozycję dyrektywy EPBD, która ma na celu wspieranie wysokiej jakości głębokich renowacji energetycznych oraz wzmocnienie wymagań dotyczących zdrowego powietrza w pomieszczeniach i jakości klimatu”, powiedziała Anita Derjanecz, dyrektor zarządzający REHVA.

AREA (Europejskie Stowarzyszenie Wykonawców Instalacji Chłodniczych, Klimatyzacyjnych i Pomp Ciepła) pochwaliło włączenie przepisów dotyczących MEP (minimalnych wymagań energetycznych), aby zająć się budynkami o najgorszych parametrach. Grupa z zadowoleniem przyjmuje również wprowadzenie krajowych planów renowacji budynków i większy nacisk na świadectwa charakterystyki energetycznej.

Źródło: R744

Fot: Pixabay

PRAWIE 900 MLN EURO WSPARCIA Z FUNDUSZU MODERNIZACJI

W pierwszym roku działalności Fundusz Modernizacji udostępnił 898,43 mln euro ośmiu krajom, aby pomóc im w modernizacji systemów energetycznych, zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych w energetyce, przemyśle, transporcie i rolnictwie oraz wesprzeć je w realizacji celów klimatycznych i energetycznych na 2030 r.

Inwestycje zostały potwierdzone w Czechach (320 mln euro), Estonii (24,59 mln euro), Chorwacji (2,15 mln euro), na Węgrzech (34,28 mln euro), Litwie (28 mln euro), w Polsce (346,40 mln euro), Rumunii (22,99 mln euro) i na Słowacji (120 mln euro).

Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans powiedział: „Fundusz Modernizacji to europejska solidarność w działaniu. W pierwszym roku funkcjonowania fundusz zapewnił państwom beneficjentom konkretne wsparcie, umożliwiając im ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w kluczowych sektorach. Fundusz Modernizacyjny przyczynia się tym samym do realizacji celów UE w zakresie klimatu i energii oraz urzeczywistnienia Zielonego Ładu”.

Wiceprezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego Ambroise Fayolle dodał: „Państwa członkowskie mają różne punkty wyjścia w dążeniu do osiągnięcia celów Unii Europejskiej w zakresie energii i klimatu na rok 2030. Fundusz Modernizacji pomaga krajom, finansując modernizację systemów energetycznych, poprawę efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej oraz ułatwiając sprawiedliwą transformację. Jako unijny bank klimatyczny cieszymy się, że możemy zaoferować Komisji Europejskiej i państwom członkowskim naszą wiedzę i usługi, aby przyspieszyć transformację w kierunku czystej energii”.

Fundusz Modernizacji wspiera 26 propozycji inwestycyjnych w obszarach wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, modernizacji sieci energetycznych i efektywności energetycznej w sektorze energetycznym, w przemyśle, w budynkach, w transporcie, a także w rolnictwie. Przykładowe propozycje inwestycyjne wspierane przez Fundusz to:

  • efektywność energetyczna i wykorzystanie energii odnawialnej w Chorwacji;
  • realizacja instalacji fotowoltaicznych w Czechach;
  • poprawa efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w Estonii;
  • utworzenie wspólnot energetycznych na Węgrzech;
  • poprawa efektywności energetycznej w rolnictwie na Litwie;
  • rozwój sieci energetycznych dla przyszłych stacji ładowania samochodów elektrycznych w Polsce;
  • modernizacja sieci energetycznych w Rumunii;
  • modernizacja sieci energetycznych na Słowacji.

Termin składania przez państwa członkowskie będące beneficjentami wniosków inwestycyjnych dotyczących potencjalnego wsparcia z Funduszu Modernizacyjnego w ramach kolejnego cyklu wypłat upływa 27 stycznia 2022 r. w przypadku wniosków niepriorytetowych, tj. inwestycji, które nie mieszczą się w obszarach priorytetowych Funduszu, oraz 24 lutego 2022 r. w przypadku wniosków priorytetowych, tj. inwestycji, które mieszczą się w obszarach priorytetowych.

Źródło: KE
Fot. KE

KOMISJA ZATWIERDZA ZMIANY W NIEMIECKIM SYSTEMIE WSPARCIA OZE

Komisja Europejska zatwierdziła zmiany w niemieckim programie wspierania produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Program ten jest częścią niemieckiej ustawy o energii odnawialnej (“Erneuerbare Energien Gesetz” – “EEG 2021“). Zmiany przyczynią się m.in. do rozwoju fotowoltaiki słonecznej (PV) i lądowej energii wiatrowej poprzez zwiększenie wolumenów objętych przetargami, a tym samym wsparcia dla tych technologii.

Jednocześnie Komisja zatwierdziła pomoc państwa dla małych instalacji wykorzystujących nawóz naturalny, zgodnie z EEG 2021 i powiązanymi przepisami. Kwalifikujące się instalacje to instalacje na biomasę wykorzystujące nawóz rolniczy do produkcji energii elektrycznej o zainstalowanej mocy nieprzekraczającej 150 kW.

Zarówno zmiany w pierwotnym programie, jak i wsparcie dla małych instalacji wykorzystujących obornik mają na celu dalszą pomoc Niemcom w osiągnięciu ambitnych celów w zakresie energii odnawialnej. Komisja stwierdziła, że środki będą wspierać projekty promujące wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, w szczególności związane z fotowoltaiką, lądową energią wiatrową, biogazem, biomasą i biometanem, zgodnie z europejskim zielonym ładem, bez nadmiernego zakłócania konkurencji.

Źródło: KE
Fot. Pixabay

KE ZATWIERDZA PRZEJĘCIE SUEZ’U PRZEZ VEOLIĘ

Komisja Europejska zatwierdziła, zgodnie z rozporządzeniem UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, proponowane przejęcie Suez przez Veolię. Zgoda jest uzależniona od spełnienia wszystkich warunków pakietu zobowiązań zaproponowanych przez Veolię.

Veolia i Suez są liderami m.in. w sektorach uzdatniania wody i gospodarki odpadami. Obie firmy oferują szeroki wachlarz usług dla klientów komunalnych i przemysłowych. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Komisję wykazało, że transakcja w formie, w jakiej została początkowo zgłoszona, budziłaby obawy o zaburzenie konkurencji.

W szczególności transakcja doprowadziłaby do znacznego horyzontalnego nakładania się działalności na różnych rynkach we Francji i w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), głównie na następujących rynkach: (i) komunalnej gospodarki wodnej, (ii) przemysłowej gospodarki wodnej we Francji i mobilnych usług wodnych w EOG, (iii) zbiórki i utylizacji odpadów innych niż niebezpieczne i regulowanych oraz (iv) utylizacji odpadów niebezpiecznych we Francji.

Tego rodzaju nakładanie się działalności wiązałoby się z ryzykiem stworzenia lidera rynku na poziomie europejskim oraz krajowym i/lub lokalnym. Klienci mieliby zatem ograniczony wybór rozwiązań w zakresie usług, często ograniczony do podmiotu powstałego w wyniku połączenia, nie dysponując przy tym żadną realną siłą przetargową. Analiza potwierdziła, że proponowana transakcja nie budzi obaw o konkurencję na pozostałych rynkach w sektorze gospodarki wodnej i gospodarki odpadami. W wyniku transakcji powstają również powiązania wertykalne i konglomeratowe, które jednak nie budzą obaw o konkurencję.

Aby rozwiać obawy Komisji dotyczące naruszenia zasad konkurencji, Veolia zaproponowała pakiet zobowiązań obejmujący:

  • Zbycie prawie całej działalności Suez na rynkach gospodarowania odpadami innymi niż niebezpieczne i regulowanymi oraz na rynku wody komunalnej we Francji;
  • Zbycie prawie całej działalności przedsiębiorstwa Veolia na rynku mobilnych usług wodociągowych w EOG;
  • Zbycie zdecydowanej większości działalności Veolii we francuskim segmencie rynku zarządzania wodą wykorzystywaną w przemyśle;
  • Zbycie części działalności Veolii i Suez w zakresie składowisk odpadów niebezpiecznych oraz całej działalności Suez w zakresie spalania i fizyko-chemicznej obróbki odpadów niebezpiecznych.

Decyzja Komisji jest uzależniona od pełnego przestrzegania zobowiązań. Transakcja została zgłoszona Komisji w dniu 22 października 2021 r.

Źródło: KE
Fot. Veolia